مقايسه تزريق وريدي و اپيدورال فنتانيل روي ميزان بيدردي و سطح هوشياري در بيماران دچار تروما به قفسه سينه و شكم در بخش مراقبتهاي ويژه
مهدي احمدينژاد1، مجيد وطنخواه2، مصطفي شكوهي3، مينو قهرمان4، اميد مراي مقدم*5
فلوشيپ مراقبتهاي، ويژه استاديار گروه بيهوشي دانشگاه علوم پزشكي كرمان
دستيار بيهوشي، دانشگاه علوم پزشكي كرمان
كارشناس ارشد آمار
4-استاديار گروه بيهوشي، دانشگاه علوم پزشكي كرمان
5- متخصص بيهوشي و فلوشيپ مراقبتهاي ويژه، دانشگاه علوم پزشكي تهران (*نويسنده مسئول)
تاريخ دريافت: 25/1/1390 تاريخ پذيرش: 1/4/1390

چكيده
زمينه و هدف: علل متعددي باعث ايجاد درد در بيماران بستري در بخش مراقبتهاي ويژه ميشوند كه خود باعث بروز عوارض متعددي در بيمار خواهد شد. به اين دليل تاكنون روشهاي گوناگوني براي كاهش درد ابداع گرديدهاند كه هر يك مزايا و مشكلاتي را داشتهاند. هدف از اين پژوهش مقايسه اثر روش اپيدورال نسبت به روش تزريق وريدي فنتانيل براي ايجاد بيدردي و تاثير هر يك از اين دو روش بر سطح هوشياري بيماران بستري در بخش مراقبتهاي ويژه ميباشد.
5080-2101771

مواد و روشها: اين پژوهش به صورت كارآزمايي باليني يك سوكور شاهد دار تصادفي در بيماران بستري در بخش مراقبتهاي ويژه بيمارستان شهيد باهنر كرمان انجام گرفت كه به دليل تروما به قفسه سينه و شكم تحت تهويه مكانيكي بودند. در اين مطالعه 60 بيمار در 2 گروه 30 تايي مورد بررسي قرار گرفتند. در گروه A ابتدا 24 ساعت فنتانيل داخل وريدي و سپس 24 ساعت با جايگذاري كاتتر اپيدورال در سطح يازده توراسيك تا اولين لومبار فنتانيل اپيدورال دريافت كردند. در گروه B در 24 ساعت اول فنتانيل اپيدورال و سپس در 24 ساعت دوم فنتانيل وريدي تزريق شد. ميزان فنتانيل داخل وريدي 5/1 ميكروگرم به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن و فنتانيل اپيدورال تجويز شده 8 ميكروگرم به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن بود كه توسط پمپ انفوزيون تنظيم گرديد. نمره درد با استفاده از مقياس مشابه بينايي درد VAS و سطح هوشياري با مقياس گلاسكو GCS در ساعات صفر، 2 ،6، 24، 50 ، 54 و 72 بررسي شدند.
يافتهها: در هر دو گروه در ساعت دوم، نمره درد در روش تزريق وريدي فنتانيل به طور معنيداري كمتر از روش اپيدورال بود (P كمتر از 05/0) ولي بعد از ساعت ششم، روش اپيدورال باعث كاهش بيشتر شدت درد نسبت به روش وريدي شده بود (P كمتر از 05/0). همچنين، در تمام زمانهاي بررسي شده روش تزريق وريدي فنتانيل باعث كاهش معنيدار سطح هوشياري بيماران نسبت به روش اپيدورال شده بود (P كمتر از 05/0). بعلاوه، مشخص شد كه بين هيچ يك از دو روش فوق در ميزان كاهش شدت درد و سطح هوشياري بيماران با سن، جنس و نوع تروما (شكم، قفسه سينه يا هر دو) ارتباط معنيداري وجود ندارد (P بالاتر از 05/0).
نتيجهگيري: بهترين راه كنترل درد در بيماران با آسيبهاي شكم و قفسه سينه تحت تهويه مكانيكي در دو ساعت اول روش تزريق وريدي فنتانيل و در ساعات بعدي روش تزريق فنتانيل به داخل كاتتر اپيدورال ميباشد. در ضمن روش تزريق وريدي فنتانيل هميشه كاهش سطح هشياري بيشتري را نسبت به روش اپيدورال در پي خواهد داشت.
واژگان كليدي: اپيدورال، فنتانيل، درد، بخش مراقبت ويژه

آدرس مؤلف مسئول: تهران، دانشگاه علوم پزشكي تهران، بيمارستان حضرت رسول اكرم (ص)، دكتر اميد مراديمقدم
[email protected] :پست الكترونيك

مقدمه
-29001261138736

درد يك احساس ناخوشايند حسي همراه با تخريب بافتي است كه در اغلب بيماران بستري در بخش مراقبتهاي وجود دارد و علل متعددي را براي آن ذكر كردهاند(1). درد باعث افزايش فعاليت سيستم نورواندوكرين و تون سمپاتيك همراه با تندي ضربان قدب، افزايش نياز ميوكارد به اكسيژن، سركوب سيستم ايمني، افزايش انعقاد پذيري، افزايش كاتابوليسم و محدوديتهاي حركتي و در نتيجه مشكلات ريوي و تاخير خروج بيمار از تخت ميشود(3-1). انواع مختلفي از سيستم درجه بندي مانند نمرهدهي مقياس مشابه بينايي درد visual analog scaleونمرهدهينسبي عدديnumeric rating scale جهت ارزيابي درد در بيماران هوشيار بخش مراقبتهاي ويژه و در افراد با كاهش سطح هوشياري از سيستم درجهبندي رفتاري استفاده ميشود(1). جهت كاهش درد ميتوان از داروهاي ضدالتهابي غيراستروييدي، مخدرها، و يا بلوكهاي عصبي در سطح طناب نخاعي سود برد(1و2). از بين مخدرها مورفين، هيدرومورفن، و فنتانيل بطور شايعتري در بخش مراقبتهاي ويژه مورد استفاده قرار ميگيرند(1). مخدرها ضد دردهاي بسيار خوبي هستند اما عوارضي مانند سركوب فعاليت تنفسي، ايجاد آرامبخشي، علايم گوارشي، احتباس ادراري و يا خارش را ايجاد مينمايند(2و3). امروزه روش شايع كنترل درد تجويز داخل وريدي داروهاي ضد درد ميباشد كه هدف اوليه آن شروع پاسخ سريع سيستميك به دارو درماني است.
بزرگترين عارضه تجويز داخل وريدي عفونت است.
سايرعوارض شامل آمبولي لختههاي خون يا گاز ميباشد(4). از سوي ديگر، جهت ارزيابي سطح هوشياري بيماران بستري در بخش مراقبتهاي ويژه و اورژانس ميتوان از مقياس كوماي گلاسكو GCS استفاده كرد كه يك معيار نورولوژيك مناسب بوده و شامل سه قسمت چشمي، كلامي و حركتي است تا از بروز آرامبخشي بيش از حد بيماران جلوگيري شود(5).
در يكي از مطالعات، فنتانيل داخل وريدي بيدردي مطمئن و مؤثرتري نسبت به نوع اپيدورال داشت(6).
در مطالعه ديگر، طي 2 ساعت اول نمره درد VAS در اپيدورال به طور مشخصي پائينتر بود ولي بعد از آن دو گروه تفاوتي نداشتند(7). در مطالعات متعدد ديگر روشهاي كنترل درد با هم مقايسه شدهاند كه نتايج مختلفي حاصل گرديده است.
حال با توجه به مطالب گفته شده در بالا و وجود تناقضها، محدوديتهاي اجرايي و ابهامات تحقيقات گذشته در ارايه يك روش بيدردي مناسب در بخش مراقبتهاي ويژه و كاهش عوارض ناشي از درد، ما بر آن شدهايم كه طي اين پژوهش مقايسهاي بين دو روش تزريق وريدي فنتانيل نسبت به تزريق اپيدورال آن به عمل آوريم و بدين ترتيب گامي در جهت ايجاد بيدردي مناسب در بيماران بستري در بخش مراقبتهاي ويژه برداريم.

مواد و روش
-28947692784639

-47243723432

اپيدورال

و

وريدي

تزريق

مقايسه
فنتانيل
…………

26

اپيدورال

و

وريدي



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید