4874705-50799

مقـاله پژوهشـی
فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 4، شماره 3، بهـار 1393
5313560-106219

بررسی تاثیر کلونیدین خوراکی بر تغییرات همودینامیک حین عمل و میزان درد پس از عملجراحی کولهسیستکتومی لاپاروسکوپیک
علیرضا خلدبرین1، سارا جلیلی2، محمدرضا قدرتی1*، پوپک رحیمزاده3، فرانک رختابناک1، آزاده سیاریفرد4، هدایتاله الیاسی5
استادیار بیهوشی، بیمارستان فیروزگر، دانشگاه علوم پزشکی ایران
دستیار بیهوشی، بیمارستان رسولاکرم، دانشگاه علوم پزشکی ایران
استادیار بیهوشی، بیمارستان رسولاکرم، دانشگاه علوم پزشکی ایران
استادیار پزشکی اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی تهران
استاد بیهوشی، دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی
29926947

تاریخ دریافت: 03/11/29 تاریخ بازبینی:51/21/29 تاریخ پذیرش: 27/21/92چکیده
زمینـه و هـدف: تغییـرات همودینامیـک طی عمل لاپاراسـکوپی و نیـز درد پس از عمـل از مقولات پراهمیت در اعمال جراحی لاپاراسـکوپی هسـتند ،لـذا در ایـن مطالعـه مـا تأثیرکلونیدین خوراکـی بر همودینامیک و درد پس از عمل کولهسیسـتکتومی لاپاراسـکوپیک را مورد بررسـی قـرار دادیم.
مـواد و روشهـا: مطالعـه از نـوع کارآزمایـی بالینـی بـود .61 نفـر از بیمارانـی که کاندیـد عمـل جراحـی کوله سیسـتکتومی لاپاراسـکوپیک بودند ، بهصـورت تصادفـی بـه دو گـروه مداخلـه و کنتـرل تقسـیم شـدند. بـه گـروه مداخلـه یک سـاعت قبـل از شـروع بیهوشـی 2/0 میلی گـرم کلونیدین خوراکـی و بـه گـروه کنتـرل، پلاسـبو داده شـد. تغییـرات همودینامیـک و درد پـس از عمـل در دو گروه مقایسـه شـد
یافتههـا: تغییـرات ضربـان قلـب) 51/0= P( و فشـارخون متوسـط شـریانی) 18/0 =P( در حین عمـل در دو گـروه از نظر آماری معنـیدار نبود. میزان درد پـس از عمـل در گـروه کلونیدیـن بهطـور معنـیداری از گروه پلاسـبو کمتر بـود)300/0= P(. میزان دریافت ضـددرد بعد از عمل نیـز در 60 دقیقه اول ریـکاوری)0/006 =P( و 24 سـاعت پـس از عمـل)0/005 =P( بهطـور معنیدار در گـروه کلونیدین کمتر بود.
نتیجه گیـری: گرچـه کلونیدیـن خوراکـی بـر تغییـرات همودینامیک حین عمـل لاپاراسـکوپیک کولهسیسـتکتومی تأثیر معنـیدار نداشـت، اما باعث کاهـش معنـیدار درد و نیـاز بـه ضـددرد پس از عمل میشـود.
کلمات کلیدی: کلونیدین، تغییرات همودینامیک، درد، کولهسیستکتومی لاپاروسکوپیک
مقدمه

نویسنده مسئول: محمدرضا قدرتی، استادیار بیهوشی، بیمارستان فیروزگر، دانشگاه علوم پزشکی ایرانایمیل: [email protected]
کولهسیســتکتومی لاپاروســکوپیک در ســال 1987 میــلادی توســط مــورت ابــداع شــد)1(. از آن زمــان بــه بعــد مشــخص ش د ک ه لاپاروس کوپی ب ا مزای ای متع ددی همراهاس ت و در مقایســه بــا اعمــال جراحیهــای بــاز بــا نگهــداری هموســتاز بهتــری همراهاســت)2(. همچنیــن درد پــس از عمــل در روش لاپاروس کوپیک در مقایس ه ب ا روش ب از کاه ش مییاب د)3(. ب ا ای ن ح ال مطالع ات نش ان دادهان د ک ه در 41%17-% بیم اران پ س از اعم ال جراح ی کولهسیس تکتومی لاپاروس کوپیک، درد ،علــت اصلــی عــدم ترخیــص و ادامــه بســتری در بیمارســتان در طــی 24 ســاعت اول بودهاســت)7-4(. و نیــز درد، شــکایت اصلــی و اولیــن دلیــل طولانــی شــدن دوره نقاهــت پــس از اعمــال جراحــی کولهسیســتکتومی لاپاروســکوپیک میباشــد)01-8(. از دیگــر مشــکلات شــایع حیــن لاپاراســکوپی ،تغیی رات همودینامی ک حی ن دمی دن گاز ب ه داخ ل پریتوئ ن میباشــد، کــه ایــن تغییــرات شــامل کاهــش بــرونده قلبــی ،افزای ش مقاوم ت ع روق سیس تمیک، هیپرتانس یون، تغیی رات ضربانقلــب، کاهــش ظرفیــت تنفســی و افزایــش فشــار راه هوائــی میباشــد)51-11(. بــا توجــه بــه چنــد عاملــی بــودن مکانیــزم درد بعــد از جراحیهــای لاپاراســکوپیک، روشهــای درمان ی متع ددی ب رای کنت رل درد پیش نهاد شدهاس ت ک ه ایــن تکنیکهــای بیهوشــی و بــیدردی بــا مزایــا و معایــب متعــددی همــراه هســتند)71-61(. از درمانهــای دارویــی مــورد اس تفاده ب ه منظ ور کاهـش درد میتـوان ب ه داروه ای ض د التهــاب غیراســتروئیدی)81( و مهارکنندههــای سیکلواکســیژنازII)91(، دگزامتــازون)02( و بالاخــره اپیوئیدهــا اشــاره نمــود. بــا اینحــال ایــن داروهــا معمــولا رنــج و ناراحتــی بیمــار را بــه ان دازه کاف ی کاهـش نمیدهن د و ب ا ع وارض جانب ی مانن د آرامبخشــی، تهــوع و اســتفراغ، خســتگی، خشــکی دهــان ، بیخوابــی، یبوســت، اختــلال شــناختی و ســرگیجه همــراه هس تند. ل ذا متخصصی ن علاقمن د ب ه پی دا ک ردن داروه ا و روشه ای جایگزی ن ب ا ع وارض کمت ر و کیفی ت ب یدردی و ثب ات همودینامی ک بیش تر میباش ند)22-12(. بنابرای ن اس تفاده از ضددرده ای غی ر اپیوئی دی م ورد توج ه ق رار گرفتهاس ت .کلونیدی ن از داروه ای آلف ا- 2 آگونیس ت اس ت ک ه از طری ق روشهــای مختلــف رودهای یــا داخلوریــدی بــرای کنتــرل درد حــاد و مزمــن تجویــز میشــود)32(. اســتفاده از کلونیدیــن بهعن وان پی شدارو، پاس خهای اس ترس ب ه تحری ک جراح ی را نیــز کنــد کــرده و افزایــش فشــارخون، تاکــیکاردی و دوز مصرفــی بیهوشــی را نیــز کاهــش میدهــد)42(. در تعــدادی از مقــالات منتشــر شــده بــه اثــرات ضــددردی کلونیدیــن در مرحلــه بعــد از عمــل لاپاروســکوپی تاکیــد شدهاســت ولــی متاســفانه اکثــر ایــن مطالعــات از نظــر متدولــوژی در کلاس ضعیــف ارزیابــی شــدهاند)62-52(. در بعضــی مطالعــات آن را در تخفی ف درده ای ش دید پ س از عم ل جراح ی فاق د اهمی ت بالین ی دانس تهاند)72(. ب ا توج ه ب ه افزای ش روزاف زون تکنی ک جراح ی لاپاروس کوپی و اهمی ت کنت رل مناس ب همودینامیک در طــول عمــل و درد حــاد بعــد از عمــل، بیشــتر محققیــن بــه اســتفاده از ضــد دردهــای چنــد مدلــی بهدلیــل مزایــای متعــدد ایــن روش تأکیــد دارنــد. ایــن مزایــا شــامل کاهــش درد و عــوارض پــس از آن، کاهــش مــدت بســتری، کاهــش ع وارض جس می و روان ی ناش ی از درد و فش ارخون، اجتن اب از مص رف اپیوئیده ا و کاه ش ع وارض ناش ی از مص رف ای ن داروهــا، ثبــات همودینامیــک، کاربــردی بــودن و مقــرون بــه صرف ه ب ودن میباش ند. ب ا توج ه ب ه کمب ود تحقیق ات ثب ت ش ده در ای ن زمین ه در ای ران، ای ن مطالع ه ب ا ه دف بررس ی تاثیــر کلونیدیــن خوراکــی بــر تغییــرات همودینامیــک حیــن عم ل و ش دت درد پ س از عم ل جراح ی کولهسیس تکتومی لاپاروســکوپیک انتخابــی در بیمــاران انجــام گردیــد.
مواد و روشها
این مطالعه به روش کارآزمایی بالینی دوسـوکور تصادفی شـده در بیمـاران مراجعهکننده به بیمارسـتانهای حضرت رسـول)ص( و فیروزگر)وابسـته به دانشگاه علوم پزشکی ایران( که تحت جراحی کولـه سیسـتکتومی لاپاروسـکوپیک قـرار گرفتنـد، انجـام شـد .روش تعییـن حجـم نمونـه بدیـن صـورت بـود کـه براسـاس مطالعـات انجام شـده میانگین مقدار درد براسـاس نمـره دیداری درد) VAS( یکسـاعت بعـد از عمـل حـدود 5 میباشـد و انحـراف معیـار آن حـدود 5/1 میباشـد)82(. انتظـار مـا ایـن بـود کـه بـا اسـتفاده از کلونیدیـن میانگیـن مقـدار درد پـس از عمل بـه 4 کاهـش پیـدا کنـد. بـا فـرض آلفـای 05/0 و تـوان مطالعه 80% حجـم نمونـه در هـر گـروه 35 تـا محاسـبه گردیـد. کلیـه افـراد مراجعـه کننـده تـا تکمیـل حجـم نمونـه مـورد نظـر بـه شـرط دارا بـودن معیارهـای پذیـرش انتخـاب شـدند. معیارهای ورود شـامل رضایـت مبنـی بـر شـرکت در طـرح تحقیقاتـی ،بیمـاران بـا سـن 18-65 سـال، کلاس انجمـن بیهوشـی امریـکا 1و2، شـاخص تـوده بدنـی برابـر20 تـا 30 و فشـارخون کمتر یا مسـاوی 140/90 میلیمتـر جیـوه بـود. معیارهای خروج شـامل عـدم رضایت برای شـرکت در مطالعه، سـابقه سـوءمصرف مواد و الـکل، سـابقه مصرف داروهـای روانگردان، سـابقه مصـرف مزمن داروهـای مسـکن و اپیوئیدهـا، درد مزمـن، سـابقه بیماریهـای روانپزشـکی، بیماریهـای قلبیعروقـی شـدید یـا کنترل نشـده ،آسـم، حساسـیت بـه کلونیدیـن، ابتـلا بـه دیابـت کنترل نشـده ،هیپرتانسـیون کنتـرل نشـده، اسـتفاده همزمـان مهارکنندههای مونوآمیـن اکسـیداز، سـابقه مصـرف داروهـای سـه حلقهای ضـد افسـردگی و چاقـی شـدید بود .
سـپس بیمـاران بهصـورت کامـلا تصادفـی بـا اسـتفاده از روش تصادفیسـازی بلـوک بهصـورت بلوکهـای چهارتایـی توسـط فـرد مطلـع از نـوع دارو کـه بـه هـر یـک از گروههـا کـد مـیداد ،بـه دو گـروه مداخلـه )کلونیدین( و گروه پلاسـبو تقسـیم شـدند . یکسـاعت قبـل از لولهگـذاری داخـل تراشـه، بیمـاران گـروه مداخلـه 2/0 میلیگـرم قـرص کلونیدیـن و گـروه پلاسـبو قـرص همشـکل پلاسـبو )ویتامیـن ب 1( همـراه بـا 100 میلیلیتـر آب دریافـت کردنـد. در اتـاق عمـل بـرای در هـر دو گـروه بیمـاران رگ گرفتـه شـد و مانیتـور معمـول اتـاق عمـل ) اندازهگیـری غیر تهاجمـی فشـارخون، الکتروکاردیوگـرام، دیاکسـیدکربن انتهـای بازدمـی، سـطح اشـباع اکسـیژن( وصـل گردیـد. سـپس تمـام بیمـاران بهطـور یکسـان 02/0 میلیگـرم بـر کیلوگرم میـدازولام وریـدی و 2 میکروگـرم بـر کیلوگـرم فنتانیـل وریـدی بهعنـوان پیـشدارو کردنـد. سـپس القـا بیهوشـی بـرای کلیـه بیمـاران بـا 2 – 5/1 میلیگـرم بـر کیلوگـرم پروپوفـول وریـدی انجـام شـد و پـس از آن 6/0- 5/0 میلیگـرم بـر کیلوگـرم شـلکننده عضلانی آتراکوریـوم دریافـت کردنـد و لولهگذاری پس از سـه دقیقه انجام گردیـد. بـرای نگهـداری بیهوشـی از پروپوفـول بـه میـزان 051-50 میکروگـرم بر کیلوگـرم در دقیقه و رمیفنتانیـل 51/0-50/0 میکروگـرم بـر کیلوگـرم در دقیقـه اسـتفاده گردید .
پیامدهـای مـورد بررسـی در مطالعه، میزان فشـارخون متوسـط شـریانی، ضربان قلـب حیـن عمـل، دوز پروپوفـول تجویز شـده و میـزان درد بعـد از عمـل بـود. فشـار خون و ضربان قلـب، قبـل از لولهگـذاری و در دقایـق 1، 5، 01، 15 و 20 پـس از لوله گـذاری و سـپس هـر 15 دقیقـه تـا پایـان عمـل، در دو گـروه توسـط دسـتگاه تمـام اتوماتیـک مانیتورینـگ همودینامیـک پویـان )MASIMO-SET( ثبـت شـد .
بـرای مـوارد افزایـش فشـارخون بیـش از 25% میـزان پایـه یـا فشـارخون سیسـتول بیش از 160 میلیمتر جیوه، نیتروگلیسیرین 0/5-1 میکروگـرم در دقیقـه بهصـورت تزریـق وریـدی در نظـر گرفتـه شـد. مـوارد کاهـش فشـارخون کمتـر از 25% پایـه یـا فشـارخون سیسـتول کمتـر از 90 میلیمتـر جیـوه بـا تزریـق 5-10 میلیگـرم بولـوس افدریـن بهصورت داخـل وریدی کنترل گردیـد. بـرای مـوارد بـرادیکاردی حیـن عمل) ضربانقلب کمتر از 20% پایـه یـا ضربانقلـب کمتـر از 40 ضربـه در دقیقـه( ،02 میکروگـرم بـهازای هر کیلوگـرم وزن بدن آتروپیـن داخل وریدی در نظـر گرفته شـد .
میـزان درد براسـاس نمـره دیـداری درد از 0 تـا 10 در بـدو ورود بـه ریـکاوری و 30 و 60 دقیقـه پـس از آن سـنجیده شـد. در صـورت نمـره دیداری درد بیش از 3 در ریـکاوری، فنتانیل1-5/0 میکروگـرم بـهازاء هر کیلوگرم وزن بدن تزریق شـد و 24 سـاعت پـس از عمـل در صورتـی کـه نمـره دیـداری درد بیـش از 3 بود ،پتیدیـن 0/5-1 میلیگـرم بـه ازاء هـر کیلوگرم وزن بـدن تزریق گردیـد. میـزان دریافـت مخدر توسـط بیمـاران نیز ثبت شـد.
دادههـای جمـعآوری شـده وارد نرمافـزار SPSS گردیـد. بـرای متغیرهـای کیفـی فراوانـی و درصـد فراوانـی و بـرای متغیرهـای کمـی، میانگیـن و انحـراف معیـار محاسـبه گردیـد. تحلیـل دادههـای کیفـی بـا اسـتفاده از آزمونهـای کایدو و تحلیـل دادههـای کمـی بـا اسـتفاده از آزمـون تـی یـا من ویتنییـو بـه تناسـب مـورد انجامگردیـد. جهت مقایسـه تغییـرات متغییرهای کمـی در طـی زمانهـای ثبـت شـده از آزمـون تحلیـل واریانس بـا اندازه گیریهـای مکـرر اسـتفاده شـد. درآنالیز آمـاری، عدد P کمتـر از 05/0 معنـیدار در نظر گرفتهشـد. در این مطالعه اصول اخلاقـی هلسـینکی رعایـت گردیـد. مطالعـه بـه تاییـد کمیتـه اخـلاق دانشـگاه علـوم پزشـکی ایـران رسیدهاسـت.
یافتهها
در طـول مطالعـه از 70 بیمـار مـورد ارزیابـی ،9 نفـر از مطالعـه خـارج شـدند .5 بیمـار اندیکاسـیون جراحـی بـاز پیـدا کردند)2 بیمـار از گـروه مداخلـه و 3 بیمار از گروه کنتـرل( و برای 4 بیمار رعایـت پروتـکل دارویـی در طول مدت بیهوشـی صـورت نگرفت 2) بیمـار از گـروه مداخلـه و 2 بیمـار از گـروه کنتـرل(. از نظـر
-242253-71581

جنسـیت ایـن بیمـاران 6 زن و 3 مـرد بودنـد. در نهایت اطلاعات مربـوط بـه 31 نفر از گـروه دریافت کننده کلونیدیـن و 30 نفر از گـروه دریافـت کننده پلاسـبو مـورد تحلیل قـرار گرفت.
مشــخصات دموگرافیــک بیمــاران، مــدت زمــان جراحــی و وضعیــت همودینامیــک پایــه در دو گــروه تفــاوت معنــیدار نداشــت )جــدول 1(. از گــروه کلونیدیــن 9/6)3%( بیمــار و گــروه پلاســبو 16/6)5%( نفــر بیمــاری دیابــت تحــت کنتــرل داشــتند کــه تفــاوت معنــیدار آمــاری نداشــت 4)/0=P(. ابتــلا بــه فشــارخون کنتــرل شــده در 16) 5%( نف ر از بیم اران گ روه کلونیدی ن و 4 )3/13%( نف ر از بیم اران پلاســبو وجــود داشــت کــه تفــاوت معنــیدار نبــود) 7/0=P(.
بــر اســاس نمــودار 1 ضربــان قلــب در حیــن عمــل در گــروه کلونیدیــن پایینتــر بــود ولــی تغییــرات ضربــان قلــب در دو گــروه تفــاوت معنــیدار نداشــت) 15/0=P(.
فشـارخون متوسـط شـریانی حیـن عمل نیـز در گـروه کلونیدین نمودار 1: تفاوت تغییرات ضربانقلب حین عمل در دو گروه پایینتـر از گـروه پلاسـبو بود)نمـودار 2( که باز هـم تغییرات آن
جدول 1: مشخصات دموگرافیک بیماران، مدت زمان جراحی و وضعیت همودینامیک پایه در بیماران مورد بررسی
عددP پلاسبو
تعداد= 30 کلونیدین
تعداد= 31 متغییر
0/15 46/9±16/2 52/3±12/6 سن)سال(
0/1 )%80(24 )%61/3(19 زن جنس
)%20(6 )%38/7(12 مرد 0/8 73±9/1 72/5±13/8 وزن)کیلوگرم(
0/46 163/7±6/8 165/4±10/4 قد)سانتی متر(
0/5 27/2±3 26/5±4/6 شاخص توده بدنی)کیلوگرم بر متر مربع(
0/33 102/7±20/2 109/7±33/8 مدت زمان جراحی)دقیقه(
0/57 102/1±22/4 105±17/8 فشار خون متوسط شریانی)میلی متر جیوه(
0/6 88/6±16 86/6±20/8 ضربان قلب)ضربه در دقیقه(
متغییر جنس بهصورت تعداد)درصد( و سایر متغییرها به صورت انحراف معیار ± میانگین گزارش شدهاند.
266211-2872795

نمودار2: تفاوت تغییرات فشارخون متوسط شریانی حین عمل در دو گروه
نمودار 3: تغییرات نمره درد بعد از عمل در دو گروه
در دو گـروه تفاوت معنیدار نداشـت)18/0=P(.
متوسـط نمـره دیـداری درد) VAS( در ریـکاوری در گـروه کلونیدیـن 7/1±3/2 و در گـروه پلاسـبو 6/1±6/3 بـود کـه همانطـور کـه در نمودار شـماره 3 مشـاهده میشـود، تفـاوت از نظـر امـاری هـم معنـیدار بـود) 300/0=P(.
می زان دریاف ت فنتانی ل در گروهه ا از توزی ع نرمال ی برخ وردار نبــود و بهطــور معنــیداری در گــروه کلونیدیــن کمتــر بــود )600/0=P(. میانگی ن و انح راف معی ار دوز دریافت ی فنتانی ل در60 دقیقــه اول ریــکاوری در گــروه کلونیدیــن 5/36±91 میکروگ رم و میان ه آن صف ر ب ود و در گ روه پلاس بو میانگی ن و انحــراف معیــار 4/32±3/38 و میانــه 45 میکروگــرم بــود .میـزان دریافـت پتیدین نیـز در گروهها از توزیع نرمالـی برخوردار نبـود ولـی بهطـور معنـیداری در گـروه کلونیدیـن کمتـر بـود )800/0=P(. میانگیـن و انحـراف معیـار دوز دریافتـی پتیدیـن در 60 دقیقـه اول ریـکاوری در گـروه کلونیدیـن 7/24±3/61 میکروگـرم و میانـه آن صفـر بـود و در گـروه پلاسـبو میانگیـن و انحـراف معیـار 1/31±36 و میانـه 45 میکروگـرم بـود .
فراوان ی درخواس ت ض د درد در دو گ روه بیم اران در ج دول 2 آورده ش ده اس ت ک ه در زم ان ورود ب ه ری کاوری و 30 دقیق ه اول بهط ور معن یداری در گ روه کلونیدی ن کمت ر ب ود.
بحث
عمـل جراحـی بـه روش لاپاروسـکوپی اگرچـه سـبب کاهـش معنـیدار در درد پـس از عمـل و میـزان مصـرف داروهـای ضـد درد میشـود)92(، لیکـن شـدت درد باقیمانـده هنوز ممکن اسـت قابـل توجـه باشـد)03(. در این مطالعه، اثرات اسـتفاده از کلونیدین خوراکـی بـر وضعیـت همودینامیـک بیمـاران حین عمـل و درد پـس از عمل جراحی کولهسیسـتکتومی لاپاراسـکوپیک بهصورت مطالعـه کارآزمایی بالینـی در 61 بیمار مورد بررسـی قرار گرفت .
کلونیدیـن خوراکـی بـه سـرعت و بهطـور کامـل جذب میشـود .در ایـن مطالعـه 2/0 میلیگـرم کلونیدیـن، یکسـاعت قبـل از اینداکشـن بـه گـروه مداخله)31نفـر( و قرص پلاسـبو مشـابه به گـروه کنتـرل) 30نفـر( داده شـد. دو گروه مـورد مطالعـه از نظر سـن، جنـس، شـاخص تـوده بدنـی، شـیوع فشـارخون کنتـرل شـده، دیابـت کنتـرل شـده و مـدت زمان عمـل جراحـی تفاوت معنـیدار آمـاری بیـن گـروه مداخلـه وکنتـرل وجـود نداشـت و درواقـع دو گـروه مشـابه یکدیگـر و از نظر آماری قابل مقایسـه با یکدیگـر بودهانـد.
مطالعـه حاضـر نشـان داد کـه میـزان ضربانقلـب حیـن عمـل در گـروه کلونیدیـن پایینتـر از گـروه پلاسـبو بـود. امـا تفـاوت تغییـرات ضربانقلـب در دو گـروه از نظـر آمـاری معنـیدار نبـود)15/0=P(. ایـن یافته مشـابه نتایج مطالعـات قبلی همچون مطالعـه یـو و همـکاران، موتسـچ و هیدالگـو بـود که نشـاندادند تغییـرات ضربانقلـب در زمـان پنوموپریتونئـوم )حیـن عمـل( و دوره پـس از عمـل در بیمـارن دریافـت کننـده کلونیدین کاهش
داشـت31)، 92(.
در مطالعه ما تفاوت تغییرات فشـارخون فشـار متوسـط شـریانی حیـن عمـل در دو گـروه وجـود داشـت کـه در گـروه کلونیدیـن پایینتـر از پلاسـبو بودهاسـت امـا از نظـر آمـاری معنـیدار نبود )81/0=P(. در مطالعـهای کـه گلیـن انجـام داد کلونیدیـن بـا کاهـش متوسـط 20 میلیمتـر جیـوه فشـارخون در کل بیماران همـراه بـود)23(. درمطالعه موتسـچ افـزودن کلونیدین بـه مورفین کاهـش قابـل توجـه در میـزان فشـارخون ایجـاد کرد کـه از نظر آمـاری نیـز معنیدار بـود)03(.
جدول 2- فراوانی دریافت ضد درد در دو گروه در زمانهای ثبت شده
عدد P پلاسبو
تعداد= 30 کلونیدین
تعداد= 31 فراوانی دریافت ضد درد
*0/024 14 6 ورود به ریکاوری
*0/026 9 3 دقیقه 30
0/2 5 2 دقیقه 60
مشـابه بـا مطالعـات جوشـی و یـو مطالعـه حاضـر نشـان داد کـه کلونیدیـن خوراکـی بهطـور معنـیداری بـر روی کاهـش درد بیمـاران و همچنیـن نیـاز به ضـد درد پس از عمـل جراحی موثر بـود29)، 91(. امـا درمطالعه سـانگ میزان دریافت ضـد درد کمتر در گـروه کلونیدیـن از نظر آمـاری معنیدار نبـود)52(. درمطالعه گلین تفاوتـی بیـن مرفیـن و کلونیدیـن در ایجـاد بـیدردی بیمـار کـه هـردو بـه روش نمـره دیـداری درد اندازهگیـری گردید، مشـاهده نشـد)23(و در مطالعـه موتسـچ افـزودن کلونیدیـن بـه مورفیـن کاهـش قابـل توجـه در میـزان درد ایجـاد کـرد که از نظـر آماری نیـز معنیدار بـود)03(.
در غالـب مطالعـات از تاثیـر کلونیدیـن بر وضعیـت همودینامیک و کاهـش مصـرف داروهـای بیهوشـی ذکـر شدهاسـت. در مطالعه حاضـر نیـز تاثیـر کلونیدیـن در کاهـش تغییـرات ضربـان قلب و فشـارخون ولـی تفـاوت امـاری معنـیدار نبـود کـه شـاید پاییـن بـودن حجـم نمونـه عامل عـدم معنـیداری آماری باشـد، هرچند همـه مطالعـات عـدد P قـوی ارائه نکـرده بودنـد. از طرفی ممکن اسـت ایـن موضـوع بـه دلیـل خطـای انتشـار و عـدم گـزارش یـا چـاپ مقالاتـی باشـد که تفـاوت را نشـان نـداده بودند.
از محدودیتهـای ایـن مطالعه میتوان به این موضوع اشـاره نمود کـه پس از 24 سـاعت از عملجراحی، ارزیابـی دقیق درد و میزان تجویـز مخدرهـا طبق دسـتور )در صـورت لـزوم( امکانپذیر نبود .پیشنهاد میشود زمان تجویز دارو در مطالعات بعدی بیشتر بررسی شـود ایـن احتمـال وجـود دارد که اگر قـرص کلونیدیـن در زمان زودتـری قبـل از عمل تجویز گردد، تاثیر بیشـتری داشـته باشـد .
نتیجهگیری
گرچـه کلونیدین خوراکـی بر تغییـرات همودینامیک حین و پس از عمل لاپاراسـکوپیک کولهسیسـتکتومی تأثیر معنیدار نداشـت امـا باعـث کاهـش معنـیدار درد پـس از عمـل و کاهـش نیـاز به ضد درد میشـود.
changes due to trendelenburg positioning and pneumoperitoneumdurin laparoscopic hysterectomy.
Acta Anaesthesiol Scand 1995; 39(7):949-55.
Gannedahl P, Odeberg S, Brodin LA, Sollevi A. Effects of posture and pneumoperitoneum during anaesthesia on the indices of left ventricular filling. Acta Anaesthesiol Scand 1996; 40(2):160-6.
Odeberg S, Ljungqvist O, Svenberg T, Gannedahl P, Bäckdahl M, von Rosen A, et al. Hemodynamic effects of pneumoperitoneum and the influence of posture during anaesthesia for laparoscopic suegery. ActaAnaesthesiolScand 1994; 38(3):276-83.
Hirvonen EA, Nuutinen LS, Vuoltennaho O. Hormonal responses and cardiac filling pressures in head-up or head-down position and pneumoperitoneum in patients undergoing operative laparoscopy. Br J Anaesth 1997; 78(2):128-33.
Zmora O, Stolik-Dollberg O, Bar-Zakai B, Rosin D, Kuriansky J, Shabtai M, et al. Intraperitoneal bupivacaine does not attenuate pain following laparoscopic cholecystectomy. JSLS 2000; 4(4):3014.
Fredman B, Jedeikin R, Olsfanger D, Flor P, Gruzman A. Residual pneumoperitoneum: A cause of postoperative pain after laparoscopic cholecystectomy. Anesth Analg 1994; 79(1):152-4.
Wilson YG, Rhodes M, Ahmed R, Daugherty M, Cawthorn SJ, Armstrong CP. Intramuscular diclofenac sodium for postoperative analgesia after laparoscopic cholecystectomy: A randomised, controlled trial. Surg Laparosc Endosc 1994; .4-043:)5(4
Joshi GP, Viscusi ER, Gan TJ, Minkowitz H, Cippolle M, Schuller R, et al. Effective treatment of laparoscopic cholecystectomy pain with intravenous followed by oral COX-2 specific inhibitor. Anesth Analg 2004; 98(2):336-42.
Bisgaard T, Klarskov B, Kehlet H, Rosenberg J.
References
Vecchio R, MacFayden BV, Palazzo F. History of laparoscopic surgery. Panminerva Med 2000; 42(1):87-90.
Joris JL. Anesthesia for laparoscopic surgery. In: Miller RD. Miller’s Anesthesia. 7th ed. Churchill livingstone: Elseviere 2010; 2185-2186.
Downs SH, Black NA, Devlin HB, Royston CMS, Russell RCG. Systematic review of the effectiveness and safety of laparoscopic cholecystectomy. Ann R Coll Surg Engl 1996; 78(3):241–323.
Bisgaard T, Klarskov B, Rosenberg J, Kehlet H. Characteristics and prediction of early pain after laparoscopic cholecystectomy. Pain 2001; 90(3):261-9.
Wills VL, Hunt DR. Pain after laparoscopic cholecystectomy. Br J Surg 2000; 87(3):273–84.
Joris J, Thiry E, Paris P, Weerts J, Lamy M. Pain after laparoscopic cholecystectomy: Characteristics and effect of intraperitoneal bupivacaine. Anesth Analg 1995; 81(2):379-84.
Lau H, Brooks DC. Predictive factors for unanticipated admissions after ambulatory laparoscopic cholecystectomy. Arch Surg 2001; 136(10):1150–3.
Bisgaard T, Kehlet H, Rosenberg J. Pain and convalescence after laparoscopic cholecystectomy. Eur J Surg 2001; 167(2):84-96.
Gray A, Kehlet H, Bonnet F, Rawal N. Predicting postoperative analgesia outcomes: NNT league tables or procedure-specific evidence? Br J Anaesth 2005; 94(6):710–.4
Bisgaard T, Klarskov B, Rosenberg J, Kehlet H. Factors determining convalescence after uncomplicated laparoscopic cholecystectomy. Arch Surg 2001; 136(8):917–21.
Wahba RW, Beique F, Kleiman SJ. Cardiopulmonary function and laparoscopic cholecystectomy. Can J Anaesth 1995; 42(1):51-63.
Hirvonen EA, Nuutinen LS, Kauko M. Hemodynamic duringlaparoscopic cholecystectomy. Surg Endosc 2001; 15(11):1331–5.
Gordh T Jr. Epidural clonidine for treatment of postoperative pain after thoracotomy. A double-blind placebo-controlled study. Acta Anaesthesiol Scand. 1988; 32(8):702-9.
Lepner U, Goroshina J, Samarütel J. Postoperative pain relief after laparoscopic cholecystectomy: a randomised prospective double-blind clinical trial.
Scand J Surg 2003; 92(2):121-4.
Yu HP, Hseu SS, Yien HW, Teng YH, Chan KH. Oral clonidine premedication preserves heart rate variability for patients undergoing larparoscopic cholecystectomy. Acta Anaesthesiol Scand 2003; 47(2):185-90.
Motsch J, Gräber E, Ludwig K. Addition of clonidine enhances postoperative analgesia from epidural morphine: a double-blind study. Anesthesiology 1990; 73(6):1067-73.
Hidalgo MP, Auzani JA, Rumpel LC, Moreira NL Jr, Cursino AW, CaumoW. The clinical effect of small oral clonidine doses on perioperative outcomes in patients undergoing abdominal hysterectomy. Anesth Analg. 2005; 100(3):795-802.
Glynn C, Dawson D, Sanders R. A double-blind comparison between epidural morphine and epidural clonidine in patients with chronic non-cancer pain.
Pain 1988; 34(2):123-8.
Preoperative dexamethasone improves surgical outcome after laparoscopic cholecystectomy: A randomized double-blind placebo-controlled trial. Ann Surg 2003; 238(5):651-60.
Weis OF, Sriwatanakul K, Alloza JL, Weintraub M, Lasagna L. Attitudes of patients, house staff, and nurses toward postoperative analgesic care. Anesth Analg 1983; 62(1):70-4.
Melzack R, Abbott FV, Zackon W, Mulder DS, Davis MW. Pain on a surgical ward: a survey of the duration and intensity of pain and the effectiveness of medication. Pain 1987; 29(1):67–72.
Liu S, Carpenter RL, Neal JM. Epidural anesthesia and analgesia. Their role in postoperative outcome. Anesthesiology 1995; 82(6):1474-506.
Harron DW, Riddell JG, Shanks RG. Effects of azepexole and clonidine on baroreceptor mediated reflex bradycardia and physiological tremor in man. Br J Clin Pharmacol 1985; 20(5):431-6.
Sung CS, Lin SH, Chan KH, Chang WK, Chow LH, Lee TY. Effect of oralclonidine premedication on perioperative hemodynamic response and postoperative analgesic requirement for patients undergoing laparoscopic cholecystectomy. Acta Anaesthesiol Sin 2000; 38(1):23–9.
Laisalmi M, Koivusalo AM, Valta P, Tikkanen I, Lindgren L. Clonidineprovides opioid-sparing effect, stable hemodynamics, and renal integrity
the effect of oral clonidine on hemodynamics and postoperative pain in laparoscopic cholecystectomy
Alireza Kholdebarin1, Sara Jalili2, Mohammad-Reza Godrati*1, Poupak Rahimzadeh3, Faranak Rokhtabnak1, Azadeh Sayarifard4, Hedayatollah Elyasi5
Assistant Professor of Anesthesiology, Firouzgar Hospital, Iran University of Medical Sciences, Tehran
Resident of Anesthesiology, Iran University of Medical Sciences, Tehran
Assistant Professor of Anesthesiology, Rasoul-e- Akram Hospital, Iran University of Medical Sciences, Tehran
Assistant Professor of Community Medicine, Tehran University of Medical Sciences
Professor of Anesthesiology, Shahid Beheshti University of Medical Sciences. Tehran
AbStRAct

Aims and background: Hemodynamic changes during laparoscopy and postoperative pain after laparoscopic surgery are important issues. Therefore, in this study we examined the effect of oral clonidine on hemodynamics and postoperative pain control after laparoscopic cholecystectomy.
0053
Spring
2014, Vol 4, NO 3

53

Spring

2014, Vol 4, NO 3



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید