فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 4، شماره 1، پاییز 1392
5292160-106221

شیوع آگاهی از حوادث حین بیهوشی عمومی در بیماران تحت جراحی
شیما شاهی*1، محمد فروزشفرد2، مصطفی صادقی3، گیتا شعیبی3
دانشجوی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان
دانشیار بیهوشی دانشگاه علوم پزشکی سمنان
دانشیار بیهوشی دانشگاه علوم پزشکی تهران، بیمارستان شریعتی تهران
15918005

تاریخ‌دریافت:‌01/6/29‌تاریخ‌بازبینی:27/1392/6تاریخ‌پذیرش‌:19/1392/8چکیده
زمینه‌و‌هدف: آگاهی حین بیهوشی به خاطر آوردن وقایع و حوادث رخ داده طی بیهوشی عمومی و انجام عمل جراحی ‌میباشد. این آگاهی ‌تجربهای دردناک و طاقتفرسا است که باعث صدمات عاطفی، احساسی، و نیز استرس پس از حادثه ‌میگردد. این مطالعه با هدف بررسی شیوع آگاهی حین بیهوشی عمومی در بیماران تحت جراحی در یک بیمارستان دانشگاهی انجام گرفت .
مواد‌و‌رو ‌شها: این مطالعه از نوع توصیفی است که در یک بیمارستان دانشگاهی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام شد .700 بیمار که بیشتر از 18 سال سن داشتند، از نظر شرایط جسمی در وضعیت مناسبی قرار داشته، قادر به صحبت بوده و تمایل به همکاری داشتند ،24 ساعت بعد از بیهوشی عمومی و جراحی مورد مصاحبه قرار گرفتند.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:38 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:38 IRST on Tuesday October 17th 2017

یافت ‌هها: 18 نفر) 6/2 %( از بیماران بین خواب و بیداری مواردی را به خاطر داشتند ،59 نفر) 5/8 %( از آنها خواب و رویا دیده بودند ،19 نفر) 7/2%( درد را احساس کرده بودند و 23 نفر) 4/3 %( آگاهی شنیداری داشتند. تنها ارتباط آماری معنیداری بین آگاهی شنیداری و محل عمل جراحی، دیدن خواب و رویا و وزن به دست آمد.
نتیج ‌هگیری: شیوع آگاهی حین بیهوشی عمومی در محل مورد مطالعه در مقایسه با مطالعات انجام شده در سایر کشورها نسبتا بالا است .
واژ ‌ههای‌كلیدي:‌آگاهی حین بیهوشی، یادآوری، بیهوشی عمومی، جراحی
مقدمه‌
1800811678279

آگاهـی ضمـن بیهوشـی تجربه طاقت فرسـا و وحشـتناکی اسـت کـه منجر به صدمات احساسـی، عاطفی و اسـترس پـس از حادثه خواهدشـد2)،1(. بیمارانـی کـه آگاهـی را تجربه کرده و بیهوشـی را بـه یـاد میآورند معمـولا ادراکات شـنوایی، احسـاس فلج شـدن ،اضطـراب، ناامیدی، وحشـت4)،3(. افسـردگی، حملههـای اضطرابی ،اختـالات خـواب، کابـوس و حـس زنـده بـه گور شـدن را شـرح دادهانـد)2(. مایـر و بلنچـر) 1961( اختـالات عصبـی تروماتیک را
نویسنده‌مسئول:‌شیما شاهی، سمنان، دانشگاه علوم پزشکی سمنانایمیل: [email protected]
بـه عنـوان عواقب هوشـیاری ضمن جراحی شـرح دادنـد، بیماران آنهـا از بیحرکتـی، گنـگ بـودن و خاموشـی، و عـدم آگاهـی از اطـراف رنـج میبردند)5(. اختالات احساسـی و عاطفی و اسـترس پـس از حادثـه در اینگونـه بیمـاران میتوانـد تـا سـالها در بیمـار باقـی بماند)6(.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:38 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:38 IRST on Tuesday October 17th 2017

مطالعـات انجـام شـده در زمینه آگاهـی حین بیهوشـی فاکتورهای متعـددی همچـون تکنیکهای بیهوشـی، نوع عمل جراحـی و نوع بیماران را در ایجاد آن موثر دانسـتهاند. اسـتفاده از بلوک کنندههای عصبـی عضانـی، غلظـت ناکافـی داروهـا، ناکافـی بـودن عملکـرد دسـتگاههای بیهوشـی، انسـداد تیوبها، پمپهـای انفوزیـون دارو ،خطاهـای متخصصیـن و تکنسـینهای بیهوشـی)7(. ناکافـی بـودن عمـق بیهوشـی، نقـص در عملکـرد ماشـین بیهوشـی بـرای ایجـاد بیهوشـی کافـی )بـه عنـوان مثـال: خالـی بـودن سـیلندر N2O، یـا نقـص عملکـرد پمـپ داخـل وریدی، یـا قطـع ارتبـاط تیوبهای بیهوشـی()8( نیـز در بـروز آن دخیل هسـتند. جراحیهایی همچون جراحیهـای قلب، ترومـا )جلوگیری از اختـالات همودینامیک(، و سـزارین)برای جلوگیری از دپرسـیون نوزاد( از جمله این جراحیها هسـتند. از سـویی دیگـر بیمارانـی کـه الـکل، داروهای ضـد صرع ،مـواد مخـدر یـا سـایر داروهـای سـداتیو را اسـتفاده میکننـد یا در کا سهـای ASA بـالا قـرار دارند، بیشـتر در معـرض آگاهی حین بیهوشـی هسـتند)2(. به دلیل متنـوع و متعدد بودن عوامـل موثر در آگاهـی حین بیهوشـی، شـیوع آن نیز متفاوت گزارش شـده اسـت .تحقیقـات اندکـی در ایـران بـه منظـور تعییـن شـیوع آگاهی حین بیهوشـی در جراحیهای مختلف انجام شـده اسـت. تنها مطالعاتی در ایـن خصـوص در جراحـی قلـب بـاز )9(، اعمال جراحی شـکم در معتادین )01( انجام شـده اسـت .
طبـق آمـار گرفته شـده در 6 ماهه اول سـال90 در مرکز آموزشـی درمانـی دکتـر شـریعتی، تعـداد 4392 مـورد بیهوشـی جنـرال )ماهیانـه 732 مورد( انجام شـده اسـت، به طوریکـه 6/59 % از کل بیهوشـیهای انجـام شـده مربوط بـه بیهوشـی جنرال بوده اسـت .بـا توجـه بـه اسـتفاده زیـاد از این نـوع بیهوشـی پرداختن بـه این موضـوع از موضوعـات مهـم و قابـل توجـه اسـت. ایـن مطالعـه نیز بـا هـدف تعیین شـیوع آگاهـی حین بیهوشـی در مرکز آموزشـی ،پژوهشـی و درمانـی دکتر شـریعتی انجام شـده اسـت .
مواد‌و‌رو‌شها
جامعـه پژوهـش در مطالعه حاضر را، کلیه بیماران تحت بیهوشـی جنـرال در مرکـز آموزشـی پژوهشـی و درمانـی دکتـر شـریعتی تهـران تشـکیل میدهـد. در ایـن پژوهش به منظـور تعیین حجم نمونـه از فرمول زیر اسـتفاده شـد.

در ایـن فرمـول 96/1=Z و بـا اطمینـان 95% در نظر گرفته شـد .از آنجائیکه در مطالعه انجام شـده در شـیوع آگاهی 3/2% گزارش شـده بـود، لـذا 0/023 =P محاسـبه شـد .d نیـز بـه نسـبتی از p انتخاب شـد )نسـبت یـک دوم(؛ که معـادل 5110/0=d بهدسـت آمـد. بـا قـرار دادن مقادیـر ذکر شـده در فرمـول بالا تعـداد نمونه 652 بهدسـت آمـد. کـه بـا احتمال 10 درصـد تعـداد 700 نمونه بـرای انجـام این مطالعـه در نظر گرفته شـد.
در ایـن پژوهـش 700 نفـر بیمـار تحت بیهوشـی عمومـی مورد پژوهـش قـرار گرفتنـد. بیمـاران زن و مـرد بیشـتر از 18 سـال سـن، بـا هـر گونـه شـغل، سـطح تحصیـات، وضعیـت تاهـل و هرگونـه عمـل جراحـی در صـورت موافقـت در پژوهش شـرکت داده شـدند. نمونه هـا هوشـیار بـه زمـان، مـکان و شـخص بوده ،از نظـر عقانـی و ذهنـی در وضعیـت طبیعـی قرار داشـته، قادر بـه برقـراری ارتبـاط کامـی بـوده، بـه زبـان فارسـی صحبـت میکردنـد و در زمـان انجـام مصاحبـه، حداقـل 24 سـاعت از زمـان عمـل جراحـی و بیهوشـی آنهـا گذشـته بـود. در این بین بیمارانـی کـه شـانس بقای کمی داشـته یـا طی 24 سـاعت بعد از بیهوشـی بـه دلیـل عـوارض پـس از عمـل جراحـی همچنـان اینتوبـه باقـی می ماندنـد از مطالعـه خـارج می شـدند.
نحـوه نمونهگیری در این مطالعه به طریقه آسـان و در دسـترس و بر اسـاس واجد شـرایط بودن بیماران برای شـرکت در مطالعه بـود)11(. بـه ایـن ترتیب کـه در مقطـع زمانـی از شـهریور لغایت آبان ماه سـال 1391 پژوهشـگر در روزها و شـیفت های مختلف کاری صبـح، عصـر و شـب بـه محیـط پژوهـش مراجعـه کـرده و بـا بیمـاران واجـد شـرایط مصاحبـه میکـرد. از آنجائیکـه در ایـن بیمارسـتان بیمـاران تحت جراحـی عمومی، فـک وصورت ،جراحـی زنـان و زایمـان، ارتوپـدی، اورولـوژی، جراحـی مغـز و اعصـاب و جراحـی قلـب بـاز تحـت بیهوشـی عمومـی قـرار میگرفتنـد لـذا نمونه هـا از ایـن بیمـاران انتخـاب شـدند.
ابـزار جمـع آوری دادههـا در ایـن مطالعـه پـس از مـرور متـون مربوطـه و بـا ترکیـب و تلفیـق ابزارهـای موجـود در ایـن زمینه و همچنیـن نظـر صاحبنظـران مربوطـه توسـط پژوهشـگر تهیـه گردیـد. مهمتریـن ابـزار بـه کار برده شـده به ایـن منظور پرسشـنامه تهیـه شـده توسـط بریـس و همـکاران در سـال 1970)21( بود که بعدها توسـط لیو در سـال 1991 اصاح شـده اسـت)31( کـه در آن اطاعـات مربـوط بـه آگاهـی بـا اسـتفاده از مصاحبـه بـا بیمـاران جمـع آوری می گردیـد .
قسـمت اول و دوم ابـزار بـهکار برده شـده در این پژوهش شـامل اطاعـات کلـی در خصـوص بیمـار و بیهوشـی بود. این قسـمت شـامل نـام و نـام خانوادگـی بیمار، شـماره پرونده، سـن، جنس ،وزن، نـوع و محل جراحی،کاس بیهوشـی،مدت زمـان بیهوشـی، نـوع داروهـا در سـه مرحلـه قبـل از بیهوشـی ) پیـشداروی بیهوشـی(، القـای بیهوشـی و نگهدارنـده بـود. ایـن قسـمتها از پرونـده بیمـار و برگـه بیهوشـی بیماران اسـتخراج و ثبـت میگردیـد.
قسـمت سـوم از ابزار پژوهش، سـوالات و اطاعات مربوط به آگاهی بیمـار از وقایـع و اتفاقـات قبـل و بعد از عمـل بود که با اسـتفاده از مصاحبـه بـا بیماران جمـعآوری میگردید. در این قسـمت در ابتدا اضطـراب، درد و عصبـی بـودن بیمـار قبل از عمل جراحـی از بیمار سـوال شـده و یادداشـت میشـد. پـس از آن سـوالات مربـوط بـه آگاهـی بیمـار ضمن عمـل جراحی مطـرح میگردید.
مصاحبه هـای انجـام شـده در زمینـه آگاهـی در دو گـروه زیـر دسـتهبندی شـد.
1.عـدم آگاهـی: بـه ایـن معنـی کـه بیمـار هیچگونـه آگاهـی را گـزارش نـداده یـا توصیفات مبهـم و نامعلومی توسـط بیمار ارائه میگـردد. یـا موضوعـی کـه توسـط بیمـار گـزارش می شـود بـه احتمـال زیـاد مرتبط با چیزی اسـت کـه در زمان قبـل یا بعد از عمـل جراحـی رخ میدهـد. بعنوان مثـال موزیـک، صحبت های اطرافیـان، پانسـمان کردن.
2.آگاهـی: در ایـن دسـته بیماران بـه طور قطع قادر بـه یادآوری حادثـه ای کـه حاکـی از آگاهـی باشـد هسـتند. یا وقـوع حوادث توسـط پرسـنل حاضـر در عمـل تاییـد میگـردد، و یـا محقـق متقاعـد می شـود کـه حافظـه بیمـار واقعـی می باشـد امـا امکان تاییـد آن توسـط پرسـنل حاضـر مقدور نمی باشـد.
داده هـا پـس از جمـع آوری و کدگـذاری در نرمافـزار SPSS ویرایـش 14 تجزیـه و تحلیـل شـد. بـرای متغیرهـای کمـی ماننـد سـن، مـدت زمـان بیهوشـی و مقـدار داروهـای بیهوشـی میانگیـن و انحـراف معیـار تعیین شـد. و بـرای متغیرهای کیفی همچـون جنـس، نوع جراحـی، محـل جراحی، کاس بیهوشـی ،وجـود اضطـراب، درد و عصبـی بـودن قبل از عمـل جراحی، نوع داروهـای بیهوشـی و اطاعـات مربوط به آگاهی بیمـاران فراوانی و درصـد تعیین شـدند. به منظـور تعیین ارتباط بیـن متغیرهای مـورد مطالعـه بـا آگاهـی حیـن بیهوشـی از آمـار تحلیلـی chisquare اسـتفاده شـد.
یافت ‌هها
تعـداد کل نمونههـای پژوهـش حاضـر 700 نفـر از بیمارانـی بـود کـه بـه دلایـل مختلـف نیـاز بـه جراحـی تحـت بیهوشـی عمومی داشـتند. بـه 3/98 % از کل بیمـاران بـرای پیـشداروی بیهوشـی مخـدر تزریق شـده بـود و 2/36 % بیماران میـدازولام دریافت کرده بودنـد. تعـدادی از بیمـاران هـر دو داروی مخـدر و میـدازولام را به عنـوان پیـشداروی بیهوشـی دریافـت کردهاند. در القای بیهوشـی تمام بیماران از شـلکننده عضانی اسـتفاده شـده بـود. در 7/60% بیمـاران بـرای نگهداری بیهوشـی از ایزوفلوران اسـتفاده شـده بود.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:38 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:38 IRST on Tuesday October 17th 2017

توزیـع فراوانـی بیمـاران بـر اسـاس پاسـخ بـه سـوالات مصاحبـه در زمینـه آگاهـی حیـن بیهوشـی در جدول1 آورده شـده اسـت .شـیوع بیـداری حین عمـل در این بیماران 6/2% بود. نتایج نشـان داد کـه 1/2 % 14) نفـر( بیمـاران وقایـع بافاصله قبـل از بیهوش شـدن را بـه خاطـر نمیآوردنـد. بیـن سـن و بـروز آگاهـی حیـن بیهوشـی ارتبـاط آمـاری معنـیداری وجـود نداشـت. در ارتباط با وزن و بـروز آگاهـی حیـن بیهوشـی نیـز نتایـج نشـاندهنده این اسـت کـه اگـر چـه کـه بیـن وزن و آگاهی حیـن بیهوشـی در 5 سـوال ارتبـاط آمـاری معنـیداری وجود نداشـته اسـت، امـا بین وزن و بـروز خـواب و رویـا حیـن عمـل جراحـی ارتبـاط آمـاری معنـاداری وجـود داشـته اسـت. تحلیـل نتایـج نشـان داد کـه هر چقـدر وزن بیمـاران کمتـر شـده اسـت، رویـا و خواب دیـدن آنها حیـن عمـل جراحی بیشـتر شـده اسـت. همچنیـن نتایج نشـان میدهـد کـه اگـر چه که بیـن جنـس و آگاهی حین بیهوشـی در 5 سـئوال ارتبـاط آماری معنیداری وجود نداشـته اسـت، اما بین جنـس و شـنوایی حین عمـل جراحی ارتبـاط آمـاری معناداری وجـود داشـته اسـت. بـه ایـن معنـی کـه مـردان بیشـتر از زنان حـس شـنوایی را داشـته اند.
2/14 % از بیمارانـی کـه یـادآوری اتفاقـات رخ داده بیـن خواب و بیـداری را داشـتند، میـدازولام را بـه عنوان پیشداروی بیهوشـی دریافـت کرده بودنـد .6/95 % از بیمـاران دریافتکننده میدازولام بـه عنـوان پیـشداروی بیهوشـی، ضمـن عمـل جراحی خـواب و رویـا دیـده بودند.
ارتبـاط آمـاری معنـیداری بین مدت زمـان بیهوشـی و آگاهی از بیهوشـی وجود نداشـت. بین محل عمل و شـنوایی حین بیهوشی ارتبـاط معنـیداری وجود داشـته اسـت. در اعمال جراحـی اندام ،شـکم و قفسـه صدری بیماران شـنوایی حین بیهوشـی ‌داشتهاند .

بحث
در پاسـخ بـه سـوال پژوهـش مبنـی بـر اینکـه چنـد درصـد از بیمـاران متعاقـب عمـل جراحـی و گرفتـن بیهوشـی عمومـی از حـوادث حیـن بیهوشـی اطـاع دارنـد، ‌یافتههـا نشـان دادنـد که 18 نفـر) 6/2 %( از بیمـاران بیـن خـواب و بیـداری مـواردی را به خاطـر داشـتند ،59 نفـر)5/8%( از آنهـا خواب و رویا دیـده بودند ،19 نفـر)7/2%( درد را احسـاس کـرده بودنـد و 23 نفـر)4/3%( آگاهی شـنیداری داشـتند.
یافته‌هـای مطالعـه حاضـر نشـان داد کـه آگاهی حین بیهوشـی
جدول1:‌توزیع‌فراوانی‌بیماران‌بر‌اساس‌پاسخ‌به‌سوالات‌مصاحبه‌در‌زمینه‌آگاهی‌حین‌بیهوشی
تعداد‌كل بلی)درصد(درصد تعداد سوالات‌سنجش‌بیداری‌حین‌بیهوشی
678 97/9 664 آیا چیزی را قبل از خواب رفتن )بیهوشی( به یاد می آورید؟
687 97/4 669 وقتی که بعد از عمل جراحی بیدار شدید، آیا چیزی را به یاد میآورید؟
695 2/6 18 چیزی را بین خواب و بیداریتان به یاد می آورید؟
)از وقتی که به خواب رفتید- بیهوش شدید- تا وقتی که بیدار شدید(
698 8/5 59 آیا ضمن عمل جراحی رویا یا خواب دیدید؟
700 2/7 19 آیا ضمن عمل جرحی درد را احساس میکردید؟
100680 3/4 23 آیا ضمن عمل جراحی شنوایی داشتید؟
عمومـی بـا تظاهـرات مختلـف همچـون خاطـرات شـنیداری و احسـاس درد در نمونه هـای مـورد مطالعـه وجود داشـته اسـت .
یافتـه‌ای کـه با مطالعـات انجام شـده در دیگر کشـورها)6،21،71-41( و همچنیـن در ایـران18،19)،9( همخوانـی دارد. اگـر چـه درصـد شـیوع آگاهـی حین بیهوشـی در ایـن مطالعات متفـاوت گزارش شـده اسـت امـا در تمامی ایـن مطالعـات آگاهی حین بیهوشـی عمومـی گـزارش شـده و بیماران حـوادث و خاطراتـی را از عمل جراحـی بـه خاطر داشـتند.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:38 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:38 IRST on Tuesday October 17th 2017

نتایـج حاصـل از مصاحبـه بـا بیمـاران نشـان داد کـه بیشـتر از 60% بیمـاران قبـل از بـروز عمـل جراحـی اضطـراب را تجربـه کـرده بودنـد .8/57% از آنهـا احسـاس درد و 4/30% آنها عصبی بـودن قبـل از عمـل جراحـی را گـزارش کـرده بودنـد. مطالعات اشـاره ‌داشـتهاند کـه یکـی از شـایعترین مشـکات قبـل از عمل جراحـی، اضطـراب اسـت، چراکـه جراحـی چـه بـه صـورت برنامه ریـزی شـده و یـا برنامه ریـزی نشـده، تغییـرات عمـدی را در سـاختمان های آناتومیکـی بـدن بهوجـود آورده و بنابرایـن تهدیـدی بـرای تمامیـت بـدن و گاهـی تهدیـدی بـرای زندگـی اسـت)02(. اضطـراب قبـل از عمـل بـه علـت نگرانـی در زمینـه مشـکات بعـد از عمـل، از قبیـل درد و ناراحتـی، نگرانی هـای خانـواده یـا تغییرات در روش زندگی و یـا تغییر در تصویر ذهنی از بـدن ایجـاد می‌گـردد)12(. مراحـل قبـل از عمـل، روز عمـل و نگرانـی در مـورد نتایـج عمل همگی باعـث اضطـراب می‌گردند .بیمـاران بـه دنبال ایـن مسـاله و همچنین متعاقب مشکاتشـان آنهـا همـراه بـا اضطـراب درد را نیز تجربـه می‌کننـد. در مطالعه حاضـر نیـز بیمـاران اضطـراب، درد و عصبـی بودن قبـل از عمل جراحـی را گـزارش کـرده بودند.
نتایـج حاصـل از تحلیـل داده‌هـا در به ‌یـادآوردن خاطـرات قبل و بعـد از بیهوشـی عمومـی در بیمـاران تحـت جراحـی، نشـان داد کـه 664 نفـر) 9/97%( از بیمـاران وقایـع اتفـاق افتـاده قبل از بیهوشـی را بـه یـاد می‌آوردنـد. در ارتبـاط بـا هـدف پنجـم پژوهـش یعنـی “بـه یـاد آوردن وقایـع بیـن خـواب و بیـداری” نتایـج نشـان داد که 18 نفر) 6/2%( از بیمـاران مواردی همچون صـدای پزشـکان، درد کشـیدن، پانسـمان کـردن بعـد از عمـل ،احسـاس دوختـن بخیه‌هـا، تـرس، کشـیدن تیـغ جراحـی بـر بـدن، را بـه یاد ‌داشـتهاند. همچنیـن در ارتباط با “شـیوع دیدن خـواب و رویـا” نتایـج نشـان داد کـه 59 )5/8%( نفـر از بیماران ضمـن عمـل جراحـی خـواب و رویـا ‌دیدهانـد. یافته‌هـا پیرامون “شـیوع تجربـه درد در حین بیهوشـی عمومـی در بیماران تحت جراحی” نشـان داد که 19 )7/2%( نفـر از بیماران درد در هنگام عمـل جراحـی را احسـاس کـرده بودند .
در ارتبـاط با “شـیوع آگاهی شـنیداری در بیماران” نتایج نشـان داد کـه 23 )4/3%( بیمـار صـدای پرسـنل اتـاق عمـل و برخـی صداهـای نامفهـوم را نیز ضمن عمل جراحی و بیهوشـی شـنیده و به یاد داشـتند. مشـخصات بیمارانی که آگاهی حین بیهوشـی داشـتند بیانگـر درصـد بـالای آگاهـی در بیمـاران جوانتـر بـود .همچنیـن داده‌هـای ایـن مطالعـه اختـاف آماری معنـی داری را بیـن زنـان و مردان در شـنوایی حین بیهوشـی نشـان داد. تعداد بیمـاران مـردی کـه شـنوایی حیـن بیهوشـی داشـتند 15 نفر و تعـداد زنانـی که شـنوایی حین بیهوشـی داشـتند 8 نفـر بود .
آمـار افـرادی کـه میـدازولام دریافـت نکـرده و آگاهـی حیـن بیهوشـی داشـتند بیشـتر بـود. میـدازولام یـک بنزودیازپیـن انتخابی در بیهوشـی اسـت کـه عاوه بر آرام بخشـی خصوصیات فراموشـی دهنده نیز دارد و در صورت اسـتفاده قبل از اینداکشن بیهوشـی یـادآوری وقایع را کاهـش خواهـد داد)42,32,22(. بنابراین یکـی از علـل بـه خاطـر آوردن حـوادث بیـن خـواب و بیـداری در ایـن گـروه از بیمـاران می‌توانـد عـدم دریافـت میـدازولام بـه عنـوان پیـش داروی بیهوشـی باشـد. همچنیـن نتایج نشـان داد کـه بیـن محـل جراحـی و یـادآوری مطالـب قبـل از بیهوشـی نیـز ارتبـاط نزدیـک بـه معنـیداری بـوده اسـت. بـه طوریکه در اعمـال جراحـی زنـان و زایمـان، جراحی قلـب، و در جراحی‌های اورژانـس در بیمـاران بـا تروماهـای چندگانـه، وقـوع آن بالاتـر اسـت)52(. در ایـن مطالعـه ارتبـاط آماری معنـی داری بین کاس بیهوشـی و آگاهـی حیـن بیهوشـی وجود نداشـت .
نتایـج مطالعـه حاضـر نشـان داد کـه آگاهـی حین بیهوشـی در بیمـاران تحـت عمـل جراحـی در مـکان مـورد مطالعه با شـیوع بـالا رخ می‌هـد. بیمـاران تجاربـی در خصـوص بـه یـادآوردن مـواردی بیـن خـواب و بیـداری، خواب دیـدن، احسـاس درد، و نیـز آگاهـی شـنیداری داشـتند. پرداختـن و شناسـایی عوامـل ایجادکننـده آگاهـی حیـن بیهوشـی همچون جنس، سـن، وزن ،کاس بیهوشـی، نـوع عمـل جراحـی در کاهـش بـروز آن در بیمـاران موثر اسـت. همچنیـن در نظر گرفتن عوامل سـاختاری و زمینـه ای همچـون اسـتفاده از تکنیکهـای پیشـرفته بـرای کنتـرل عمـق بیهوشـی، ‌میتوانـد بـر بـروز شـیوع آگاهـی حین بیهوشـی موثر باشـد.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:38 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:38 IRST on Tuesday October 17th 2017

of awareness and dreaming during anaesthesia. BJA 1970;42(6):535-42.
Liu W, Thorp T, Graham S, Aitkenhead A. Incidence of awareness with recall during general anaesthesia.
Anaesthesia 1991;46(6):435-7.
Sandin R, Enlund G, Samuelsson P, Lennmarken C. Awareness during anaesthesia: a prospective case study. The Lancet 2000;355(9205):707-11.
Myles P, Williams D, Hendrata M, Anderson H, Weeks A.Patient satisfaction after anaesthesia and surgery: results of a prospective survey of 10,811 patients. BJA 2000;84(1):6-10.
Ranta S, Laurila R, Saario J, Ali-Melkkilä T, Hynynen M. Awareness with recall during general anesthesia:
incidence and risk factors. A&A 1998;86(5):1084-9.
Pandit J, Cook T, Jonker W, O’Sullivan E, on behalf of the 5th National Audit Project of the Royal College of A, the Association of Anaesthetists of Great B, et al. A national survey of anaesthetists (NAP5 Baseline) to estimate an annual incidence of accidental awareness during general anaesthesia in the UK. Anaesthesia. 201;68(4):343-53.
Nasiri E, Padashi S, Majd H.[Awareness during general anesthesia for caesarian section(Persian)]. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences 2007;16(55):57-64.
ArefianN,FathiM.[EvaluationofPrevalenceof Awareness During General Anesthesia for Cesarean Section During 2005-2006 in Shohada Hospital(Persian)].JAUMS 2007;5(2):1267-71
Uddin I, Kurkuman A, Jamil T. Pre-operative anxiety in patients admitted for elective surgery in King Saud Hospital, Unaizah, Al-Qassim, Kingdom of Saudi Arabia. PJMS 2002;18(4):306-10.
Babashahi M, Kahangi LS, Babashahi F, Fayazi S. Comparing the Effect of Massage Aromatherapy And Massage on Anxiety Level of the Patients in
References
Forman S, Forman, MD. Awareness during general anesthesia: concepts and controversies. Seminars in Anesthesia, Perioperative Medicine and Pain; Elsevier, 2006.
Lennmarken C, Bildfors K, Enlund G, Samuelsson P, Sandin R. Victims of awareness. Acta Anaesthesiol Scand 2002;46(3):229-31.
Moerman N, Bonke B, Oosting J. Awareness and recall during general anesthesia: Facts and feelings. Anesthesiology 1993;79(3):454-64.
Cobcroft M, Forsdick C. Awareness under anaesthesia: the patients’ point of view. Anaesth intensive care 1993;21(6):837-43.
Meyer B, Blacher R. A traumatic neurotic reaction induced by succinycholine chloride. NY State J Med 1961;61:1255-61.
Sebel P, Bowdle T, Ghoneim M, Rampil I, Padilla R, Gan T, et al. The incidence of awareness during anesthesia. A&A 2004;99(3):833-9.
Aitkenhead A. Injuries associated with anaesthesia.
A global perspective. BJA 2005;95(1):95-109.
Ghoneim M. Awareness during Anesthesia.
Anesthesiohgy. 2000; 92(2):597-602.
Tavakolian AR, Ghodrati Z, Zand F, Jahanmiri F. [Assessment of the Incidence of awareness during general anaesthesia in open heart surgery in the hospitals of Shiraz university of medical sciences(Persian)]. Journal of Iranian Society of Anasthesiology & intensive care. 2011;2(4):39-46.
Malek B, Seghlis R, Dabbagh A. [Awareness during anesthesia in elective abdominal surgery in opium abusers(Persian)]. Tehran University Medical Journal 2010;67(10):731-5.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:38 IRST on Tuesday October 17th 2017



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید