4874564-50799

مقـاله پژوهشـی
فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 4، شماره 3، بهـار 1393
5288984-150310

تأثیر ضددردی ترامادول موضعی در کنترل درد بعد از عمل کودکان تحت تونسیلكتومی و یا آدنوتونسیلكتومی
محمودرضا‌آل‌بویه1،‌فرناد‌ایمانی2،‌هستی‌گ ‌لسخن3،‌سعیدرضا‌انتظاری1*،‌آزاده‌سیار ‌یفرد4
استادیار بیهوشی، گروه بیهوشی و درد، بیمارستان حضرت رسول اکرم، دانشگاه علوم پزشکی ایران
دانشیار بیهوشی، گروه بیهوشی و درد، بیمارستان حضرت رسول اکرم، دانشگاه علوم پزشکی ایران
دستیار بیهوشی، گروه بیهوشی و درد، بیمارستان حضرت رسول اکرم، دانشگاه علوم پزشکی ایران
استادیار پزشکی اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی تهران
15826978

تاریخ دریافت: 7/11/92تاریخ بازبینی: 20/21/92تاریخ پذیرش: 27/21/92
چکیده
زمین ه و ه دف: از مش کلات عم ده عم ل جراح ی تونس یلکتومی و آدنوتونس یلکتومی در اطف ال، درد بع د از عم ل اس ت. تخفی ف ش دت درد قب ل از عم ل تونس یلکتومی میتوان د از طری ق اس تفاده موضع ی بیح س کنن ده ب ه ناحی ة اط راف ل وزه ص ورت گی رد. ه دف از ای ن مطالع ه بررس ی تأثی ر تجوی ز ترام ادول بهص ورت پریتونس یلار ب ر روی کاه ش درد پ س از عم ل جراح ی تونس یلکتومی اس ت .
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:37 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:37 IRST on Tuesday October 17th 2017

م واد و روشه ا: ای ن مطالع ه بهص ورت کارآزمای ی بالین ی دو س و ک ور ب ر روی 72 بیم ار کاندی د تونس یلکتومی و ی ا آدنوتونس یلکتومی انج ام گردی د. بیم اران بهص ورت تصادف ی ب ه 2 گ روه مس اوی تقس یم ش دند. پ س از الق ای بیهوش ی ب ه ی ک روش ثاب ت و بع د از تونس یلکتومی/آدنوتونس یلکتومی، ب رای گ روه م ورد، گاز کوچ ک آغش ته ب ه ترام ادول 2 میلیگ رم ب هازای ه ر کیلوگ رم، ک ه ب ا نرم ال س الین ب ه 10 میلیلیت ر رس انده ش د و ب رای گ روه ش اهد، گاز کوچ ک آغش ته ب ه 10 میلیلیت ر نرم ال س الین ب رای 5 دقیق ه در حف ره ه ر دو ل وزه گذاش ته ش د. س پس بیم اران دو گ روه از نظ ر کاه ش درد پ س از عم ل ب ا مقی اس س نجش درد ب ا مقی اس دی داری وانگبیک ر ب ا یکدیگ ر مقایس ه ش دند .
یافتهه ا: نم ره درد در تم ام فواص ل س نجیده ش ده از پای ان بیهوش ی بهص ورت قاب ل ملاحظ های در گ روه ترام ادول کمت ر از گ روه ش اهد ب ود )میانگی ن نم ره درد 4/0±5/1 در مقاب ل 4/0±4/2 ب ا 0/001P>(. ب روز ع وارض جانب ی در دو گ روه تف اوت معن یدار آم اری نداش ت.
نتیجهگی ری: تجوی ز ترام ادول پریتونس یلار روش ی ایم ن اس ت ک ه ب ا ایج اد ب یدردی مناس ب در اطف ال تح ت عمل جراح ی تونس یلکتومی/آدنوتونس یلکتومی، ب یدردی مناس بی ایج اد میکن د و تجوی ز آن پیش نهاد میگردد.
واژههای کلیدی: تونسیلکتومی، آدنوتونسیلکتومی، ترامادول، بیدردی، پریتونسیلار
مقدمه
217250-2586

نویسنده مسئول: سعیدرضا انتظاری، گروه بیهوشی و درد، بیمارستان حضرت رسول اکرم، دانشگاه علوم پزشکی ایرانایمیل: [email protected]
تونسیلکتومی/آدنوتونسیلکتومی یکی از اعمال جراحی شایع خصوصاً درگروه سنی کودکان میباشد)1(. امــروزه عمــل تونسیلکتومی /آدنوتونس یلکتومی ب ه روشه ای مختلف ی انج ام میگ ردد ک ه ه ر ی ک از آنه ا ع وارض خ اص خ ود را دارا هس تند. از جمل ه مش کلات بع د از تونسیلکتومی/آدنوتونس یلکتومی عب ارت از درد ،خونری زی، لارنگواسپاس م، انس داد راههوای ی، ته وع، اس تفراغ و آسپیراســیون میباشــند)2(. عمدهتریــن عارضــه ایــن اعمــال جراح ی، درد بع د از عم ل اس ت. درد مرتب ط ب ا تونسیلکتومی/آدنوتونس یلکتومی در 50%20-% ک ودکان تح ت ای ن جراح ی گــزارش شــده اســت)3(. بنابراین یکی از مواردی که همواره مورد توجه محققیــن بوده اســت ،کشف راهکارهای لازم و مؤثر برای کاهش درد بوده است. ش دت درد پ س از عم ل میتوان د س بب افزای ش مص رف مس کن و م دت زم ان بس تری بیم ار ش ده و از طرف ی بل ع دهان ی ف رد و فعالیته ای روزم ره او را تحـت تأثی ر ق رار ده د. ل ذا کاه ش درد پ س از عم ل تونسیلکتومی/آدنوتونس یلکتومی میتوان د س بب بهب ود کیفی ت زندگ ی بیمار پ س از عم ل جراح ی ش ود)4(. کاه ش ای ن عارض ه همچنی ن میتوان د س بب افزای ش رضایتمن دی بیم اران و والدی ن آنه ا و نی ز بهب ود و تس هیل مراقبته ای بع د از عم ل تونسیلکتومی/آدنوتونســیلکتومی گــردد6)،5(. روشهــای تســکین درد بــا توج ه ب ه ن وع جراح ی ،خصوصی ات بیم ار و داروی تجوی زی متف اوت اس ت. تخفی ف ش دت درد در جراح ی تونسیلکتومی/آدنوتونس یلکتومی میتوان د از دو طری ق انج ام گ ردد، تجوی ز موضعــی بیحــس کننــده بــه ناحیــة اطــراف لــوزه و یــا تجوی ز مس کن قب ل از جراح ی)7-9(. برخ ی از مطالع ات اث رات اس تفاده از مخ در و ی ا داروه ای ضدالتهاب ی غیراس تروئیدی را بــر تســکین درد بعــد از جراحــی بررســی کردهانــد)01(. روش معمولــی کــه بــرای تســکین درد بــه کار مــیرود، اســتفاده از مخدره ا میباش د ول ی ع وارض جانب ی آنه ا ش امل تضعی ف سیس تم تنفس ی ،خ ارش، ته وع و اس تفراغ پ س از جراح ی اســت. درمــورد داروهــای ضدالتهابــی غیراســتروئیدی هــم میت وان ب ه ع وارض آنه ا از جمل ه افزای ش خط ر خونری زی اش اره نم ود. همچنی ن اث رات ض د درد آنه ا خفیف اس ت)11-31(.
ترام ادول، ی ک مخدر)اوپیوئید( س نتتیک از گروه آمینو س یکلو هگزان ول اس ت. ی ک ض د درد مرک زی ب ا خ واص آگونیس ت مخــدر ضعیــف اســت و اثــرات آن در انتقالهــای عصبــی ســروتونرژیک و نورآدرنرژیــک میباشــد)41(. اثــرات بیحــس کنندگــی لــوکال بــر اعصــاب محیطــی نیــز بــرای ترامــادول نش ان داده ش ده اس ت15)، 61(. ل ذا در ای ن مطالع ه ب ه بررس ی اث ر ض د دردی ترام ادول موضع ی در کنت رل درد بع د از عم ل کــودکان تحــت تونسیلکتومی/آدنوتونســیلکتومی میپردازیــم.
مواد و روشها
ایــن مطالعــه بهصــورت یــک کارآزمایــی بالینــی تصادفــی دوس وکورانجام گردی د. جمعی ت م ورد مطالع ه ک ودکان 01-4 س اله کاندید عمل تونس یلکتومی و ی ا آدنوتونس یلکتومی بودند .روش محاس به حج م نمون ه بدی ن ص ورت ب ود ک ه بهط ور معم ول ب دون اس تفاده از ترام ادول، تخمی ن م ا از میانگی ن نم ره درد کودکان بعد از عم ل تونسیلکتومی/آدنوتونس یلکتومی باتوجــه بــه مــرور متــون برابــر بــا 4 اســت. تخمیــن مــا از انحرافمعی ار ای ن میانگی ن نی ز ح دود 2/1 اس ت. انتظ ار م ا ای ن اس ت ک ه ب ا اس تفاده از ترام ادول میانگی ن نم ره درد ب ه 3 کاه ش پی دا کن د. بنابرای ن باآلف ای 05/0 و بتا مس اوی 1/0 تع داد نمون ه م ورد براب ر ب ا 66 نمون ه اس ت. ول ی از آنجای ی کــه در مطالعــه احتمــال خــروج نمونههــا وجــود دارد، حجــم نمون ه 72 نف ر در دو گ روه 36 نف ری محاس به گردی د.
معیاره ای ورود ب ه مطالع ه ش امل س نین 4-10 س ال ک ه از نظــر وضعیــت فیزیکــی طبقهبنــدی کلاس انجمــن بیهوشــی امری کا 1و2 ق رار گرفت ه بودن د و کاندی د عم ل تونس یلکتومی بــا یــا بــدون آدنوئیدکتومــی بودنــد. از دیگــر معیارهــای ورود بــه مطالعــه، کــودکان بــا تونســیلیت راجعــه، تونســیلیت مزم ن، س ندرم آپن ه انس دادی خ واب، هیپرتروف ی تونس یلار و یــا دیســفاژی بــود. معیارهــای خــروج از مطالعــه شــامل حساســیت بــه مخدرهــا یــا بیحــس ک نندههــای موضعــی ،کنترااندیکاســیون مصــرف مخدرهــا یــا بیحــس ک نندههــای موضع ی، ابت لا ب ه آس م، بیم اری کلی وی ،کب دی، عفونته ای ح اد حل ق، اخت لال انعق ادی ب ود.
از تاریــخ اردیبهشــتماه 91 تــا تاریــخ تیرمــاه 92 از طریــق نمونهگیــری در دســترس تمــام بیمــاران4-10 ســاله کاندیــد عم ل تونس یلکتومی و ی ا آدنوتونس یلکتومی مراجع ه کنن ده به بیمارس تان حض رت رس ول اک رم)ص( دانش گاه عل وم پزش کی ایــران کــه معیارهــای ورود یــا خــروج مطالعــه را داشــتند ،پ س از کس ب رضای ت آگاهان ه از والدی ن و ت ا تکمی ل حج م نمونــه وارد مطالعــه شــدند. بهصــورت تصادفــی در دو گــروه ق رار گرفتن د ک ه ی ک گ روه دارونم ا و گ روه دیگ ر ترام ادول موضع ی دریاف ت کردن د.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:37 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:37 IRST on Tuesday October 17th 2017

1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:37 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:37 IRST on Tuesday October 17th 2017

جه ت دو س و ک ور نم ودن مطالع ه، بیم ار و ش خص تجوی ز کنن ده از ماهی ت دارو آگاه ی نداش ته و تنه ا تکنس ین ات اق عم ل از ن وع داروی تجوی زی ب رای ه ر بیم ار آگاه ب وده و آن را ثبــت میکــرد .
روش جراحــی در ایــن مطالعــه، یــک روش اســتاندارد بــرای تونسیلکتومی/ آدنوتونس یلکتومی در تم ام م وارد ب ود و از ی ک ج راح در تم ام م وارد اس تفاده ش د.
روش بیهوش ی یکس ان )در تم ام م وارد( و ب ه ش کل جن رال ب ود. ب رای بیم اران از پی شداروی فنتانیـل 2 میکروگ رم ب ر کیلوگ رم و اینداکش ن ب ا نس دونال 3 میلیگ رم ب ر کیلوگ رم و آتراکوری وم 5/0 میلیگ رم ب ر کیلوگ رم اس تفاده ش د. س پس لولهگــذاری انجــام گردیــد. از داروی نگهدارنــده پروپوفــول 100 میکروگــرم بــر کیلوگــرم در دقیقــه و رمیفنتانیــل 1/0 میکروگــرم بــر کیلوگــرم در دقیقــه و اکســیژن )بــا دوز 3 لیتــر در دقیقــه(50% و N2O 50 % و آتراکوریــوم در صــورت نیــاز اســتفاده شــد. مانتیورینــگ روتیــن شــامل: اندازهگیــری غیرتهاجمــی فشــارخون، ضرباننبــض، الکتروکاردیوگرافــی ،درصــد اشــباع اکســیژن شــریانی و میــزان دیاکســیدکربن انتهــای بازدمــی بــود. در پایــان بیهوشــی از ریــورس شــامل: نئوســتیگمین 04/0 میلیگــرم بــر کیلوگــرم و آتروپیــن 20/0 میلیگــرم بــر کیلوگــرم اســتفاده شــد.
بعــد از تونسیلکتومی/آدنوتونســیلکتومی بــرای گــروه مــورد ،2 میلیگــرم بــر کیلوگــرم ترامــادول)5%( )تهــران شــیمی( تزریق ی ب ا نرم ال س الین )ثام ن مش هد( ب ه 10 میلیلیت ر رس انده ش د و ب ا گاز کوچ ک ب رای 5 دقیق ه در حف ره ه ر دو ل وزه گذاش ته ش د. ب رای گ روه ش اهد، گاز کوچ ک فق ط ب ا 10 میلیلیت ر نرم ال س الین آغش ته و 5 دقیق ه در حف ره هــر دو لــوزه گذاشــته شــد. بعــد از درآوردن گاز آغشــته بــه دارو اگ ر نی از ب ود هموس تاز انج ام ش د. در لحظ ه ورود ب ه ریــکاوری بــرای همــه بیمــاران از 5 میلیگــرم بــر کیلوگــرم آمپــول آپوتــل )پاراســتامول ســاخت UK( وریــدی اســتفاده ش د و بع د از انتق ال ب ه بخ ش، سوسپانس یون اس تامینوفن 5 میلیگــرم بــر کیلوگــرم، بــرای 24 ســاعت اول، هــر 6 س اعت اس تفاده ش د. )ش ش س اعت بع د از ورود ب ه ری کاوری ،سوسپانس یون اس تامینوفن ش روع گردی د( بیم اران ب ا مقی اس دیــداری وانگبیکــر ارزیابــی شــدند کــه براســاس آن از 6-1 1): ب دون درد 6: بدتری ن درد ممک ن( نم ره گرفتن د. در نم ره درد 3 ی ا بیشـتر، از ی ک دوز اضاف ه اس تامینوفن بهمی زان 5 میلیگ رم ب ر کیلوگ رم ت ا بررس ی بع دی بیم ار اس تفاده ش د .ع لاوه ب ر درد، س ایر ع وارض تونسیلکتومی/ آدنوتونس یلکتومی مث ل: خونری زی، ته وع، اس تفراغ، ناراحت ی ش کمی، یبوس ت ،گلــودرد، بلــع دردنــاك، تــب، درد گــوش، تریســموس، و هالیتوزی س ه م ثب ت گردی د.
ابــزار جمــ عآوری دادههــا پرسشــنامهای بــود کــه شــامل اطلاع ات دموگرافی ک و متغیره ای م ورد بررس ی در مطالعه در س اعتهای صف ر )ری کاوری( ،2، 4، 6، 21، 81، 24 و روز 7 بع د از عم ل ب ود ک ه در روز هفت م ثب ت دادهه ا از طری ق پرس ش از م ادر بهص ورت تلفن ی ی ا ویزی ت بیم ار در درمان گاه ب ود.
آنالیــز اطلاعــات توســط نرمافــزار آمــاری SPSS انجــام شــد .
بــرای متغیرهــای کیفــی فراوانــی و درصــد فراوانــی و بــرای متغیرهــای کمــی میانگیــن و انحــراف معیــار محاســبه شــد .بــرای آزمــون فرضیــات هــم از آزمونهــای کای دو و تــی مس تقل و اندازهگی ری مک رر آن وا به ره گرفت ه ش د. درآنالی ز آم اری ،05/0P> معن یدار در نظ ر گرفت ه ش د. در ای ن مطالعه اص ول اخلاق ی هلس ینکی رعای ت گردی د. مطالع ه ب ه تایی د کمیت ه اخ لاق دانش گاه عل وم پزش کی ای ران رس یده اس ت و در مرک ز IRCT ب ا ک د 3N2013082014199 ثب ت گردی د .
یافتهها
در مجمــوع دادههــای 72 بیمــار در دو گــروه 36 نفــره مــورد آنالیــز قــرار گرفــت. اطلاعــات دموگرافیــک بیمــاران و مــدت زم ان بیهوش ی، ن وع عم ل و می زان خونری زی حی ن عم ل ب ه تفکی ک دو گ روه در ج دول ش ماره 1 آورده ش ده اس ت ک ه از لح اظ آم اری در دو گ روه تف اوت معن یداری دی ده نش د و میتوانــد نشــاندهنده تصادفیســازی مناســب بیمــاران در دو گ روه م ورد و کنت رل باش د.
نمــره درد)6-1( بــا مقیــاس دیــداری وانگبیکــر بیمــاران در زمانه ای ثب ت ش ده پ س از عم ل ب ه تفکی ک در دو گ روه در ج دول ش ماره 2 آورده ش ده اس ت ک ه در هم ه زمانه ا، نم ره درد در گ روه ترام ادول کمت ر از گ روه ش اهد ب ود و ای ن تفاوت از لح اظ آم اری نی ز معن یدار ب ود. مقایس ه تغیی رات نم ره درد در دو گ روه در نم ودار ش ماره 1 نی ز مش اهده میگ ردد.
متوســط نمــره درد در کل در گــروه ترامــادول 4/0 ± 5/1 و در گــروه شــاهد 4/0 ± 4/2 بــود کــه تفــاوت از نظــر آمــاری معنــیدار بــود) 0/001>P(.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:37 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:37 IRST on Tuesday October 17th 2017

تعــداد کودکانــی کــه پــس از عمــل، نیــاز بــه دوز اضافــی اســتامینوفن داشــتند در گــروه ترامــادول بهطــور معنــیداری کمتــر بــود )جــدول3( )100/0>P(.
متوس ط دوز اس تامینوفن مصرف ی در گ روه ترام ادول 94 ± 61 میلیگــرم و در گــروه شــاهد5/701 ± 3/94 میلیگــرم بــود ک ه تف اوت از نظ ر آم اری معن یدار ب ود) 0/001>P(.
تع داد کودکان ی ک ه دچ ار ع وارض عم ل ش دند، ب ه تفکی ک دو گ روه در ج دول 4 آورده ش ده اس ت. ک ه تف اوت معن یدار آم اری دی ده نش د.
جدول 1: اطلاعات دموگرافیک و جراحی بیماران در دو گروه
P عدد شاهد ترامادول متغییر
0/84 7/4 ± 1/8 7/1 ±1/7 سن)سال(
0/46 14/22 11/25 جنس)پسر/ دختر(
0/25 24/7 ± 8/3 26/8 ±7/5 وزن)کیلوگرم(
0/54 88/7 ± 27/6 93/3 ±35/7 مدت بیهوشی)دقیقه(
0/18 144/3 ± 55 97/5 ± 50/3 میزان خونریزی)cc(
0/78 27/9 28/8 نوع عمل)تونسیلکتومی/آدنوتونسیلکتومی(
جدول 2: میانگین نمره درد در زمانهای مختلف در دو گروه )انحراف معیار ± میانگین(
شاهد ترامادول زمان پس از جراحی
3/4 ± 1/1 2/3 ±0/8 0)ریکاوری(
3/7 ± 1/2 2/3 ± 1/1 2h
3/2 ±1/3 1/6 ± 0/8 4h
2/9 ±1/2 1/4 ±0/7 6h
1/9 ± 0/8 1/1 ±0/3 12h
1/3 ±0/5 1 ± 0/2 18h
1/2 ± 0/5 1 ± 0/2 24h
1/3 ± 0/5 1 ± 0 7 روز

نمودار 1: مقایسه تغییرات نمره درد در زمانهای مورد بررسی پس از جراحی در دو گروه
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:37 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:37 IRST on Tuesday October 17th 2017

جدول 3: تعداد کودکانی که پس از عمل نیاز به دوز اضافی استامینوفن داشتند
شاهد ترامادول گروه
تعداد)درصد( تعداد)درصد( )52/8(19 )11/1(4 بلی نیاز به دوز اضافی استامینوفن
)47/2(17 )88/9(32 خیر )100(36 )100(36 جمع
جدول 4: عوارض بعد از عمل در دو گروه
عدد P شاهد ترامادول عوارض بعد از عمل
– 0 0 خونریزی
0/3 1 )%2/(8 3 )%8/(3 تهوع-استفراغ
0/7 4 )%11/(1 3 )%8/(3 تب
1 1 )%2/(8 1 )%2/(8 درد شکم
0/3 0 1 )%2/(8 یبوست
– 0 0 اتالژی
– 0 0 تریسموس
– 0 0 هالیتوزیس
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:37 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:37 IRST on Tuesday October 17th 2017

بحث
در مطالع ه حاض ر اث ر ترام ادول پریتونس یلار در کنت رل درد بع د از عم ل تونس یلکتومی و ی ا آدنوتونس یلکتومی در ک ودکان 4-10 ســاله بررســی شــد. همانطــور کــه نتایــج نشــان داد میانگی ن نم ره درد در تم ام مراح ل زمان ی در گ روه دریاف ت کنن ده ترام ادول کمت ر از گ روه ش اهد ب ود.
ترام ادول، مس کنی ب ا اث رات مرک زی و مکانیس م اث ر دوگان ه اســت کــه شــامل اثــرات آگونیســتی ضعیــف در گیرندههــای اپیونیــدی نــوع µ و نیــز مهارکننــده بازجــذب نوروتراســمیتر اســت)81(. کارآیــی آن در تســکین درد هــم در تجویــز داخــل وری دی و ه م عضلان ی نش ان داده شدهاس ت)11(. ج ذب دارو از طریــق ســطوح مخاطــی نیــز کارآمــد اســت زیــرا ســطوح مخاطــی معمــولا غنــی از منابــع تامیــن خــون هســتند کــه حم ل و نق ل س ریع م واد مخ در ب ه گ ردش خون سیس تمیک را فراهــم میکننــد و در اکثــر مــوارد از تخریــب آنهــا توســط متابولیســم کبــدی جلوگیــری میکنــد)91(.
در مطالع ه آکب ای ک ه در س ال 2010 در ترکی ه روی ک ودکان تح ت تونس یلکتومی انج ام ش د، درد بع د از عم ل در گروه ی کــه ترامــادول موضعــی 5% گرفتنــد، بــه میــزان معنــیداری کمتــر از دارونمــا بــود)3(. در یافتههــای مطالعــه اوگــور نیــز حاکــی از کاهــش شــدت درد در دریافتکننــدگان ترامــادول اط راف ل وزهای نس بت ب ه ترام ادول عضلان ی و دارونم ا ب ود .همچنیــن در گــروه دریافتکننــده ترامــادول اطــراف لــوزهای می زان دریاف ت مس کن ه م کمت ر از دو گ روه دیگ ر ب ود)02( و تایی د کنن ده نتای ج مطالع ه حاض ر میباش د.
نتای ج مطالع ة آت ف در تأیی د کارای ی اث ر تس کین دهندگ ی تزریــق زیرمخاطــی ترامــادول بهصــورت پریتونســیلار و میــزان نیــاز بــه مصــرف پاراســتامول کمتــر بهعنــوان ضــد درد مکمــل بــا نتایــج مطالعــة حاضــر همخوانــی دارد)12(. در مطالعــه ویتانــن نیــز نقــش بــیدردی ترامــادول در کــودکان تح ت عم ل آدنوئیدکتوم ی ب ا ایبوبروف ن و دارونم ا مقایس ه ش د ک ه بهط ور معن یدار بالات ر ب ود)22(. در مطالع ه عل ی در ای ران می زان اثربخش ی ترام ادول در کاه ش درد بع د از عم ل تونســیلکتومی بهطــور معنــاداری بالاتــر از دکســترومتورفان ب ود)32(. در مطالع ة اوزال وی در ترکی ه اث ر ض ددردی ترام ادول بــا مورفیــن مقایســه شــد کــه در هــر دو گــروه درد بعــد از تونســیلکتومی در کــودکان کاهــش یافــت ولــی در گــروه مورفیــن بهطــور معنــیداری کمتــر از ترامــادول بــود لیکــن ب ا توج ه ب ه بیش تر ب ودن ع وارض جانب ی مورفی ن، ترام ادل جایگزی ن مناس ب و ک م عارض ه معرف ی ش د)42( ک ه منطب ق بــر یافتههــای مطالعــه حاضــر میباشــد. در مقابــل نتایــج مطالع ات مذک ور ک ه همگ ی در تایی د یافتهه ای مطالع ه م ا ب ود، مطالع ه آنتی لا در فنلان د در س ال 2006 اث ر کتوپروف ن ،ترامــادول و پلاســبو را بــر درد پــس از عمــل تونســیلکتومی در ک ودکان مقایس ه ک رد و نش ان داد ک ه بیشـترین می زان اثربخشــی بــر روی درد بعــد از عمــل مربــوط بــه کتوپروفــن ب ود. ترام ادول فرق ی ب ا پلاس بو نداش ت)71(.
ب روز ع وارض جانب ی از جمل ه خونری زی، ته وع و اس تفراغ ،درد شــکم، یبوســت، تــب، گــوش درد و هالیتوزیــس نیــز در مطالع ه حاض ر در دو گ روه دریاف ت کنن ده ترام ادول و ش اهد ب ا ه م مقایس ه ش د ک ه اخت لاف معن یدار نب ود. یافتهه ای مطالعــه آکابــی نیــز تاییــد کننــده نتایــج مطالعــه حاضــر ب ود)3(. در مطالع ة انگله اردت و چی و ع وارض جانب ی تزری ق وری دی مورفی ن ش امل اخت لال تنفس ی، ته وع و اس تفراغ و نی ز نی از ب ه داروی ض د اس تفراغ بیش تر از تزری ق عضلان ی و پریتونســیلار ترامــادول بــود)52،62(.
بینیــازی از تجویــز مســکن پــس از عمــل جهــت تکمیــل ب یدردی در بیم اران کاندی د تونس یلکتومی دریاف ت کنن ده دوزهــای کــم ترامــادول در مقایســه بــا دارونمــا در مطالعــة اوزک وز نی ز قاب ل اش اره اس ت)4(. در ای ن مطالع ه نی ز مش ابه ب ا یافتهه ای مطالع ه حاض ر، هی چ م وردی از ع وارض جانب ی ترام ادول گ زارش نش د.
در مطالعــة پندویلــی کــودکان کاندیــد تونســیکلتومی از نظــر تســکیندهندگی ترامــادول و پاراســتامول بهصــورت خوراکــی و رکتــال بــا یکدیگــر مقایســه شــدند)72(. نتایــج حاکــی از تســکین دهندگــی بیشــتر ترامــادول نســبت بــه پاراســتامول ب ود ول ی ع وارض جانب ی ه ر چه ار گ روه یکس ان ب ود. ب ا توج ه ب ه تف اوت نح وة تجوی ز ترام ادول) خوراک ی در مقاب ل رکتــال( در ایــن مطالعــه بــا مطالعــة حاضــر ) پریتونســیلار( نتای ج، قابـل مقایسـه نیسـتند.
از نقـاط قـوت مطالعـه حاضـر پیگیـری درد و عـوارض پ س از عم ل ت ا 7 روز ب ود. از محدودیته ای انج ام مطالع ه ع دم رضایــت والدیــن برخــی از بیمــاران بــود کــه ســعی شــد بــا توضیحـات کاف ی، رضای ت آنـان جه ت مش ارکت در مطالعـه اخــذ گــردد. همچنیــن ارزیابــی درد در کــودکان بهراحتــی امکانپذیــر نمیباشــد کــه ســعی گردیــد بــا ابــزار جهانــی وونـگ بیکـر تـا جای ی ک ه امـکان داش ت ب ا دقـت ارزیاب ی شــود. از دیگــر محدودیتهــای انجــام ایــن مطالعــه ترخیــص ش دن بعض ی از بیم اران قب ل از 24 س اعت از زم ان عم ل ک ه باعــث حــذف آنــان از مطالعــه میشــد.
نتیجهگیری
تجویــز ترامــادول پریتونســیلار روشــی ایمــن اســت کــه بــا ایجــاد بــیدردی مناســب در اطفــال تحــت عملجراحــی تونسـیلکتومی، آنال ژزی مناس بی ایجـاد میکن د و تجویـز آن پیشــنهاد میگــردد.
پیشــنهاد میگــردد اثــرات ضــد دردی و عــوارض ترامــادول بـا روش های مختلـف تجویـز آن )موضعـی، تزریقعضلانـی ی ا پریتونســیلار( در مطالعــات بعــدی بررســی شــود .
تقدیر و تشکر
از تمامـی بیمـاران، والدینشـان و سـایر افرادی که مـا را در انجام ایـن مطالعـه یـاری نمودند، کمال سـپاس و تشـکر را داریم.
tonsillectomy versus non-surgical treatment for chronic/recurrent acute tonsillitis. Cochrane Database Syst Rev 2009; 21(1):CD001802.
Sorensen WT, Wagner N, Aarup AT,



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید