فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 4، شماره 4، تابستان 1393
5292060-117735

مقایسه اثر دوزهای متفاوت پتیدین و فنتانیل در درمان لرز پس از بی حسی نخاعی در بیماران ارتوپدی مراجعه کننده به بیمارستان امام خمینی )ره( شهر ایلام
کریم همتی1*، الهام دریکوند2، علی دل پیشه3، مظفر صفری4
استادیار بیهوشی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام
دانشجوی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام
دانشیار اپیدمیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام
کارشناس بیهوشی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام
5818005

تاریخ دریافت: 30/2/93تاریخ بازبینی: 8/3/39 تاریخ پذیرش: 18/3/93چکیده
زمینـه و هـدف: لـرز یکـی از عـوارض ناخوشـایند و شـایع پـس از عمـل جراحی بـوده که بـا مشـکلاتی از قبیـل افزایش مصـرف اکسـیژن، افزایش فشـار داخـل جمجمـه و عـوارض دیگـر همـراه می باشـد. هـدف از این مطالعه مقایسـه اثـر دوزهای متفـاوت پتیدیـن و فنتانیل در درمان لـرز پس از بیحسـی نخاعـی در بیمـاران ارتوپدی بوده اسـت.
0900001پژوهشـی

مقـاله
40

پژوهشـی

مقـاله

40

مـواد و روشهـا: در یـک کارآزمایـی بالینـی 60 بیمـار ارتوپـدی مراجعه کننـده به بیمارسـتان امام خمینی شـهر ایلام طـی فروردین مـاه 1392 لغایت شـهریور مـاه1392 مـورد بررسـی قـرار گرفتند. شـرکت کنندگان بهطـور تصادفـی در دو گروه30 نفری پتیدین و فنتانیل تقسـیم شـدند. شـدت لرز پس از بیحسـی نخاعـی در دو گـروه مـورد ارزیابـی و مقایسـه قـرار گرفـت. تحلیـل آمـاري با اسـتفاده از آزمونهـاي تی زوجی، تی مسـتقل و مجـذور کای در نرمافـزار SPSS نسـخه 16 انجـام و 05/0P > معنـیدار در نظـر گرفته شـد.
یافتههـا: شـرکت کننـدگان از نظـر عوامـل مؤثـر بر نتایج پـس از عمل همسـان بودنـد .3/98% از بیماران شـدت لرز خفیف و 7/1% شـدت لرز متوسـط داشـته و هیـچ مـوردی از شـدت لرز شـدید گزارش نشـد. میانگین و انحراف معیار شـدت لـرز در دو گروه بهطور چشـمگیری کاهش یافـت اما بین کاهش شـدت لـرز در دو گـروه اختـلاف آماری معنیدار وجود نداشـت) 28/0=P(. گروهها از نظر شـدت لرز قبل از مداخله) 250/0=P( و بعـد از مداخله) 47/0=P( تفاوت معنیدار نداشـتند.
نتیجهگیـری: تاثیـر دو داروی پتیدیـن و فنتانیـل در پیشـگیری از لـرز پس از عمل جراحی همسـان میباشـد. لذا توصیه میشـود متخصصین بیهوشـی بـا توجـه به سـایر شـرایط بیمـاران، نوع داروی مورد اسـتفاده جهـت کنترل لرز بعـد از عمل را انتخـاب نمایند .
واژههای کلیدی: بیحسی نخاعی، فنتانیل، پتیدین، لرز پس از عمل
مقدمه

نویسنده مسئول: کریم همتی، استادیار بیهوشی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام
[email protected].com :ایمیل
ل رز پ س از عم ل جراح ی در گذش ته ش ایع ب وده و ب ا توج ه ب ه اس تفاده از داروه ای مختل ف مث ل مخ در و حف ظ ش رایط دمای ی مطلـوب ات اق عم ل ش یوع آن رو ب ه کاه ش اس ت .بــا توجــه بــه اینکــه لــرز هماننــد ســایر عــوارض بیهوشــی و بیحس ی باع ث ع دم رضای ت بیم اران، افزای ش موربیدیت ی بیش تر حی ن و پ س از عم ل و افزای ش مص رف اکس یژن ت ا
600% میشــود بایســتی بــا اقدامــات مناســب قبــل و حیــن عم ل می زان ش یوع آن را کاه ش دهی م)1(. بیحس ی نخاع ی عــلاوه بــر تغییــر درجــه دمایــی هیپوتالامــوس باعــث ایجــاد وازودیلاتاس یون محیط ی شـده ک ه ای ن عارض ه عمدت ا ب ه علــت بلــوک ســمپاتیک ایجــاد میشــود کــه بــه نوبــه خــود باعــث دفــع بیشــتر حــرارت میشــود1)و2(.
دم اي مرک زي ب دن یک ي از مهمتری ن و پایدارتری ن متغیره ا در حف ظ فیزیول وژي ب دن انس ان ميباش د و هرگون ه اخت لال در آن از جملــه هیپوترمــي حیــن اعمــال جراحــي منجــر بــه مشــکلاتي چــون لــرز پــس از عمــل جراحــي، اختــلالات انعق ادي، اخت لال در تع ادل نیت روژن ب دن و تغیی رات اث رات دارویــي بــر بــدن ميشــود)3(.
هیپوترم ي خفی ف نی ز در مطالع ات مختل ف موج ب افزای ش خط ر س ه براب ري ل رز پ س از اعم ال جراح ي قلب ي ش ده اســت، پــس حتــي اجتنــاب از هیپوترمــي خفیــف نیــز بایــد مه م تلق ي گ ردد)4(.
لــرز پــس از عمــل جراحــي، از شــای عترین عــوارض بعــد از عم ل اس ت ک ه در بی ن 3/6 درص د ت ا 65 درص د از بیم اران دی ده ميش ود و ش امل ح رکات غی رارادي ی ک ی ا چن د گروه از ماهی چههــا ميباشــد)5(.
لــرز پــس از عمــل جراحــي ســبب عــوارض زیــادي ماننــد افزایــش مصــرف اکســیژن، افزایــش تولیــد دياکســیدکربن ،ب الا رفت ن ضرب ان قل ب و فش ار خ ون و در نتیج ه تش دید بیمــاري ایســکمیک قلــب، همچنیــن افزایــش فشــار داخــل جمجم هاي، افزای ش فش ار داخ ل چش مي، افزای ش درد مح ل جراح ي و نی ز احس اس ع دم راحت ي در بیم ار ميش ود. اکث ر داروه اي بیهوش ي باع ث گش ادي ع روق محیط ي ميگردن د و در حی ن بیهوش ي پاس خهاي تنظی م دم اي مرک زي مث ل آســتانهی انقبــاض عروقــي مهــار ميشــود)6(.
ل رز م ي توان د نتیج هي هیپوترم ي حی ن عم ل جراح ي و تنظی م مج دد مرک ز دمای ی ب دن ی ا ناش ي از ت ب و ل رز ثانویه بــه فعــال شــدن پاســخ التهابــي و آزادســازي ســیتوکی نها باش د)7(.
برخ ي داروه ا مانن د مپریدین)پتیدی ن( در تمام ي دوزه ا براي درم ان ل رز بع د از عم ل مؤث ر دانس ته ش دهاند)3(، ولي ب ا توجه بــه احتمــال بــروز عوارضــي مثــل تضعیــف تنفســي بهدنبــال اس تفاده از پتیدی ن ،یافت ن داروه اي جایگزین براي پیش گیري و درمــان لــرز بعــد از عمــل همــواره مــد نظــر بــوده اســت.
ام ا هن وز ب ر س ر ای ن موض وع ک ه ک دام روش داروی ي ب راي بیم اران پ س از جراح ي مناس بتر اس ت بحثهای ي وج ود دارد. ه دف از انج ام ای ن مطالع ه مقایس هي دو داروي فنتانی ل و پتیدی ن در کاه ش ای ن عارض ه ب ود.
ل رز ی ک رون د خ ود مح دود ش ونده اس ت ک ه هرگ ز مزم ن نمیش ود)8(. ل رز پ س از عم ل ش ایع اس ت و در اف راد س الم نی ز ممک ن اس ت ب رونده قل ب ت ا پن ج براب ر افزای ش یاب د)9( و ای ن تغیی رات بیم اران مبت لا ب ه بیم اري ایس کمیک قلب ي یــا نارســایي قلبــي را بــه مخاطــره ميانــدازد)01(. در بیمــاران بــا کاهــش عملکــرد قلبــي یــا تنفســي، لــرز پــس از عمــل منجــر بــه کاهــش درصــد اشــباع مخلــوط وریــدي ميشــود .
هیپوکس ي، هیپرکرب ي و اس یدوزلاکتیک بدنب ال ل رز ممک ن اس ت در بهب ودي پ س از بیهوش ي اخت لال ایج اد کن د)9(.
در برخــي از مطالعــات ثابــت شــده کــه لــرز پــس از عمــل ممکنس ت باع ث افزای ش فش ار داخ ل چش م ش ود)11( و ممکن اســت بــا عملکــرد فشــار ســنجهاي اســیلومتریک و پالــس اکســي متــري تداخــل کنــد)9(.
بیمارانـي کـه لـرز پس از عمـل را تجربـه ک ردهانـد از آن بهعنوان بدتریـن خاطـره دوران بسـتري خود یـاد ميکنند)21(.
ب ا توج ه ب ه مس ائل ی اد ش ده، ض رورت درم ان و پیش گیري از ل رز پ س از عم ل الزام ی اس ت. اس تفاده از داروه ا همچن ان ش ناخته ش ده تری ن ش یوه درم ان و پیش گیري ل رز پ س از عم ل هس تند، عمدهتری ن داروهای ي ک ه در درم ان ل رز پ س از عمــل مــورد اســتفاده قــرار میگیرنــد شــامل کلونیدیــن 75) میکروگــرم بــر کیلوگــرم( ،کتانســرین) 10 میلیگــرم( ،فیزوســتیگمین) 04/0 میلیگــرم بــر کیلوگــرم( و ســولفات منیزیــم) 30 میلیگــرم بــر کیلوگــرم( میباشــند)21(.
سـایر داروهایـي کـه در پیشـگیري از لـرز پـس از عمـل مـورد اسـتفاده قـرار میگیرنـد نیـز شـامل پتیدیـن) 3/0 میلیگـرم بـر کیلوگـرم(، دگزامتـازون) 1/0 میلیگـرم بـر کیلوگـرم( و دوکسـاپرام) 1 میلیگـرم بر کیلوگرم( میباشـند کـه از این میان شـای عترین و شـناخته شـدهترین دارو پتیدیـن اسـت. اثربخشـي پتیدیـن در پیشـگیري از لـرز پس از عمل براسـاس مطالعهاي در سـال1997 ثابت شدهاسـت)01(. اسـتفاده از پتیدین ممکن اسـت بـه دپرسـیون تنفسـي منجر شـود. همچنیـن بهعلت اثـر دپرس کننـده بـر سیسـتم عصبي مرکـزي ممکن اسـت سـبب افزایش مـدت اقامـت در ریـکاوري، افزایـش شـیوع تهـوع و اسـتفراغ ،کنـد شـدن حرکات دسـتگاه گـوارش و بـه تأخیر افتـادن تغذیه طبیعـي رودهاي بیمـاران شـود)9(. بـا توجه به اهمیـت کنترل لرز پـس از عمـل و نیـز لـزوم یافتـن دارویـي که بـر مـدت اقامت در اتـاق ریـکاوري و وضعیـت قلبي تنفسـي بیماران تأثیـر نامطلوب نگـذارد، انجـام تحقیقـات بیشـتر درایـن زمینـه ضـروري اسـت و از آنجـا کـه تاکنـون بیـن اثـر بخشـي پتیدیـن و فنتانیـل در پیشـگیري از لـرز پـس از عمل مقای سـهاي صورت نگرفتـه بود بر آن شـدیم تـا تأثیـر ایـن دو دارو بـر لـرز را مقایسـه نمائیم.
مواد و روشها
ای ن مطالع ه از ن وع کارب ردی اس ت از بی ن بیم اران مراجع ه کنن ده ب ه بیمارس تان ام ام خمین ی در به ار و تابس تان 29 تع داد60 بیم ار واج د ش رایط انتخ اب و بهص ورت تصادف ی در دو گ روه پتیدی ن و فنتانی ل م ورد بررس ی ق رار گرفتن د .
در ایـن مطالعـه شـرایط ورود بـه مطالعـه شـامل: رضایت جهت ورود به مطالعه، سـن افراد مورد بررسـی 18-65 سـال میباشند .قبـل از ورود بیمـاران بـه اتـاق عمـل، روش مطالعـه بـراي آنها توضیـح داده شـد و پـس از اخذ رضایـت نامه کتبـي وارد مطالعه شـدند. شـرایط خـروج از مطالعـه: سـابقه حساسـیت بـه پتیدین یـا فنتانیـل، سـابقه اولسـر پپتیـک، عفونت سیسـتمیک یا ضعف ایمنـي، سـابقه مصـرف داروهاي مهارکننـده مونوآمین اکسـیداز ،هیپوتیروئیـدي درمان نشـده، هیپرتروفي خوش خیم پروسـتات ،آدیسـون، تنگـي حالـب، بی ماريهـاي تشـنجي و بیمارانـي کـه حیـن جراحـي خونریزي قابـل ملاحظهای داشـتند .
در ای ن مطالع ه ت لاش ش د تم ام بیم اران ب ا لیدوکائی ن 5 درص د و ب دون هی چ داروی افزودن ی دیگ ر تح ت بیحس ی نخاع ی ق رار بگیرن د. نمونهه ای م ورد مطالع ه ک ه دچ ار ل رز پــس از بیحســی نخاعــی شــدند و شــدت لــرز بــا اســتفاده از معی ار ع ددی پیوس ته) NRS( توس ط تکنس ین بیهوش ی آم وزش دی ده در ابت دا مش خص و بهص ورت تصادف ی در دو گ روه ق رار گرفت ه و ب ه گ روه اول 25 میلیگ رم پتیدی ن و ب ه گ روه دوم 50 میکروگ رم فنتانی ل داده ش د. در ص ورت ع دم پاســخدهی مناســب دارو را تــا ســه بــار تکــرار کردهایــم. در پای ان بیم اران را از نظ ر پاس خهای درمان ی بهص ورت کاه ش شــدت لــرز بــا اســتفاده از معیــار عــددی پیوســته) NRS(، اختــلالات همودینامیــک و ســایر عــوارض جانبــی بررســی و دادهه ا را ثب ت نمودی م. اطلاع ات ف وق و اطلاع ات من درج در پرسش نامهای ک ه توس ط محق ق طراح ی ش ده ب ود، توس ط نرمافــزار SPSS نســخه16 و شــاخصهای توصیفــی مــورد تجزی ه و تحلی ل ق رار گرف ت.
بـا اسـتفاده از آمارهـای پارامتریـک و غیـر پارامتریـک و نیـز آزمونهـاي تـی زوجـی، تی مسـتقل و مجـذور کاي و نیـز آنالیز رگرسـیون تجزیـه و تحلیـل لازم صـورت گرفـت. بـا اسـتفاده از نرمافـزار آمـاری اسـتات کالـک تحـت برنامـه اپیاینفـو بـا 95درصـد اطمینـان و 80 درصـد تـوان تعـداد 60 نمونـه بهطور مسـاوی بـرای دو گـروه پتیدیـن و فنتانیـل مـورد نیـاز بـود.
ب ا توج ه ب ه اهمی ت رعای ت اص ل محرمان ه ب ودن اطلاع ات شــخصی بیمــاران و نــوع بیمــاری، مشــخصات ایشــان در فرمهــای مربوطــه جمــعآوری و اطلاعــات مــورد نیــاز بــدون ذک ر ن ام گ ردآوری ش دند. در ای ن مطالع ه س عی ش ده اس ت ب ا اخ ذ رضای ت آگاهان ه از بیم اران ضم ن ب ه حداقل رس اندن ع وارض هیچگون ه هزین ه اضاف ی ب ر بیم اران تحمی ل نش ود.
یافتهها
بیمــاران بهطــور تصادفــی بــه دو گــروه30 نفــری پتیدیــن و فنتانیــل تقســیم شــدند. نتایــج مطالعــه نشــان میدهــد کــه 7/61 درص د) 37نف ر( بیم اران م رد و 3/38درص د) 23نف ر( زن بودنــد و تفاوتــی از نظــر جنســیتی بیــن دو گــروه وجــود نداشــت) 05/0<)P.
میانگیـن سـنی بیماران در گروه پتیدیـن 95/11±20/41 و گروه فنتانیـل 09/12±67/42 سـال بـوده کـه تفاوتی از نظـر آماری با هم نداشتند .
در این مطالعه شـدت لرز بیماران 3/98درصد خفیف ،7/1 درصد متوسـط بودنـد و هیچکـدام از بیمـاران دارای لرز شـدید نبودند.
جدول 1: جدول متقاطع شدت لرز قبل و بعد از مداخله با نوع مداخله
مع ج نوع دارو شدت لرز در اتاق عمل
درصد فراوانی انیل فنت دین پتی درصد فراوانی درصد فراوانی 100 8 87/5 7 12/5 1 1
100 35 45/7 16 54/3 19 2
100 16 43/8 7 56/2 9 3
100 1 0 0 100 1 4
100 60 50 30 50 30 جمع
P>0/32
جدول2: توزیع فراوانی شدت لرز در افراد مورد مطالعه
درصد فراوانی شدت لرز
98/3 59 لرز خفیف با شدت لرز3و کمتر
1/7 1 لرز متوسط با شدت لرز 7- 4
0 0 لرز شدید با شدت لرز 8 و بالاتر
100 60 جمع
جدول 3: مقایسه میانگین و انحراف V شاخصها در اتاق عمل و ریکاوری بر حسب نوع دارو
P انحراف معیار میانگین تعداد متغیر
0/46 18/13 125/67 30 پتیدین فشار سیستولیک در اتاق عمل
17/17 125 30 فنتانیل 0/09 9/71 75/67 30 پتیدین فشار دیاستولیک در اتاق عمل
7/7 74 30 فنتانیل 0/26 13/02 73/77 30 پتیدین ضربان قلب در اتاق عمل
10/36 73/17 30 فنتانیل 0/32 0/535 14/7 30 پتیدین تعداد تنفس در اتاق عمل
0/606 14/67 30 فنتانیل 0/28 16/43 123 30 پتیدین فشار سیستولیک در ریکاوری
14/7 119 30 فنتانیل 0/04 8/94 76 30 پتیدین فشار دیاستولیک در ریکاوری
7/14 72 30 فنتانیل 0/46 11/26 74/73 30 پتیدین ضربان قلب در ریکاوری
9/93 71/1 30 فنتانیل 0/32 0/535 14/7 30 پتیدین تعداد تنفس در ریکاوری
0/606 14/67 30 فنتانیل جدول4: مقایسه میانگین و انحرافمعیار شدت لرز در دو گروه قبل و بعد از مداخله بر حسب نوع دارو
P انحراف معیار میانگین متغیر
0/052 0/606 2/33 پتیدین شدت لرز قبل از مداخله
0/694 2 فنتانیل 0/47 0/556 0/37 پتیدین شدت لرز بعد از مداخله
0/507 0/47 فنتانیل از نظــر فشــارخون سیســتولیک، دیاســتولیک، تعــداد نبــض ،تع داد تنف س و ضرب ان قل ب در ات اق عم ل و داروی اس تفاده ش ده اخت لاف معن یداری وج ود نداش ت.
امــا بیــن فشــارخون دیاســتولیک در اتــاق عمــل) 09/0>P( و در ریــکاوری) 04/0>P( بــا داروی اســتفاده شــده ارتبــاط معنــاداری وجــود داشــت.
میانگی ن ش دت ل رز در گروه ی ک ه پتیدی ن اس تفاده ک رده بودنــد 0/606± 33/2 و گــروه فنتانیــل 0/696±2 بــود کــه شــدت لــرز قبــل از مداخلــه در دو گــروه اختــلاف معنــیدار نداشــته اســت. همچنیــن میانگیــن شــدت لــرز نیــز پــس از مداخل ه در گ روه پتیدی ن 0/556±37/0 و در گـروه فنتانی ل 0/507±47/0 ب ود ک ه ش دت ل رز بع د از مداخل ه در دو گ روه اخت لاف معن یدار نداش ته اس ت.
بحث
رخ داد ل رز پ س از عم ل جراح ي بس یار ش ایع اس ت و س بب عــوارض زیــادي ماننــد افزایــش مصــرف اکســیژن، افزایــش تولیــد دياکســید کربــن، بــالا رفتــن ضربــان قلــب و فشــار خ ون و در نتیج ه تش دید بیم اري ایس کمیک قل ب، همچنی ن افزای ش فش ار داخ ل جمجم هاي، افزایش فش ار داخل چش مي افزای ش درد مح ل جراح ي و نی ز احس اس ع دم راحت ی در بیم ار میش ود9)(11-13)و8(. در ای ن مطالع ه ک ه ب ر روي بیم اران ارتوپــدی تحــت بیحســی نخاعــی انجــام شــد، از داروهــاي پتیدیــن، فنتانیــل اســتفاده گردیــد و اثــرات آنهــا در کنتــرل ل رز پ س از عم ل م ورد بررس ي ق رار گرف ت. ش دت ب روز ل رز در گ روه فنتانی ل و پتیدی ن در قب ل و بع د از مداخل ه تف اوت معن یداری نداش ت)47/0>P(. البتـه از نظ ر آم اري اخت لاف معنــي داري بیــن گــروه فنتانیــل و پتیدیــن وجــود نداشــت ک ه ای ن مس ئله م ي توان د ناش ي از حج م ک م نمون ه م ورد مطالع ه باش د.
در ایــن مطالعــه 80 درصــد بیمــاران متاهــل و 20 درصــد ه م مج رد بودن د. از لح اظ توزی ع فراوان ی ش غلی ه م اکث ر بیم اران خان ه دار و 7/21 درص د بی کار و ی ا کارمن د بودن د.
از نظ ر ن وع عم ل جراح ی بیماران ی ک ه تح ت اعم ال جراحی بازس ازی ثانوی ه م چ پ ا و جاان دازی ب از س اکرال ق رار گرفت ه بودنــد بالاتریــن فراوانــی و پــس از آن اعمــال جراحــی فمــور و خــروج پــلاک قــرار داشــتند. اعمــال جراحــی شکســتگی زانــو، شکســتگی تروکانتریــک، خارجســازی جســم خارجــی ،تخلی ه آبس ه، جاان دازی ب از اینترتروکانتری ک، ترمی م پارگ ی لیگامــان صلیبــی قدامــی، فــلاپ چرخشــی، تعویــض مفصــل زان و ه م ه ر ک دام ب ا 1 م ورد) 7/1درص د( کمتری ن فراوان ی را داشــتهاند.
نتای ج حاک ی از آن اسـت ک ه 7/96 درص د بیم اران پ س از عم ل دچ ار ع وارض خاص ی نش دهاند تنه ا 3/3 درص د آنه ا دچــار کاهــش تعــداد تنفــس شــدهاند.
در مقایســه فشــار سیســتولیک در اتــاق عمــل و ریــکاوری میانگی ن فش ار در ات اق عم ل 51/17± 125/33 و در ری کاوری 59/15± 121 ب وده ک ه اخت لاف فش ار خ ون سیس تولیک در ات اق عم ل و ری کاوری معن یدار اس ت)0/000>P(.
در مقایســه فشــار دیاســتولیک در اتــاق عمــل و ریــکاوری میانگیــن فشــار در اتــاق عمــل 73/8±83/74 و در ریــکاوری 27/8± 74 ب وده ک ه اخت لاف فش ارخون دیاس تولیک در ات اق عمــل و ریــکاوری معنــیدار اســت)0/000>P(.
در مقایس ه تع داد نب ض در ات اق عم ل و ری کاوری میانگی ن تعــداد نبــض در اتــاق عمــل 67/11±47/73 و در ریــکاوری 68/10± 29/72 ب وده ک ه اخت لاف تع داد نب ض در ات اق عم ل و ریــکاوری معنــیدار اســت) 0/000>P(. در مقایســه تعــداد تنف س در ات اق عم ل و ری کاوری میانگی ن تع داد تنف س در اتــاق عمــل 0/567±68/14 و در ریــکاوری 0/555± 26/41 ب وده ک ه اخت لاف تع داد تنف س در ات اق عم ل و ری کاوری معنــیدار اســت)0/000>P(.
از نظــر فشــارخون سیســتولیک) 46/0>P(، دیاســتولیک 0/09)>P(، تع داد نب ض)26/0>P(، تع داد تنف س) 32/0>P( و ضرب ان قل ب)26/0>P( در ات اق عمل و داروی اس تفاده ش ده اخت لاف معن یداری وج ود نداش ت. ب ا توج ه ب ه اس تفاده از پتیدی ن در بیم اران تح ت بیحس ی نخاع ی در س ایر نق اط دنیــا دیــده شدهاســت در دو گــروه تحــت مطالعــه علایــم حیات ی) فش ارخون، فش ار داخ ل جمجم های و فش ار داخ ل چش م( در دو گ روه تف اوت معن اداری نداش ته اس ت14)و51(. در مطالع هاي ک ه توس ط آق ای کی م و هم کاران انج ام شدهاس ت پای داري همودینامی ک نفوپ ام بیش تر از مپریدی ن اس ت)61(.
در مطالعــه حاضــر از نظــر فشــارخون سیســتولیک)46/0>P(و فشــارخون دیاســتولیک) 09/0>P( در اتــاق عمــل و داروی اس تفاده ش ده اختلاف معن یداری وج ود نداش ت)05/0<P(که بــا مطالعــه جواهــر فــروش همخوانــی دارد)71(.
همچنی ن از نظ ر بررس ی تع داد نب ض در ات اق عم ل و داروی اس تفاده ش ده اخت لاف معن یداری وج ود نداش ت)26/0>P(ک ه در مطالع ه جعف ری جاوی د و هم کاران نی ز نتایج مش ابهی بدس ت آم ده اس ت) 05/0>P()81(.
در ای ن مطالع ه از نظ ر تع داد تنف س در ات اق عم ل و داروی اس تفاده ش ده اخت لاف معن یداری وج ود نداش ت)32/0>P(ک ه از ایـن نظ ر ب ا مطالع ه مشـیری و همـکاران) 01/0>P( همخوانــی نــدارد)91(.
ام ا بی ن فش ار خـون دیاس تولیک در ات اق عم ل) 09/0>P(
و در ریــکاوری) 04/0>P( بــا داروی اســتفاده شــده ارتبــاط معنــادار وجــود داشــت.
میانگی ن ش دت ل رز در گروه ی ک ه پتیدی ن اس تفاده ک رده بودنــد 0/606±33/2 و گــروه فنتانیــل 0/694±2 بــود کــه ش دت ل رز قب ل از مداخل ه در دو گ روه اخت لاف معن یداری نداش ته اس ت) 0/052>P(. همچنی ن میانگی ن ش دت ل رز نیز پــس از مداخلــه در گــروه پتیدیــن 0/556± 73/0 و در گــروه فنتانی ل 0/507±47/0 ب ود ک ه ش دت ل رز بع د از مداخل ه در دو گ روه اخت لاف معن یداری نداش ته اس ت) 47/0>P(.
نتایج بدسـت آمـده از مطالعه حاضر با مطالعـه اقای جهانگیری و همـکاران) 50/0<P()02( و دبیر و همـکاران) 05/0<P( همخوانی دارد)12( و بـا مطالعـات آقای جواهر فـروش) 04/0>P)71(، پازوکی 0/05)>P(7)،5(، پاووسـا و همـکاران) 05/0>P()22( و مشـیری
0/01)>P()91( همخوانـی ندارد.
نتیجهگیری
ب ا توج ه ب ه نتای ج حاص ل از ای ن مطالع ه و مطالع ات انج ام ش ده در س ایر نق اط دنی ا در ارتب اط ب ا س ایر داروه ای ضدلرز پیشــنهاد میشــود مطالعــات تکمیلــی در رابطــه بــا مقایســه بیــن اثربخشــی پتیدیــن و فنتانیــل در کاهــش لــرز پــس از عمــل بــا حجــم نمونــه بیشــتری انجــام شــود و مقایســه بی ن پتیدی ن، فنتانی ل و س ایر داروه ای موث ر ب ر لرز)مانن د کلونیدی ن، فیزوس تیگمین و س ایر مخدره ای گیرن ده م و( نیز انج ام گ ردد.
تقدیر و تشکر
ای ن مقال ه حاص ل پایاننام ه دکت رای عمومـی دکتـر اله ام دریکون د اس ت ک ه ب ا ک د ط رح تحقیقات ی921012/70 و کد تاییدیــه اخلاقــی EC/92/H/142و تحــت حمایــت دانشــگاه علــوم پزشــکی ایــلام بــه اجــرا در آمــده اســت. درپایــان از زحم ات س رکارخانم زین ب س لیمی باب ت ورود اولی ه اطلاع ات کم ال تش کر و امتن ان را داری م .
Mahajan RP, Grover VK, Sharma SL,Singh H. Intraocular pressure changes during muscular hyperactivity after general anesthesia.
Anesthesiology 1987; 66)3): 419-21.
Miller RD. Anesthesia, 5th ed. Philadelphia: Churchill Livingstone 2005; 1367- 1390.
Yared JP, Starr NJ, Hoffmann-Hogg L, Bashour CA, Insler SR, O’Connor M, et al. Dexamethasone decreases the incidence of shivering after cardiac surgery: a randomized, double-blind, placebo- controlled study. Anesth Analg 1998;87)4):795-81.
Kim YA, Kwen TD, Kim M, Lee HI, Lee YJ, Lee KY. Comparison of meperidine and nefopam for prevention of shivering during spinal anesthesia.
Korean J Anesthesiol 2013Mar; 64)3): 229-33.
Chun DH, Kil HK, Kim, HT, Park C, Chung KH. Intrathecal meperidine reduces intraoperative shivering during transurethral prostatectomy in elderly patients. Korean J Anesthesiology. 2010Dec; 59)6): 389-93.
Kim YA, Kwen TD, Kim M, Lee HI, Lee YJ, Lee KY. Comparison of meperidine and nefopam for prevention of shivering during spinal anesthesia. Korean J Anesthesiol 2013Mar; 64)3):234-70.
Javaherforoosh F, Pipelzadeh MR,Bagherybarma F.[Comparison of clinidine, pethidine and fentanyl for post spinal anesthesia shivering in elective cessarian section)Persian)].Armaghane danesh 2006;11)3):63.
Jafari javid M,Heshmati F, Aghdashi M, Mahori A,Nourozi nia H,Yoush rahman A, Sane S.[Evaluation of the effect of added fentanyl to hyperbaric bupivacaine for spinal anesthesia)Persian)].ZUMSJ 2008;12)5):30.
Moshiri E,Moazami F, khosh rafter [Comparison of the Duration of Sensory Block and Side Effects of Adding Different Doses of Intrathecal Fentanyl
References
Miller RD. Anesthesia, 5th ed. Philadelphia: Churchill Livingstone 2005; 1582- 83.
Ryan JE,Jones DE. Unintentional hypothermia in graven steiniv, kirly RR)editors).Complication of Anesthesiology. 3th. New York: Lippincott ravan; 1995;128-9
Kurz A. Physiology of thermoregulation. Best Pract Res Clin Anaesthesiol 2008; 22)4): 627-44.
Reynolds L, Beckmann J, Kurz A. Perioperative complications of hypothermia. Best Pract Res Clin Anaesthesiol 2008; 22)4): 645-57.
Hoseinkhan Z, Behzadi M. [Morphine, Pethidineand Fentanyl in post-operative shivering control:a randomized clinical trial )Persian)].TUMSJ 2007; 64)12):57-63
Alfonsi P. Postanaesthetic shivering.Epidemiology, pathophysiology and approaches to prevention and management. Minerva Anestesiol 2003 may;69)5):438-42.
Yared JP, Starr NJ, Hoffmann-Hogg L, Bashour CA, Insler SR, O’Connor M, et al. Dexamethasone decreases the incidence of shivering after cardiac surgery: a randomized, double-blind, placebo- controlled study. Anesth Analg 1998;87)4):795-9
Kranke P, Eberhart LH, Roewer N, Tramer MR. Postoperative shivering in children. A review on pharmacologic prevention and treatment. Pediatric drugs. 2003;5)6):373-383.
Zhang Y, Wong KC. Anesthesia and postoperative shivering: its etiology, treatment and prevention. Acta Anaesthesiol Sin 1999;37)3): 115-120.
Grundmann U, Berg K, Stamminger U, Juckenhöfel S, Wilhelm W. Comparative study of pethidine and clonidine for prevention of postoperative shivering. A prospective, randomized, placebo-controlled double-blind study. Anasthesiol Intensivmed Notfallmed Schmerzther 1997; 32)1):36-42.
to Lidocaine 5% in Spinal Anesthesia )Persian)]. HUMSJ 2012;1)63):5.
Jahangiri B.[Comparison of different doses of pethidine and fentanyl on shivering after anesthesia )Persian)].TUMS J 1999;4:60.
Dabir S, Jahandideh M, Abbasinazari M, Kouzekanani H, Parsa T, Radpay B The efficacy of a single dose of pethidine, fentanyl and morphine in treating postanesthesia shivering. Pak J Pharm Sci.2011 Oct; 24)4):513-7.
Pauca AL, Savage RT, Simpson S, Roy RC. Effect of pethidine, fentanyl and morphine on postoperative shivering in man. Acta Anaesthesiol Scand 1984Apr; 28)2): 138-43.
Comparison between effects of different doses of pethidine and fentanyl on shivering after spinal anesthesia in orthopedic patients referred to Imam Khomeini Hospital (RH) of Ilam
Karim Hemmati*1, Elham Derikvand 2, Ali Delpisheh3, Mozafar Safari4
Assistant Professor of Anesthesiology, Ilam University of medical sciences
Medical Student, Ilam University of medical sciences
Associate Professor of Epidemiology, Ilam University of medical sciences
Bachelor of anesthesiology, Ilam University of medical sciences
AbStRACt

Aims and background: Shivering is one of the common unpleasant side effects after surgery. Shivering is associated with problems such as increased oxygen consumption, increased intracranial pressure and other complications. The aim of the present study has been to compare the effect of different doses of Pethidine and Fentanyl in preventing postoperative shivering after spinal anesthesia for orthopedic surgeries.
00Summer
2014, Vol 4, NO 4
48



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید