فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 4، شماره 2، زمستان 1392
5292019-112153

بررسي تأثير ترتيب تزريق واکسن س هگانه و هپاتيت B
بـر پاسخ درد شيـرخـواران
حسن ربابی1، علی نويديان 2*، فتيحه کرمان ساروی3
مربي پرستاري، دانشگاه علوم پزشکي زاهدان
دانشيار مشاوره، مرکز تحقيقات سلامت بارداري، دانشگاه علوم پزشکي زاهدان
استاديار پرستاري، مرکز تحقيقات سلامت بارداري، دانشگاه علوم پزشکي زاهدان
1718005

تاریخ دریافت: 7/1392/7تاریخ بازبینی: 41/7/2931 تاریخ پذیرش: 1/1392/9
چکیــده
زمین ه وه دف: ش ايعترين روي ه تهاجم ي دردن اک در ک ودکان، واکسيناس يون تزريق ي اس ت. ع دم توج ه ب ه تس کين درد ناش ي از تزري ق واکس ن ممک ن اس ت موج ب ع دم مراجع ه بهموق ع جه ت واکسيناس يون و کاه ش درص د پوش ش واکس ن گ ردد. اي ن مطالع ه ب ا ه دف تعيي ن تأثي ر ترتي ب تزري ق واکس ن س هگانه و هپاتي ت ب ب ر پاس خ درد ش يرخواران 2 ماه ه انج ام ش د.
3
5774404900003پژوهشـی

مقـاله

پژوهشـی

مقـاله

م واد و روشه ا: در اي ن کارآزماي ي بالين ي ي ك س وکور ،140 ش يرخوار 2 ماه ه واج د ش رايط مراجعهکنن ده ب ه مراک ز بهداش تي درمان ي ش هر زاه دان در س ال 1391 ب هروش تصادف ي در دو گ روه مداخل ه و کنت رل تقس يم ش دند و م ورد مطالع ه ق رار گرفتن د. در گ روه کنت رل) 07 نف ر تزري ق معم ول(، ابت دا واکس ن س هگانه و بع د هپاتي ت ب تزري ق ش د و در گ روه مداخل ه) 70 نف ر(، ترتي ب تزري ق عک س گ روه کنت رل ب ود. اب زار گ ردآوري دادهه ا ش امل ف رم مش خصات ف ردي و چ ك ليس ت تعدي ل ش ده واکن ش رفت اري درد ب ود. ب راي توصي ف و تحلي ل دادهه ا از آم ار توصيف ي و آزم ون ت ي مس تقل در نرماف زار SPSS نس خه 15 اس تفاده ش د .
یافتهه ا: ميانگي ن نم ره درد تزري ق واکس ن هپاتي ت در گ روه مداخل ه) 91/0±21/7( کمت ر از درد تزري ق واکس ن س هگانه در گ روه کنت رل 0/62)±70/7( و ايــن تفــاوت از نظــر آمــاري معنــيدار بــود) 100/0 = P(. ميانگيــن کل نمــره درد دو تزريــق واکســن نيــز در گــروه مداخلــه
0/83)± 95/7(ب ه نح و معن يداري کمت ر از گ روه ش اهد) 62/0± 72/8( ب ود) 010/0=P(.
نتیجهگی ری: ب ا توج ه ب ه نتاي ج اي ن مطالع ه، ميت وان جه ت کاه ش درد در کودکان ي ک ه تزري ق همزم ان اي ن دو واکس ن را دارن د، ابت دا واکس ن هپاتي ت ب و بع د واکس ن س هگانه را تزري ق نم ود .
واژههای کلیدی: واکسن سهگانه، واکسن هپاتيت ب، درد، شيرخوار
مقدمه

نویسنده مسئول: علي نويديان، استاديار مرکز تحقيقات ارتقاء سلامت دانشگاه علوم پزشکي زاهدانایمیل: [email protected]
يک ي از مهمتري ن اه داف بهداش ت عموم ي در ق رن بيس تم ،اســتفاده از واکسيناســيون و توســعه آن ميباشــد کــه اثــرات مثبت ي ب ر پيش گيري و کاه ش بيماريه اي قاب ل پيش گيري در انســانها داشــته اســت؛ بهطــوري کــه باعــث پيشــگيري از صدهــا ميليــون مــورد بيمــاري و ميليونهــا مــورد، مــرگ و ميــر گرديــده اســت و بــراي حفــظ ايــن وضعيــت، مرکــز مبــارزه بــا بيماريهــا در حــال حاضــر، ايمنســازي بــر عليــه 14 بيم اري را توصي ه ک رده اس ت ک ه ب ر طب ق واکس نهايدر دس ترس ش امل 14 ت ا 20 تزري ق جداگان ه قب ل از س ن 2 ســالگي ميباشــد )1(.
در دنيـاي پيشـرفته امروزي، شـايعترين رويه تهاجمـي دردناک ،واکسيناسـيون تزريقـي کودکان اسـت کـه در طول دو سـال اول زندگـي تکـرار نيـز ميگـردد)2(؛ بهطـوري کـه در ايران بر اسـاس برنامـه واکسيناسـيون کشـوري، يك کـودک تا سـن 18 ماهگي 10 واکسـن تزريقـي دريافـت ميکنـد)3(. با وجود فوايد بيشـمار واکسيناسـيون، درد همـراه بـا واکسيناسـيون يکـي از منابـع اضطراب و تشـويش براي بسـياري از افراد ميباشـد )1(. متأسـفانه بـا وجـود توجه به ارزيابـي و کنترل درد، درد مربـوط به تزريقات کـودکان بـه صـورت غيـر قابـل درمـان باقيمانـده اسـت. درد درمـان نشـده، باعـث ايجـاد يـك سـري عـوارض فـوري و اثرات منفـي ميگـردد کـه مهمترين آنها اضطـراب کـودکان و والدين ميباشـد. مطالعـات اوليـه نشـان دادند کـه درد درمان نشـده در سـالهاي اوليـه عمـر، ممکـن اسـت سـبب اثـرات زيـانآوري بر تکامـل سيسـتم عصبـي مرکـزي شـود کـه از جملـه ايـن اثرات ، ميتـوان آسـيبهاي دايمـي در تکامـل يادگيـري، حافظـه و بهـره هوشـي را نـام بـرد5)، 4(. تجـارب نامطلـوب درد ميتوانـد در خاطـر شـيرخواران بمانـد. بـه هميـن علـت آنهـا ميتواننـد رويههـاي دردنـاک را پيشبينـي کنند و واکنش خيلي شـديدي نشـان بدهنـد؛ بهويـژه اگـر در گذشـته تحـت يك رويـه دردناک بـدون اسـتفاده از مسـکن کافـي قـرار گرفتـه باشـند.2 بسـياري از مطالعـات نشـان ميدهـد کـه تجربيـات دردنـاک دوره نوزادي و شـيرخوارگي عـلاوه بـر عـوارض زودرس از قبيـل تاکيـکاردي ، تاکيپنـه، افزايـش فشـار خـون، افزايـش فشـار داخـل مغـز ،افزايـش نيازهـاي متابوليـك، بـالا رفتـن سـطح کورتيـزول ،احتبـاس مايعات، کاهش حـرکات رودهاي، ضعـف ايمني و غيره ، ميتوانـد پاسـخهاي رفتـاري و فيزيولوژيك فرد نسـبت به درد را در دورههـاي بعـدي زندگي تشـديد کنـد)7 -5(.
ع دم توج ه ب ه تس کين درد ناش ي از تزري ق واکس ن، ممک ن اســت موجــب عــدم مراجعــه بهموقــع جهــت واکسيناســيون و کاهــش درصــد پوشــش واکســن گــردد کــه بهدنبــال آن ،مراجعــه جهــت نوبتهــاي يــادآور نيــز بــه تعويــق ميافتــد و ع لاوه ب ر اي ن، ع دم تس کين درد موج ب تـرس ک ودکان
از تزريقــات و کليــه اقدامــات بهداشــتي- درمانــي ميشــود و درگيــري و چالــش بيــن کــودک و والديــن وي و کارکنــان را بهدنبــال خواهــد داشــت)6(. پيشــگيري از درد در نــوزادان و ش يرخواران، يک ي از آرزوه اي والدي ن اس ت و گرچ ه بهط ور کامــل نميتــوان درد را کنتــرل کــرد، امــا ميتــوان ميــزان و شــدت آن را بــه حداقــل رســاند)8(.
بــه هميــن علــت، لازم اســت تعــداد رويههــاي دردنــاک بــه حداق ل برس د و هرگون ه ت لاش باي د در جه ت ب ه حداق ل رســاندن محرکهــاي دردنــاک انجــام شــود)4(. شــناخت و مبــارزه بــا درد، تســکين و آرامســازي اطفــال دردمنــد يکــي از مســؤوليتهاي کادر درمانــي اســت؛ بهخصــوص آن کــه پيش گيري از درد، ب ر اس اس اعتق ادات بشردوس تانه و اص ول پزشــکي و فيزيولــوژي بهمراتــب بهتــر از درمــان آن اســت .بــراي ايــن کار بايــد از روشهــاي راحــت، ســريعالاثر، ارزان و مؤث ر در کاه ش و تس کين درد اس تفاده و از ع وارض س وء آن جلوگيــري کــرد)9(. درد ناشــي از واکســنهاي تزريقــي نــه تنهــا مربــوط بــه ســوراخ شــدن پوســت بلکــه بــه کيفيــت و نــوع واکســن نيــز ارتبــاط دارد)01(؛ بــه طــوري کــه بعضــي از واکســنها نســبت بــه واکســنهاي ديگــر درد بيشــتري دارد و ترتي ب تزري ق آنه ا ممک ن اس ت در احس اس درد تأثي ر داشــته باشــد. در هميــن زمينــه، مطالعــه ايــپ و همــکاران نشــان داد کــه در شــيرخواراني کــه ابتــدا واکســن ســهگانه- آنفلوآنــزا تجويــز شــده بــود، نســبت بــه آنهايــي کــه ابتــدا واکس ن پنوموک وک تجوي ز ش ده ب ود، درد کمت ري را تجرب ه ک رده بودن د)11(. در مطالع ه ديگ ري ني ز ک ه توس ط آي پ و همــکاران انجــام شــد، نتايــج نشــان داد کــه واکســن پــري اوريک س ب ه ط ور معن يداري س بب درد کمت ري نس بت ب ه واکســن ســرخك، ســرخجه و اوريــون2 شــده بــود)21(.
ب ا توج ه ب ه اينک ه مطالع ات کم ي در زمين ه تأثي ر ترتي ب تزريــق واکســنهاي مختلــف بــر شــدت درد شــيرخواران بــه دســت محققيــن رســيده اســت و از آنجايــي کــه در کشــور خودمــان برنامــه مشــخصي بــراي ترتيــب تزريــق واکســنهاي ســهگانه و هپاتيــت وجــود نــدارد و از طــرف ديگــر، پرســنل بهداشــتي درمانــي و دانشــجويان پرســتاري کــه در کارآموزيهــاي پرســتاري بهداشــت جامعــه در واحــد واکسيناســيون مشــغول بــه کار ميباشــند، بايــد از روشهــاي س اده و ارزان ب راي کاه ش درد ک ودکان اس تفاده نماين د، از اي ن رو، مطالع ه حاض ر ب ا ه دف تعيي ن تأثي ر ترتي ب تزري ق واکس ن س هگانه و هپاتي ت ب ب ر پاس خ درد در ش يرخواران 2 ماهــه مراجعهکننــده بــه مراکــز بهداشــتي درمانــي شــهر زاهــدان در ســال 1391 انجــام شــده اســت.
مواد وروشها
پــ ژوهش حــاضـ ر ي ك کارآزماي ي بالين ي يك س و ک ور بود .جــ امعه مـ ورد مطالعه ش امل کليه ش يرخواران 2 ماه ه ايراني تح ت پوش ش مرک ز بهداش تي- درمان ي سيدالش هدا)ع( ش هر زاه دان در س ال 1391 بودن د. ب ا توج ه ب ه مطالع ه اي پ و هم کاران )21( ب ا در نظ ر گرفت ن س طح اطمين ان 95 درص د و ت وان آزم ون90 درص د و 3/2 = S1 و 6/2 = S2، حج م نمون ه ب راي ه ر گ روه 70 نف ر محاس به گردي د و در مجم وع ،041 نف ر م ورد مطالع ه ق رار گرفتن د.
روش نمونهگي ري بهص ورت آس ان ب ود و تخصي ص نمونهه ا در دو گ روه کنت رل و مداخل ه بهص ورت تصادف ي در بلوکه اي دوتاي ي انج ام ش د؛ ب ه اي ن ص ورت ک ه در ه ر بل وک دو نفره ،نف ر اول از بي ن دو پاک ت در گ روه ش اهد )ب ه روش معم ول مرکــز، ابتــدا واکســن ســهگانه و بعــد هپاتيــت ب تزريــق گردي د( و نف ر دوم در گ روه مداخل ه )ابت دا واکس ن هپاتي ت ب و بع د س ـهگانه تزري ق گردي د( ق رار گرف ت و ايـن اق دام تــا پايــان گرفتــن تعــداد نمونههــاي پژوهــش ادامــه يافــت .اب زار گ ردآوري دادهه ا ش امل ف رم مش خصات ف ردي )جن س ،وزن و غيــره( و چــك ليســت تعديــل شــده واکنــش رفتــاري درد- مقيــاس ويــژه ارزيابــي درد شــيرخواران بــود)31(. پايايــي اي ن اب زار ب راي اولي ن ب ار در پژوه ش تادي و و هم کاران)31( در کان ادا ب ا اس تفاده از روش آزم ون مج دد) 100/0= P( تعيي ن شــده اســت و بعــد از آن، بهدفعــات در تحقيقــات مختلــف اس تفاده ش ده و پاياي ي آن ب ه اثب ات رس يده ب ود. اب زار ف وق در اي ران توس ط ح دادي مق دم و هم کاران)6( و ني ز ش اهعلي و هم کاران)41( م ورد اس تفاده ق رار گرفت ه ب ود. اي ن مقي اس تغييــرات چهــره، حــرکات بــدن و نحــوه گريــه شــيرخوار را مــورد ارزيابــي قــرار ميدهــد.
تغيي رات چه ره ش امل 1. لبخن د زدن ،2. خنث ي ب ودن حال ت چهــره ،3. اخــم کــردن، شــکلك، نــگاه هراســان و 4. درهــم کش يدن اب رو و محک م بس تن چش مها و ب از ک ردن ل ب ب ا ي ا ب دون قرم زي ص ورت ب ود.
حــرکات بــدن شــامل 1. فعاليــت و حــرکات طبيعــي ،2. در حالــت راحــت و آرام بــودن ،3. حــرکات نســبي مثــل پيــچ و تــاب خــوردن، تــلاش بــراي اجتنــاب از درد بهوســيله عقــب کشــيدن عضــوي کــه تزريــق در آن انجــام ميشــود ،4. بيق راري هم راه ب ا ح رکات عموم ي و چن د عض وي ب دن در س ر و س اير اندامه ا و 5. س فتي ب دن ب ود.
نح وه گري ه ش امل 1. خندي دن ،2. گري ه نک ردن ،3. ناله کردن ب ا ص داي آهس ته و آرام، گري ه ناگهان ي حمل هاي ي ا هقه ق ،4. گريــه ناگهانــي يــا حملــهاي بيــش از گريــه اوليــه بــود.
در ايــن ابــزار، نمــره چهــره و حــرکات بــدن از 0-3 و نمــره گريــه از 0-4 در نظــر گرفتــه ميشــود. بــراي تعييــن نمــره کل ي، نم رات ه ر رفت ار مش اهده ش ده ب ا ه م جم ع بس ته ميشــود. حداقــل نمــره صفــر و حداکثــر نمــرهاي کــه بــه واکنــش رفتــاري شــيرخوار تعلــق ميگيــرد ،10 ميباشــد.
در ابت دا ه دف از انج ام پژوه ش ب ه م ادران واحده اي م ورد پژوهــش توضيــح داده شــد و در صــورت تمايــل مــادر بــه شــرکت در مطالعــه، دارا بــودن شــرايط ورود بــه مطالعــه در ک ودکان و حف ظ محرمان ه ب ودن اطلاع ات، ف رم مش خصات ف ردي )جن س، وزن و غي ره( بهص ورت مصاحب ه مس تقيم ب ا م ادر ش يرخوار تکمي ل گردي د و واکنشه اي رفت اري کلي ه نمونههــا بــر اســاس چــك ليســت تعديــل شــده واکنــش رفتــاري درد، قبــل از تزريــق واکســن مــورد مشــاهده قــرار گرف ت و س پس ن وزاد، در يک ي از دو گ روه کنت رل و مداخل ه ق رار گرف ت. معياره اي ورود ب ه مطالع ه ش امل ش يرخواران 2 ماه ه از ه ر دو جن س ب ا هوش ياري کام ل و آرام، خش ك بــودن پوشــك شــيرخوار، عــدم ســابقه جراحــي يــا بســتري ش دن در بيمارس تان، ع دم ابت لا ب ه س رماخوردگي، اس هال و غي ره، ع دم درياف ت داروي مس کن و ي ا آرامبخ ش در ط ول24 س اعت قب ل از واکسيناس يون توس ط ش يرخوار و ي ا م ادر وي ب ود. معياره اي خ روج از مطالع ه ش امل س ابقه جراح ي يا بس تري ش دن در بيمارس تان، وج ود علايم ي دال ب ر بيم اري )س رماخوردگي، اس هال و غي ره(، مص رف داروي مس کن و ي ا آرامبخ ش در ط ول 24 س اعت قب ل از واکسيناس يون توس ط ک ودک ي ا م ادر وي ب ود.
تزري ق عضلان ي در ه ر دو گ روه، تح ت ش رايط يکس ان، ب ا وس ايل مش ابه و ف رد ثابتي انج ام ش د. در حين واکسيناس يون کلي ه نمونهه ا، مح ل تزري ق توس ط پنب ه آغش ته ب ه ال کل قب ل از تلقي ح ض د عفون ي ش د و در ناحي ه قدام ي- خارج ي ران و بهص ورت داخ ل عضلان ي ب ا س رنگ 2 سيس ي )ط ول ســر ســوزن 5/2 ســانتيمتر و 23 گاج( و بــه ميــزان 5/0 سيســي تزريــق صــورت گرفــت. واکســن اول و دوم در پــاي چــپ و راســت بــه فاصلــه 1 تــا 2 دقيقــه از يکديگــر تزريــق گردي د. تزري ق واکس ن ب دون آسپيراس يون و در ع رض 1 ت ا 2 ثاني ه تزري ق ش د و ب ه ط ور س ريع س ر س وزن خ ارج گردي د.
واکنشهــاي رفتــاري کليــه نمونههــا بــر اســاس چــك ليســت تعديــل شــده واکنــش رفتــاري درد بعــد از تزريــق هــر دو واکســن )واکســن اول و دوم( توســط فــرد ثابتــي کــه از تخصيــص گروههــا بياطــلاع بــود، مــورد مشــاهده قــرار گرف ت. دادهه ا توس ط نرماف زار SPSS نس خه 15 ب ا آزم ون آمــاري تــي مســتقل مــورد تجزيــه و تحليــل قــرار گرفــت.
ی افتهها
از 140 شــيرخوار مــورد پژوهــش ،6/43 درصــد پســر و 4/65 درصــد دختــر بودنــد .6/73 درصــد شــيرخواران بــه روش زايم ان طبيع ي و 4/26 درص د ب ه روش س زارين متول د ش ده بودنــد. ميانگيــن ســن شــيرخواران در گــروه کنتــرل ،58/3 ± 03/62 روز و در گــروه مداخلــه ،57/3 ± 08/62 روز ،وزن ش يرخواران در گ روه کنت رل ،86/707 ± 5013/40 گ رم و در گــروه مداخلــه ،30/087 ± 5089/70 گــرم بــود کــه ميانگي ن س ن و وزن بي ن دو گ روه تف اوت معن يداري نداش ت و گروههــا همســان بودنــد.
ميانگي ن نم ره درد قب ل از تزري ق واکس ن در گ روه مداخل ه26/0±01/2 ب ود و در گ روه کنت رل ،26/0± 40/2 ب ود. آزم ون ت ي مس تقل نش ان داد که بي ن نم ره درد قبل از تزريق واکس ن در دو گ روه، تف اوت معن يدار آماري وجود نداش ت) 025/0= P(. نتاي ج نش ان داد ک ه ميانگي ن نم ره درد پ س از تزري ق واکس ن اول )هپاتي ت( در گ روه مداخل ه) 91/0± 21/7( کمت ر از تزري ق واکســن اول ) ســهگانه( در گــروه کنتــرل بــود) 62/0±07/7( و ايــن تفــاوت از نظــر آمــاري معنــيدار بــود) 100/0=P(. همچنيــن ميانگيــن نمــره درد پــس از تزريــق واکســن دوم ) ســهگانه( در گــروه مداخلــه) 88/0± 87/8( کمتــر از واکســن دوم )هپاتيــت( گــروه کنتــرل بــوده اســت) 73/0± 48/8(؛ امــا اي ن تف اوت، از نظ ر آم اري معن يدار نب وده اس ت) 006/0=P(. نمــره کلــي درد نيــز در گــروه مداخلــه) 83/0± 95/7( کمتــر از گــروه کنتــرل) 62/0± 72/8( بــوده اســت و از نظــر آمــاري ،ايــن تفــاوت معنــيدار بــوده اســت) 010/0=P( )جــدول 1(. آزم ون آم اري ت ي مس تقل بي ن ميانگي ن نمـره ش دت درد در گ روه ش اهد و مداخل ه ب ر حس ب جن س و ن وع زايم ان تف اوت معن يداري نش ان ن داد.
بحث
بهنظــر ميرســد درد ناشــي از واکســنهاي تزريقــي نــه تنهــا مربــوط بــه ســوراخ شــدن پوســت بلکــه بــه کيفيــت و نــوع واکس ن ني ز ارتب اط دارد)01(. نتاي ج اي ن مطالع ه نش ان داد ک ه ش دت درد واکس ن هپاتي ت ب در مقايس ه با واکس ن س ه گانه ،کمت ر ميباش د و از نظ ر آم اري ني ز اخت لاف معن يداري وجود داش ت ک ه ب ا نتاي ج مطالع ات آي پ و هم کاران همخوان ي دارد
)21،11(. در ايــن مطالعــه نيــز واکســن پــري اوريکــس بــه طــور معن يداري س بب درد کمت ري نس بت ب ه واکس ن س رخك، س رخجه واوري ون ش ده ب ود)21(. احتم ال م يرود اي ن تف اوت در شــدت درد واکســنها، مربــوط بــه تفــاوت در اجــزاي ســازنده واکســن باشــد. درد ناشــي از تزريــق واکســنهاي عضلان ي ک ودکان تح ت تأثي ر ترتي ب تزري ق واکس نها ني ز ميباش د)11(. مطالع ه حاض ر ني ز نش ان داد کودکاني ک ه در ابتدا واکس ن هپاتي ت ب )ک ه درد کمت ري داش ت( و بع د واکس ن س هگانه )ک ه درد بيش تري داش ت( درياف ت ک رده بودن د، در مقايســه بــا کودکانــي کــه ترتيــب واکســنها معکــوس شــده ب ود، در مجم وع درد کمت ري را تجرب ه ک رده بودن د ک ه ش ايد عل ت درد بيش تر هن گام تزري ق اولي ه واکس ن س هگانه، تمرک ز توج ه ش يرخوار روي اي ن روي ه و فع ال ش دن مکانيس مهاي پردازشکنن ده مرک زي و محيط ي درد ب ا همديگ ر باش د ک ه در نتيج ه، باع ث تش ديد ايمپالسه اي درد در تزري ق بع دي ميگــردد. بههميــن علــت، درد واکســن دوم افزايــش مييابــد.
تج ارب نامطل وب درد ب ه وي ژه اگ ر ش يرخوار در گذش ته تحت يــك رويــه دردنــاک بــدون اســتفاده از مســکن کافــي قــرار گرفت ه باش د، ميتوانـد در خاط ر وي بمان د؛ بههمي ن عل ت آنهــا ميتواننــد رويههــاي دردنــاک را پيشبينــي کننــد و واکن ش خيل ي ش ديدي نش ان بدهن د)2(. نتاي ج مطالع ه آي پ و همــکاران نيــز نشــان داد کــه در شــير خوارانــي کــه ابتــدا واکســن ســهگانه – آنفلوآنــزا )کــه درد کمتــري دارد( تجويــز ش ده ب ود، نس بت ب ه آنهاي ي ک ه ابت دا واکس ن پنوموک وک )کــه درد بيشــتري دارد( تجويــز شــده بــود، درد کمتــري را تجرب ه ک رده بودن د)11(.
ديگــر يافتههــاي ايــن پژوهــش نشــان داد کــه شــدت درد از واکس ن اول نس بت ب ه واکس ن دوم ص رف نظ ر از نح وه ترتيب تزري ق واکس نها افزاي ش داش ته اس ت ک ه ش ايد عل ت آن ،باق ي مان دن حساس يت واکس ن اول ي و اث ر تقويتکنندگ ي ب ر ش دت درد واکس ن دوم باش د ک ه مطالع ه آي پ و هم کاران ني ز اي ن مس أله را تأيي د ميکن د)11(.
جدول 1: ميانگين و انحراف معيار نمره درد در دو گروه کنترل و مداخله
نمره کلي درد )واکسن اول و دوم(میانگین ± انحراف معیار نمره درد در تزریق واکسن دوممیانگین ± انحراف معیار نمره درد در تزریق واکسن اولمیانگین ± انحراف معیار گروه
8/27 ± 0/62 8/84 ± 0/73 7/70 ± 0/62 کنترل
7/59 ± 0/83 8/78 ± 0/88 7/12 ± 0/91 مداخله
010/0 600/0 0/001 p
در ايــن مطالعــه نيــز شــدت درد از واکســن اول نســبت بــه واکس ن دوم افزاي ش داش ته اس ت. ب ا توج ه ب ه اينک ه تزري ق واکس ن ب راي بس ياري از ک ودکان و والدي ن آنه ا اس ترسزا اســت و هميــن عامــل ميتوانــد باعــث تأخيــر يــا اجتنــابوالدي ن از واکسيناس يون ب ه موق ع ک ودکان گ ردد؛ بهط وري ک ه در همي ن زمين ه نتاي ج مطالع ه ميره وف و هم کاران در آمري کا نش ان داد ک ه والدي ن نگران ي قاب ل توجه ي در م ورد درد واکسيناس يون داش تند و ب راي اجتن اب از تزري ق همزم ان 2 واکســن و يــا 3 تــا 4 واکســن، حاضــر بهپرداخــت بهطــور متوســط 57-80 دلار بودنــد)51(.
از طــرف ديگــر، کاهــش درد ميتوانــد عامــل بالقــوهاي بــراي بهب ود پذي رش برنام ه واکسيناس يون باش د، بنابراي ن ت ا زمان ي ک ه روشه اي جدي د ب راي کاه ش درد اب داع ش ود، اس تفاده از تکني كهــاي موجــود بهطــور قابــل توجهــي ميتوانــد درد ناشــي از تزريــق واک ســنها را کاهــش دهــد. هماکنــون روشه اي بس يار زي ادي ب راي کاه ش درد ش يرخواران وج ود دارد ک ه هري ك از اي ن روشه ا محدوديتهاي ي دارد. بنابراي ن ،اس تفاده از اي ن روش کاه ش درد، يعن ي ابت دا تزري ق واکس ن هپاتيــت ب و بعــد واکســن ســهگانه در کودکانيکــه تزريــق همزمــان ايــن دو واکســن دارنــد، بــا توجــه بــه اينکــه يــك روش ســاده، راحــت و مؤثــر ميباشــد توصيــه ميگــردد.
از آنج ا ک ه ش دت درد تح ت تأثي ر ي ك س ري عوام ل دروني و خارج ي ميباش د، عوام ل درون ي خ ارج از کنت رل پژوهش گر بــوده اســت و جــزء محدوديتهــاي پژوهــش ميباشــد. از محدوديته اي ديگ ر اي ن مطالع ه، نح وه آرامس ازي متف اوتش يرخواران توس ط م ادران آنه ا ب وده اس ت.
نتی جهگیري
ب ر اس اس نتايـج حاضـر در گـروه مداخلـه نس بت بـه گ روه کنتـرل، ميانگي ن کل نمـره درد بهطـور قابـل توجهـي کمت ر ب ود. بههميـن دليـل، ميتـوان بـه دانش جويان پرسـتاري ک ه مش غول گذران دن واح د کارآم وزي پرس تاري بهداش ت جامع ه هســتند و همچنيــن کارکنــان مراکــز بهداشــتي و بهويــژه مس ؤولين واکسيناس يون ش يرخواران پيش نهاد ک رد ک ه از اي ن الگ و )ابت دا تزري ق واکس ن هپاتي ت ب و بع د واکس ن س هگانه( جه ت کاه ش درد ک ودکان هن گام تزري ق دو واکس ن س هگانهو هپاتي ت ب اس تفاده کنن د.
تشکر و قدردانی
بدينوســيله پژوهشــگران از معاونــت محتــرم تحقيقــات و ف نآوري دانش گاه عل وم پزش کي زاه دان ب ه خاط ر تصوي ب ط رح ب ه ش ماره 91-2531 و ش ماره ثب ت 91-740 و تأمي ن هزين ه اج راي آن و ني ز کليـه م ادران شـرک تکننده در اي ن پژوهــش تشــکر و قدردانــي مينماينــد. ايــن پژوهــش در مرک ز ثب ت کارآزماي ي بالين ي وزارت بهداش ت ب ا ش ماره n 12013070713889 ثبــت گرديــده اســت.
Mohammadpourasl A, Kosha A. The effect of breastfeeding, oral sucrose and combination of oral sucrose and breastfeeding in infant’s pain relief during the vaccination. Iran J Nurs Midwifery Res 2011; 16(1):9-15.
Hadadi Moghadam H,Kheirkhah M,
JamshidiManesh M, Haghani H.[The impact of Distraction Technique on Reducing the Infant’s Pain due to Immunization(Persian)]. Ofogh-e- Danesh 2011;16(4):20-27
Stevens B, Johnston C, Grunau, R. Issues of assessment of pain and discomfort in neonates. Journal of Obstetric, Gynecologic, and Neonatal Nursing1995;(24):849-855.
Batton DG, Barrington KJ, Wallman C. Prevention and management of pain in the neonate: an update.
References
Schechter Neil L, Zempsky William T, Cohen
Lindsey L. Pain Reduction during Pediatric Immunizatins: Evidence – Based Review and
Recommendations. Pediatrics 2007;119(5):1184-
1198
Dilli D, Kucuk IG, Dallar Y. Interventions to Reduce Pain during Vaccination in Infancy. J Pediatr2009;154(3):385-90
National Immunization Committee. Schedule and Guideline of Immunization. 1st ed. Tehran, Iran:
Ministry of Health and Medical Education; 2009. [In Persian].
Efe E, Ozer ZC. The use of breast-feeding for pain relief during neonatal immunization injections. ApplNurs Res 2007;20(1):10-6.
Sahebihag MH, Hosseinzadeh M, of choice of measles-mumps-rubella vaccine on immediate vaccination pain in infants. Arch Pediatr Adolesc Med 2004;158(4):323-6.
Taddio A, Nulman I, Koren BS, Stevens B, Koren G. A revised measure of acute pain in infants. J Pain Symptom Manage 1995;10(6):456-63.
Shah Ali SH, Taavoni S, Haghani H, NeisaniSamani L. [Comparison of the Effect of Breast Sucking with Being in the Mother’s Hug on Pain Relieving during Immunization Injection(Persian)]. J Babol Univ Med Sci 2009;11(5):32-7.
Meyerhoff AS, Weniger BG, Jacobs RJ. Economic value to parents of reducing the pain and emotional distress of childhood vaccine injections. Pediatr Infect Dis J 2001;20(11 Suppl):S57-S62.
Pediatrics 2006;118(5):2231-41.
NoryShadkamM, Nasiriani KH, AyattollaheJ, Shakiba M. [The Effect of EMLA Cream on Reducing Pain Due to vaccination in children (Persian)].
Iran Journal of Nursing 2008;21(53): 85-91
Boivin JM, Poupon-Lemarquis L, Iraqi W, Fay R, Schmitt C, Rossignol P. A multifactorial strategy of pain management is associated with less pain in scheduled vaccination of children. A study realized by family practitioners in 239 children aged 4-12 years old. FamPract 2008;25(6):423-9.
Ipp M, Parkin PC, Lear N, Goldbach M, Taddio A. Order of vaccine injection and infant pain response. Arch Pediatr Adolesc Med 2009;163(5):469-72.
Ipp M, Cohen E, Goldbach M, Macarthur C. Effect
The effect of injection order on infant’s pain response after diphtheria, pertussis, and tetanus (DTP) and hepatitis B vaccination
Hassan Robabi1, Ali Navidian*2, Fathieh Kermansaravi3
MSc. in Nursing, Zahedan University of Medical Sciences.
Associate Professor of Counseling, Pregnancy Health Research Center, Zahedan University of Medical Sciences.
Assistant Professor of Nursing, Pregnancy Health Research Center, Zahedan University of Medical Sciences.
ABsTRAcT

Aim and Background: The most common invasive painful procedure during childhood is injective vaccination. Failure to relieve pain causes lack of timely referral for immunization and reduction of vaccine coverage. The purpose of this study was to determine the effect of injection order on infant’s pain response after diphtheria, pertussis, and tetanus (DTP) and hepatitis B vaccination.
0010
Journal of Anesthesiology and Pain
official Journal of ISRAPM (JAP)
Winter
2014, Vol 4, NO 2

10



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید