پژوهنده )مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي( تاریخ دریافت مقاله: 13/6/1395
سال بيست و یکم، شمارهآذر و5 ، دی پي 5در 9پي 313 11، صفحات 305 تا 312 تاریخ پذیرش مقاله: 27/3/1396
همبستگي ميان تنظيم شناختي هيجان و پرخاشگری
دکتر مریم بختياری1، مجتبي تاشکه2، ميثم بازاني*3، سعيد محمدی2

دانشيار روانشناسي باليني، دانشکده پزشکي، دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، تهران، ایران
کارشناس ارشد روانشناسي باليني، دانشکده پزشکي، دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، تهران، ایران
-10921207865

کارشناس ارشد روانشناسي باليني، دانشکده پزشکي، دانشگاه علوم پزشکي کرمانشاه، کرمانشاه، ایران چکيده
سابقه و هدف: پژوهش نشان داده است که پرخاشگری در زنان و مردان متفاوت است. هدف پژژوهش اارژر تعيژي ن همبسژتگ ي ميژ ان تنظيم شناختي هيجان و پرخاشگری بود.
مواد و روشها: جامعهی آماری دانشجویان دانشگاه خوارزمي تهران بود که از طریق روش نمونهگيری تصادفي چندمرالهای 300 نفژراز آنان انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامهی پرخاشگری باس-پری) AQ( و فرم کوتژاه پرسژش نامژهی نظژمجژویيشناختي هيجان) CERQ( بود. علاوه بر محاسبهی شاخصهای توصژيفي ، دادههژا بژا اسژتفاده از رژرای همبسژتگي ، آزمژون t بژرای گروههای مستقل و تحليل رگرسيون چندمتغيره، مورد تجزیه و تحليل قرار گرفتند.
یافته ها: نتایج نشان داد که جنسيت با پرخاشگری و دو نوع جسماني و کلامي آن رابطهی معناداری دارد و مژردان از زنژان پرخاشژگرترهستند. با ایناال، جنسيت با راهبردهای تنظيم شناختي هيجان، رابطهی معناداری نداشت. کنترل جنسيت باعث شد که همبسژتگيمنفي و معناداری ميان تنظيم هيجان انطباقي و پرخاشگری جسماني مشاهده شود .راهبردهای تمرکز مجدد بر برنامهریژزی و سژرزنشدیگران، پرخاشگری و دو نوع کلامي و جسماني آن را در مردان پيشبيني ميکرد. در زنان هم راهبرد فاجعهسازی قادر بژه پژيشبينژيپرخاشگری کلامي و جسماني بود.
نتيجهگيری: یافتههای پژوهش اارر نشان ميدهد که در زنان و مردان راهبردهای تنظيم هيجان متفاوتي با پرخاشگری رابطه دارنژد.
این مسأله دارای تلویحاتي برای کاربست باليني در درمان پرخاشگری زنان و مردان است.

-17982225808

واژگان کليدی: پرخاشگری، تنظيم شناختي هيجان، جنسيت لطفاً به این مقاله به صورت زیر استناد نمایيد:
Bakhtiyari M, Tashkeh M, Bazani M, Mohammadi S. Relationship between cognitive emotion regulation and
aggression: role of gender. Pejouhandeh :)6(12;6102305-312.
8645243

مقدمه1
به جرات مي توان ادعا کرد که پرخاشژگر ی ازجملژه مسژایل عمده و با اهميتي است که انسان از گذشته های دور تاکنون به صورت گسترده ای با آن سروکار داشته است. نگژاه ي گژذرا بژهآمار خيره کننده و روزافزون جنایژ ات و درگيژ ری هژا یي کژه درجوامع انساني به خاطر پرخاشگری به وقوع مژ ي پيونژدد ، مؤیژ د این ادعا است) 1(.
پرخاشژژگری مجموعژژه رفتارهژژا یي اسژژت کژژه در تمژژام ي موجژودات زنده وجود داشته و در جهژت منژافع بژه کژار بژردهمي شود )2(. پرخاشگری جلژوه هژا ی متفژاوت ي در انسژان دارد.
توجه به ارتباط ميان خشم و پرخاشگری )6-3( و دستهبنژدی

*نویسنژده مسؤول مکاتبات: ميثم بازاني؛ کرمانشژاه ، جژوانرود ، خيابژان جانبژازان، خيابان گژلان ، کوچژه هلالژه، کدپسژتي:6798178477؛ تلفژن: 09187331955؛
[email protected] :پست الکترونيك
خصمانه/ابزاری در طبقهبندی رفتار پرخاشگرانه، این مسژ أله را چندان دور از ذهن نمي گذارد. وقوع پرخاشگری مطابق با ایژ ن تقسي مبندی دوگانه، هم به واسطه کژژ تنظيمژ ي خشژم و هژمبهعنوان تقارایي برای پيامدهای دلخواه در االتي غيرهيجاني که پرخاشگری ابزاری ناميده م يشژود ، امکژان پژذی ر اسژت ) 7(. پرخاشگری مي تواند تحت تأثير هيجانات متعژدد ی در زنژدگ ي بروز کند که نقش تنظژ يم هيجژان مژ ي توانژد از در بسژ ياری از آسي های ناشي از رفتارهای پرخاشگرانه مفيد باشد.
انسان موجودی نيست که هيجان ها را فقژ تجربژه نمایژ د، بلکه علاوه بر تجربه نمودن هيجان ها، افراد آنها را مورد بازبيني قرار داده، نظمجویي کرده و در برخي در موارد با آنهژا مبژارزهمي کنند )8(. تجارب هيجاني، صرف نظر از ظرفيژ ت مثبژت یژ ا منفي ااکم بر آنها، از عناصر اصلي سژازگار ی موجژودات زنژدهنيز تلقي مي شود )9(. شاید یکي از تفاوت های اساسي انسان با سایر گونه هژا، توانژایي او در دسژت کژار ی، مژد یریت و کنتژرلشدت، مدت، نحوهی ابراز، زمان و مکان ابراز تجژارب ه يجژان ي است.
راهبردهای تنظيم شناختي هي جژان در واقژع کژانون اصژلي درک همبسته های رفتاری و هيجاني استرس و وقژایع عژاطف ي منفي است) 12-10( بنابراین مي توان گفژت کژه در برخژي از جنبه ها تنظيم هيجان نقش یك مقابله کننده را بازی مي کند و فرض بر این است کژه سژازه تنظژيم شژناخت ي هيجژان نقژشمهمي در سازگاری با وقایع زندگي ایفژا مژ ي کنژد )10،11(. در یك بازنگری انجام شژده توسژ آگوسژتين و هيمي نژوور )13( بيش از 300 راهبرد تنظيم هيجان که در نظریه ها و الگوهژا ی مختلف مطرح شده است، مژورد فژرا تحليژ ل قژرار گرفژت کژهنتيجه این بررسي نشان داد کژه بژر اسژاس طبقژه بنژد ی هژا ی پارکينسون و توتردل) 14( راهبردهای کلي تنطژ يم هيجژان را مي توان در دو طبقه وسژيع شژناخت ي )بژه عنژوان مثژال، تفکژرمثبت، ارزیابي مجژدد( و رفتژاری )فرونشژان ي، گژوش دادن بژهموسيقي( یا روی آورد و اجتناب قرارداد.
مطژژابق بژژا نظریژژه گارنفسژژکي و همکژژاران شژژناخت هژژا و فرآیندهای شناختي به افراد کمژك مژي کنژد کژه هي جانژات و ااساسات خود را تنظيم نموده تا توسژ آنهژا مغلژوب نشژوند)15(. فرآیندهای شناختي را م يتوان بژه فر آینژدها ی ناهشژيار
)مانند فرافکني و انکار( و هشيار نظير ملامت خژو یش، فاجعژ ه سازی و نشخوار گری تقسيم نمود؛ بنژابراین تنظژ يم شژناخت ي هيجان به فرایندهایي اطلاق م يشود که برانگيزاننژد ۀ هيجژان ي را مدیریت مژ ي کنژد )10, 16( بژه عبژارتي دیگژر راهبردهژا ی تنظيم شناختي هيجان، به نحوه تفکر افراد پژ از بژروز یژ ك تجربه منفي یا واقعه آسي زا برای افژراد اطژلاق مژي گژردد . از همين رو است که فرض مي شود تنظژ يم شژناختي هيجژان در فرآین دهای مختل ف از قبيژل پرخاش گری در براب ر تج ارب ناخوشژژایند یکژژي از فرآینژژدها مقابلژژه ای مژژي باشژژد )17(.
پژوهشهای جدید در این اوزه دریافتهاند که تنظيم هي جژاني کارآمد برای سلامت روان شناختي اایز اهميت بوده و دشواری در تنظيم هيجان با دامنه گستردهای از رفتارهای مسأله سژاز واختلاله ای روان ش ناختي ازجمل ه سوصمص رف م واد) 18(، آسي عمدی به خود) 19،20(، افسردگي )21،22(، ارژطراب)23(، اختلال شخصيت مرزی )24( و اختلال استرس پژ ازسانحه) 25( رابطه دارد.
روش ن اس ت ک ه تنظ يم هيج ان غي ر انطب اقي )اغل کژتنظيمي هيجان خوانده م يشژود ( بژا رفتژار پرخاشژگرانه در ارتباط است. پارهای از شژواهد پژوهشژي ميژ ان ابعژاد مختلژفتنظيم/کنت رل هيج ان و پرخاش گری ارتباطه ایي را نش ان
م يدهند )29-26(. به عنوان مثال، در پژوهشژ ي کژژ تنظ يمژ ي هيجان )به خصوص وروح و آگاهي هيجژان ي( بژا پرخاشژگری ارتباط داشت) 30(. به علاوه بزرگ سالاني که در تنظيم خشژمو غمگيني خود مشکل داشتند، بيشتر از پرخاشگری جسماني و ابزاری اسژتفاده مژ يکردنژد ) 31(. پژژوهش هژا ی مربژوط بژهپرخاشگری هم چنين به این موروع اشاره کرده اند که مردان از زنان پرخاشگرترند) 32(. در فراتحليلي که در آن تفژاوت هژای جنسيتي به عنوان کارکردی از برانگيختگي هيجاني به صورت هم تغيير گزارش شد که اژاک ي از آن بژود کژه نژاهمگوني در پرخاشگری مشاهده شده ميان زنان و مردان بژه طژور نسژبي از تفاوتهای آنژان در زمينژ هی برانگيختگژ ي هيجژان ي و تنظژ يم هيجان نشأت م يگيرند )33(.
از آنجایي که شناخت و پایش تنظيم شناختي هيجانژات در پرخاش گری، م ي توان د روش جدی دی در م دیریت خش م در راستای اصلاح عملکرد محسوب شود، و از طرفژ ي دیگژر تژأث ير هيجانات در فعاليت های مبتني بر پرخاشگری توس بسژ ياری از پژوهشگران مژورد تأ یيژ د قرارگرفتژه ) 17،34( و بسژ ياری از افراد نيز پرخاشگری خژود را ناشژي از عژدم کنتژرل هيجانژات لحظه ای تعریف مي کنند )35(، بنابراین به نظر مي رسد عوامل هيجاني مي تواند به نوعي در تعدیل پرخاشژگر ی نقژش داشژتهباشد. در همين راستا نبود پژژوهش هژا ی منسژجم در راسژتای راهبرده ای هيج اني مناس در ک اهش پرخاش گری، ل زوم پژوهش های کاربردی در این اوزه را در اولویت قرار مژ ي دهژد کژژه چژژه راهبردهژژا یي در ميژژان مژژردان و زنژژان در کژژاهشپرخاشگری نقش دارد. بر همين اساس هدف از پژوهش اارر، بررسي همبستگي ميان تنظيم شناختي هيجان و پرخاشژگر ی با نقش جنسيت بود.

مواد و روش ها
پژوهش اارر از نوع همبستگي بژود. جامعژهی آمژار ی آن دانشجویان دانشگاه خوارزمي تهران در سال تحصژ يلي 95-94 بودند که 300 نفر از آنان به عنوان نمونه انتخاب شدند. بژرا ی محاس به اج م نمون ه از نس خه 1,3 برنام ه ک ام يوتری G Power )36( استفاده شد. برای روش رگرسيون چندمتغيره با ت وان آزم ون 90/0، س طآ آلف ای 01/0، ان دازه اث ر متوس )15/0( و با ااتساب 9 متغير پيش بژ ين، اجژم نمونژه ای بژهتعداد 214 نفژر محاسژبه شژد. بژا در نظژر داشژتن مشژکلاتااتمالي در تکميل صحيآ پرسش نامه ها، تعژداد 300 نفژر بژهعنوان اجم نمونه نهایي در نظر گرفته شد.
روش نمونهگيری پژوهش به صورت تصادفي چندمرالژه ای بود، به این صورت که از هر دانشکده )کل دانشکدههژا شژامل : روانشناسي و علوم تربيتي، ریاري، فني، تربيت بدني، ادبيژ ات، زیست و شيمي(، سه دانشکده به صورت تصادفي انتخاب شژدو در مرالهی بعد، از ميان دانشکدههای برگزیده شده، هشژتکلاس به طور تصادفي انتخاب شدند. پرسشنامهها بين اعضای کلاسها توزیع شد که از این مقدار 40 پرسشنامه بژه صژورت ناقص پاسخ داده شد و درنهایت اجم نمونه به 260 نفر رسيد.
روش اجرای تحقيق اارژر بژه ایژ ن گونژه بژود کژه پژ از
نمونهگيری به هر دانشجو اجازه داده شد که هر پرسشنامژه را در زم ان 15 ال ي 20 دقيق ه تکمي ل کن د. جه ت رعای ت ملااظات اخلاقي در ابتدا توريآ کوتاه و مختصژر ی دربژار هی اهداف پژوهش و نحژو هی پاسژخ گژویي بژه سژؤالات داده شژد.
همچنين در ادامه، به سؤالات یا ابهاماتي پيرامون گویهها پاسخ داده شد و درباره اق شرکت کنندگان برای انصراف از پژوهش توريحات لازم ارایه گردید.
به طورکلي اجرای پرسش نامه هژا بژه مژدت 4 هفتژه طژولکشيد. داده های پژوهش بژا اسژتفاده از شژاخص هژا ی رژرا ی همبستگي پيرسون، دورشتهای نقطهای و تفکيکي و آزمژونT گروههای مستقل تحليل رگرسيون مورد تحليژ ل قژرار گرفژت.
برای تحليل دادهها نيز نسخهی بيستم نرمافژزار SPSS مژ ورد استفاده قرار گرفت.
ابزارهای پژوهش
الف( پرسش نام هی پرخاشگری بأس و پژر ی )AQ(. نسژخ هی جدید پرسشنامهی پرخاشگری است کژه نسژخهی قبلژ ي آن، پرسش نامهی خصومت نام داشت و توسژ بژاس و پژری )37( مژژورد بژژازنگری قژژرار گرفژژت. ایژژن پرسژژشنامژژه یژژك ابژژزار خودگزارشي است کژه شژامل 29 عبژارت و چهژار زیرمقيژ اس است. این زیرمقي اسها عبارت است از پرخاشگری بدني )PA(، پرخاشژ گری کلامژ ي )VA(، خشژ م) A( و خصژ ومت) H(. آزمودني ها به هر یك از عبارات در یك طيف 5 درجه ای پاسخ م يدهند: کاملاً شبيه من است) 5(، تا ادودی شبيه من است )4(، نه شبيه من است نه شبيه مژن نيسژت )3(، تژا اژدودی شبيه من نيست )2(، تا اصلاً شبيه من نيسژت )1(. دو عبژارت9 و 16 به صورت معکوس نمره گذاری مي شژوند . نمژر هی کژلبرای پرخاشگری با مجموع نمرات خردهمقيژ اس هژا بژه دسژتم ي آی د. در بررس ي پای ایي بازآزم ایي پرس شنام ه ر ری همبستگي 80/0، 76/0، 72/0 و 72/0 درصد به ترتيژ بژرا ی عوامل پرخاشگری بدني، پرخاشگری کلامي، خشم و خصژومتگ زارش شژژد) 37(. در ای ران نيژژز ر ری آلفژژای کرونبژژا ، بازآزم ایي و تنص يف ب ه ترتي 89/0، 78/0 و 73/0 درص دگزارش شده است. رری آلفای کرونبا برای عوامل خصومت ،پرخاشگری جسماني، پرخاشگری کلامي و خشم نيز به ترتي 82، 79، 74 و 71 درصد بژود ) 38(. در ایژ ن پژژوهش رژری آلفای کرونبا برای نمرهی کل 7/82/0 بود. به عژلاوه، م يژ زان همساني دروني برای خردهمقيژ اسهژای ایژ ن پرسژش نامژه در دامنهی 66/0 و 3/75 قرار داشت.
ب( نسخ هی کوتاه پرسژش نامژ هی تنظژ يم شژناخت ي هيجژان )CERQ-short form(. ای ن پرس شنام ه را گانفس کي و کرایج )39( ساخته اند و 18 سؤال دارد. پاسخ گویي بژه هر یژ ك از گویه هژا ی آن بژه صژورت مق يژ اس ليکژرت 5 درجژه ای )1= تقریبژژاً هرگژژز تژژا 5= تقریبژژاً هميشژژه( اسژژت. سژژاختار ایژژن پرسشنامه، چندبُُعدی بوده و به منظور شناسژا یي راهبردهژا ی مقابله ای شناختي پ از یك تجربۀ ناگوار به کار مي رود. ایژ ن پرسشنامه علاوه بر تنظيم هيجان انطباقي و غيرانطباقي، انواع مختلف راهبردهای هر سبك را هم اندازهگيری م يکند. تنظيم هيجان انطباقي شامل راهبردهای تمرکز مجدد مثبت، تمرکژزمجدد بر برنامهریزی، ارزیژ ابي مجژدد مثبژت و دیژ دگاهگيژ ری م يشود و تنظيم هيجان غيرانطباقي هم پنج راهبژرد سژرزنشخود، سرزنش دیگران، نشخوارگری، پذیرش و فاجعژه سژازی را دربرم يگيرد. رری آلفا کرونبا برای نُُه خژرده مق يژ اس ایژ ن آزمون با دامنه 68/0 تا 82/0 نشان دهندهی اعتبژار ی مطلژوببرای این پرسشنامه است. همچنژي ن تبيژي ن 75/0 واریژ ان و الگوی 9 عاملي اصژل ي پرسژش نامژه تنظژي م شژناخت ي هيجژان توس تحليل مؤلفه اصلي مورد امایت قرار گرفته است) 40(. در پژوهش اارر رری آلفژا ی کرونبژا بژرای کژل مق يژ اس، تنظيم هيجان غيرانطباقي و تنظيم هيجان انطباقي به ترتيژ 49/0، 63/0، 4/51/0 بود. همچنژ ين رژر ی آلفژا ی کرونبژا برای انواع نُُهگانه تنظيم هيجان از 52/0 تا 3/75/0 متغير بود.

یافته ها
شاخصهای آماری ميژانگين، انحژراف معيژار و همبسژتگيصفرمرتبه ميان متغيرهژای پژژوهش در جژدول شژماره 1 بژهنمایش گذاشژته شژده اسژت. تنظژيم هيجژان غيرانطبژاقي بژاپرخاشگری و تمام مؤلفههای آن همبستگي مثبت و معناداری داشت )05/0=p بژرای پرخاشژگری کژل و مؤلفژهی کلامژي و01/0=p برای مولفهی جسماني(. تنظيم هيجان انطبژاقي هژمج ز ب ا مؤلف هی پرخاش گری جس ماني، همبس تگي منف ي و معناداری را با پرخاشژگری و مؤلفژههژای چهارگانژه آن نشژانميدهد. جنسيت با پرخاشگری و نژوع جسژماني و کلامژي آن

جدول 1. شاخصهای توصيفي و رری همبستگي صفرمرتبه ميان جنسيت، پرخاشگری، تنظيم هيجان و مؤلفههای آنها.
8 7 6 5 4 3 2 1
1 1-پرخاشگری
1 0/689 2-کلامي
1 0/43* 0/817** 3-جسماني
1 0/552** 0/451** 0/811** 4-خشم
1 0/43** 0/43** 0/503** 0/758** 5-خصومت
1 0/140* -0/070 0/093 -0/037 0/051 6-تنظيم هيجان
1 0/701** -0/020** -0/823** -0/097 -0/183** -0/26** 7-انطباقي
1 -0/053 0/607** 0/402** 0/241** 0/231** 0/137* 0/34** 8-غيرانطباقي
0/000 -0/098 -0/072 -0/057 0/018 -0/311** -0/138* -0/155* 9-جنسيت
25/96 24/85 50/82 20/76 18/94 22 13/74 75/44 ميانگين
5/31 5/48 7/40 5/64 6/03 6/43 3/12 16/77 انحراف معيار
ي بين مردان و زنان. ؤلفه کلامي و جسمان پرخاشگری و دو م تایج مقایسه ميانگين

جدول 2. ن **همبستگي معنادار در سطآ 01/0
*همبستگي معنادار در سطآ 05/0

آزمون t مستقل آزمون لون برای برابری واریان ها
سطآ معناداری درجه آزادی T معناداری نسبت F
0/01 260 2/722 0/718 0/131 پرخاشگری کل
0/01 260 5/399 0/880 0/023 پرخاشگری جسماني
0/05 260 2/242 0/986 0/000 پرخاشگری کلامي
همبستگي معناداری داشت، اما با شژيوه هژای تنظژيم هيجژانانطباقي و غيرانطباقي رابطهی معنژاداری نشژان نمژيدهژد . در مردان در مقایسه با زنان، در هر سه مورد ميانگين پرخاشگری کل و مؤلفههای کلامژي و جسمانژي بالاتر بژود و ایژن اختلاف
ب ژهلح اآ آمژاری معن ادار ب ود. اخ تلاف مي انگين هژا ب رایپرخاشگری کل، مؤلفهی جسماني و مؤلفهی کلامي به ترتيژ برابر 76/5، 13/4 و 87/0 نمره بود )جدول 2(.

برای کنترل اثر جنسيت در رابطهی ميان پرخاشژگری و دومؤلفهی جسماني و کلامي آن بژا شژيوههژای تنظژيم هيجژانانطباقي و غيرانطباقي، از همبستگي تفکيکي استفاده شده کژهنتژژایج آن در جژژدول 3 قابژژل مشژژاهده اسژژت. همبسژژتگيپرخاشگری و تنظيم هيجان انطباقي پژ از کنتژرل جنسژيتتنها دو درصد تغيير کرده است و تنظژيم هيجژان غيرانطبژاقيهم با افزایشي 004/0 درصدی تغيير ناچيزی را نشان ميدهد .ميان پرخاشگری جسماني و تنظيم هيجژان انطبژاقي رابطژهی معناداری وجود نداشت، اما پ از کنترل جنسيت، همبستگي منفي و معناداری ميژان ایژن دو مشژاهده شژد. بژا ایژن اژال،همبسژژتگي بژژين پرخاشژژگری جسژژماني و تنظژژيم هيجژژانغيرانطباقي تغيير چنداني پيدا نکرد) 012/0 درصژد افژزایش.(همبستگي ميان پرخاشگری کلامي با تنظيم هيجان انطباقي و غيرانطباقي به ترتيژ بژا کژاهش 014/0 و 1 درصژدی تغييژرقابلتوجهي پيدا نکردند. به منظور روشنتر شدن رابطهی ميان پرخاش گری جس ماني و تنظ يم هيج ان انطب اقي از تحلي لرگرسيون چندمتغيره استفاده شد. نتایج نشان داد کژه تنظژيمهيجان انطباقي نه در االت کلي) 130/0=F=2/306 ،p( و نژهبه صورت جداگانه برای مردان) 088/0=F=2/943 ،p( و زنژان)184/0=F=1/792 ،p( قژژادر بژژه پژژيشبينژژي پرخاشژژگریجسماني نيست.

جدول 3. همبستگي تفکيکي ميان پرخاشگری و مؤلفههای آن و شي وههای تنظيم هيجان.
کلامي جسماني پرخاشگری
-0/046 -0/074 0/004 تنظيم هيجان
-0/197** -0/135* -0/28** انطباقي
0/138* 0/243** 0/344** غيرانطباقي
زنان هم علاوه بر راهبردهای پيشگفته، تمرکز مجدد مثبت به عنوان متغير پيشبيني وارد مدل شد. نتایج نشان داد که مدل برای مردان )001/0=F=4/618 ،r2=0/161 ،p( معنژادار اسژتاما برای زنان) 122/0=F=1/729 ،p( اینگونه نيسژت. سژرزنشدیگران) 001/0=B=0/306 ،t=3/679 ،p( و تمرکز مجژدد بژربرنام هریژزی) 01/0=B=-0/296 ،t=-3/395 ،p( پرخاش گری ک ل در م ردان را پ يشبين ي م يکردن د. ب رای پ يشبين ي پرخاشگری جسماني در مردان تمرکز مجدد بژر برنامژهریژزی،سرزنش دیگران، نشخوارگری و فاجعهسازی وارد تحليل شدند که نقش معنژاداری در مژدل داشژتند) 001/0=r2=0/155 ،p، 691/6=F( و از ميژژان آنهژژا تمرکژژز مجژژدد بژژر برنامژژهریژژزی
)05/0=B=-0/167 ،t=-2/107 ،p( و سژژژژژرزنش دیگژژژژژران
)05/0=B=0/203 ،t=2/503 ،p( قژژژادر بژژژه پژژژيشبينژژژي پرخاشژژگری جسژژماني بودنژژد. متغيرهژژای پژژيشبژژين بژژرای پرخاشگری جسماني زنان هم تمرکز مجژدد مثبژت، سژرزنشدیگران و فاجعهسازی بود که نقش معناداری در مدل داشژتند)05/0=F=4/548 ،r2=0/115 ،p( و تنه ا فاجع هس ازی ت وان پ يشبين ي پرخاش گری ک ل را داش ت ) 05/0=t=2/503 ،p، 205/0=B(. پيشبيني پرخاشگری کلامي مژردان هژم توسژ مدلي متشکل از راهبردهژای تمرکژز مجژدد بژر برنامژهریژزی،ارزیاب ژي مج دد مثب ت، دی دگ اهگي ژری و س رزنش دیگ ران ص ژورت گرف ت. م ژدل ب ه ک ار گرفت ه ش ژده معن ادار ب ود )05/0=F=7/530 ،r2=0/171 ،p( و تمرکژژژژز مجژژژژدد بژژژژر
برنامژژهریژژزی) 01/0=B=0-/282 ،t=-3/330 ،p( و سژژرزنش دیگران) 001/0=B=0/287 ،t=3/673 ،p( پرخاشگری کلامژيمردان را پيشبيني ميکردند. نشخوارگری و فاجعهسازی برای پيشبيني پرخاشگری کلامي زنان مورد تحليل قرار گرفتند که مشارکت معناداری داشژتند ) 05/0=F=4/707 ،r2=0/082 ،p( و فاجعهسازی قژادر بژه پژيشبينژي پرخاشژگری کلامژي بژود)05/0=B=0/205 ،t=2/045 ،p(.

بحث
پژوهش اارر با هدف بررسي نقژش جنسژيت در رابطژهی بين تنظيم شناختي هيجان و پرخاشگری به انجام رسيد. ميان جنسيت و شيوههای تنظيم شناختي هيجان رابطهی معناداری مشاهده نشد ولژي ميژان پرخاشژگری و دو مؤلفژهی کلامژي وجسماني تفاوت وجود داشت، بدین صورت که مردان از زنژانپرخاشگرتر بودند. این یافته با تحقيقات قبلي که نشان دادهاند که در کل زنان بيشتر از مردان از راهبردهژای تنظژيم هيجژاناستفاده ميکنند امژا ميژان اسژتفاده از دو شژيوه ی انطبژاقي وغيرانطباقي تفاوت جنسيتي مشاهده نميشود )41،42( همسوميباشد. به نظر ميرسد که زنان و مردان هر دو به یك انژدازهاز دو روش تنظيم هيجان استفاده مژي کننژد. بژه عژلاوه، ایژنیافتهها با پيشينهی تحقيقژاتي کژه بيژان مژيکنژد مژردان درمقایسه با زنان پرخاشگری کلامژي و جسژماني بژالاتری دارنژد )3،34،44( هماهنژ س اسژ ت. تفژ اوتهژ ای جنسژ يتي در پرخاشگری کلامي نسبت به پرخاشگری فيزیکي بيشژتر اسژت )42(. به طور کلي مژردان بيشژتر از سژ لاحهژای گژرم و سژرداستفاده ميکنند و همچنژين مژردان از شژکلهژای خطرنژاکپرخاشگری فيزیکي در نژزاع هژای مشژابه اسژتفاده مژيکننژد )42(. تفاوتهایي مانند برانگيختگي هيجاني )45( و نقشهای جنسيتي مردانه )46( مردان را نسبت به پرخاشگری آمژاده تژرميکند.
شژژيوههژژای تنظژژيم هيجژژان غيرانطبژژاقي و انطبژژاقي بژژاپرخاشگری و مؤلفههای آن رابطه داشتند. تنها در رابطه ميژانتنظژژيم هيجژژان انطبژژاقي و پرخاشژژگری جسژژماني رابطژژه ی معناداری مشاهده نشد که پ از کنترل جنسيت همبسژتگيرعيفي ميان این دو ظاهر شد و تنظيم هيجان انطباقي نژه دراال ت کل ي و ن ه ب ه ص ورت جداگان ه ق ادر ب ه پ يشبين ي پرخاشگری جسماني در زنان و مردان نبود. دوناهو و همکژاران)2014( هم به این نتيجه رسيدند که جنسژيت ارتبژاط ميژان
عاطفهی منفي و پرخاشگری جسماني را تعدیل ميکنژد )35(. در پژوهش آنان ناتواني در بازداری رفتارهای تکانشي در هر دو ج ن و خودآگ اهي هيج اني در م ردان ب ر رابط ه ی مي ان عاطفهی منفي و پرخاشژگری اثرگژذار بودنژد. در بقيژه مژواردکنترل جنسيت تغيير قابلتژوجهي را در رابطژه ميژان تنظژيمهيجان و پرخاشژگری مشژاهده نمژيشژود. ایژنطژور بژه نظژرميرسد که شيوههای تنظيم هيجان انطباقي و غيرانطباقي بژه
اندازهی یکساني در وقوع پرخاشژگری زنژان و مژردان اثرگژذارباشند .به نظر ميرسد افرادی کژه توانژایي سژرکوب هيجانژاتخود را دارند بهتر ميتوانند پرخاشگری خود را کنترل کننژد وبرانگيختگي هيجاني کمتژری را تجربژه کننژد )29(. بنژابراینافرادی که برانگيختگي زیادی را تجربه ميکنند مي تواننژد بژاسرکوب هيجانات خود پرخاشگری کلامي و فيزیکي کمتری را از خود نشان دهند.
بررسي نقش راهبردهای بخصوص تنظيم هيجژان انطبژاقي وغيرانطباقي نشان داد کژه از بژين راهبردهژای نُُژهگانژه تمرکژزمجدد بر برنامهریزی به صورت منفژي و سژرزنش دیگژران بژهصورت مثبت پرخاشگری کل و دو نوع کلامي و جسماني را در مردان پيشبيني ميکنند. هژي کژدام از راهبردهژای اسژتفادهشده در مدل قژادر بژه پژيشبينژي پرخاشژگری کژل در زنژاننبودند، باایناال تنها راهبرد غيرانطباقي فاجعهسازی توانسژتپرخاشگری جسماني و کلامي در زنان را پيشبيني کنژد. ایژنیافتهها با پژوهش گرانفسکي و همکاران )15( که نشان دادنژدزنان در مقایسه با مردان بيشژتر از راهبردهژای فاجعژهسژازی،نشژخوارگری و تمرکژز مجژژدد مثبژژت اسژژتفاده مژيکننژژد و فاجعهسازی با علایم افسردگي رابطه دارد، در یك راسژتا قژرارميگيرد. در پژوهش تاشکه و بازاني )47( راهبرد فاجعهسژازیو تمرک ز مج دد ب ر برنام هریژزی، ار طراب اجتم اعي را در دانشجویان پيشبيني ميکردند. نژاتواني در تمرکژز مجژدد بژربرنامهریزی هنگام تجربژه ی هيجژان هژای منفژي باعژث وقژوعمشژکلاتي در بژازداری تکانژه هژای پرخاشژگری و دسترسژيادراکش ده مح دود ب ه راهبرده ای مناس تنظ يم هيج ان
ميشود )48( و در نتيجهی دسترسي محژدود بژه راهبردهژایمؤثر تنظيم هيجاني فرد برای خاتمه دادن بژه االژت عژاطفيمنفي به رفتارهای پرخاشگرانه دست ميزند. از سویي پژوهش نشان ميدهد کژه زنژان در کژل آگژاهي بيشژتری نسژبت بژههيجانها دارند )49( و رفتارهای پرخاشگرانه خژود را ناشژي ازاسترس فزاینده و فقدان کنترل ميداننژد کژه ایژن مسژأله بژایافتههای پژوهش اارر در مورد ارتباط راهبرد فاجعژه سژازیبا پرخاشگری کلامي و جسماني در زنان همسو است. از طرفي ااتمال ميرود که خودآگاهي هيجاني پایينتر در مردان آنژانرا در معرض سوصتفسير دربارهی منشأ پریشاني دروني و مقصر دانستن دیگران به خاطر ورعيت پيشآمده قرار دهژد و بژدینترتي آنان را به سوی پرخاشگری سوق دهد.
پژوهش اارر تلویحاتي بژه همراه دارد. تفاوتهای جنسيتي مشاهده شده در مورد راهبردهای تنظيم هيجان و پرخاشگریميتواند بيانگر لزوم تمرکز بر جنبژه هژای مختلفژي در درمژانباشد. ااتمال ميرود که پرداختن به شناختهای فاجعژه سژازدر مورد ورعيت هيجاني و رفتارهای پرخاشژگرانه بژرای زنژانمؤثر باشد. از سوی دیگر، در درمان مردان پرخاشگر ميتژوانبر آگاهي بيشتر از هيجانها، ارزیابي صحيآ در ارتباط با منشأ نارااتي هيجاني و سهم دیگژران در پدیژد آمژدن االژتهژایعاطفي منفي به کژاهش رفتارهژای پرخاشژگرانه کمژك کژرد.
همچنين آموزش شيوههای صحيآ کنترل خشم، جرأتآموزی و بهبود توانایي مسألهگشایي مژي توانژد آنژان را در تمرکژز بژربرنامهریزی مثبت برای ال و فصل موقعيتهای دشوار و پایان دادن به هيجانهای ناخوشایند یژ اری رسژاند. پژژوهش اارژردربردارندهی محدودیتهای چندی بود که ميتوانژد راهنمژایپژوهشگران برای تحقيقات آتژي باشژد. نمونژهی دانشژجویاندانشگاهي تعميمپذیری یافتههای اارر برای گروههای دیگژر،بژه وی ژه اف راد مب تلا ب ه رفتاره ای پرخاش گرانه و مش کلاتبرونسژازی را محژدود مژيکنژد، لژذا تکژرار ایژن پژژوهش در جمعيتهای پيشگفتژه مژيتوانژد اطلاعژات سژودمندی را درمورد این مسأله به دست دهد. در این پژوهش تنها راهبردهای تنظيم شناختي هيجان و جنسيت مورد بررسژي قژرار گرفژت،درااليکه ااتمال ميرود متغيرهژای دیگژری در ایژن زمينژهاثرگذار باشند. در نهایت، ماهيت مقطعي پژوهش اارر امکژاندست زدن به نتيجهگيریهای علّيّ را از پژژوهش گژران سژل ميکند. پژوهشهای آتي با آموزش مهارتهای انطباقي تنظيم هيجژژان و بررسژژي تغييژژر در رفتارهژ ای پرخاشژژگرانه در
کارآزمایيهای باليني کنترلشده ميتوانند راهگشا باشند.

REFERENCES
121394258602

.1 Gini G, Pozzoli T, Hymel S. Moral disengagement among children and youth: A meta‐analytic review of links to aggressive behavior. Aggress Behav 2014;40(1):56-.86
.2 Conway AM. Girls, aggression, and emotion regulation. Am J Orthopsychiatry .433:)2(57;5002
.3 Campbell A. Oxford Handbook of Evolutionary Psychology. London: Oxford University Press; 2012.
.4 Howells K. Cognitive behavioural interventions for anger, aggression and violence. In: Wells TN, Haddock F, editors. Treating complex cases. Chichester John Wiley and Sons; 1998.
.5 Novaco RW. The functions and regulation of the arousal of anger. Am J Psychiatry 1976;133(10):1124-.82
6. Novaco RW. Anger dysregulation. In: Cavell TA, Malcolm KT, editors. Anger, aggression and interventions for interpersonal violence. New Jersey: Lawrence rlbaum Associates; 2007.
.7 Bushman BJ, Anderson CA. Is it time to pull the plug on the hostile versus instrumental aggression dichotomy? Psychol Rev 2001;108(1):273-.97
.8 Carstensen LL, Turan B, Scheibe S, Ram N, Ersner-Hershfield H, Samanez-Larkin GR, et al. Emotional experience improves with age: evidence based on over 10 years of experience sampling. Psychol Aging 2011;26(1):21.
.9 Gross JJ, Thompson RA. Emotion regulation: Conceptual foundations. 2007.
.01 Garnefski N, Koopman H, Kraaij V, ten Cate R. Brief report: Cognitive emotion regulation strategies and psychological adjustment in adolescents with a chronic disease. J Adolesc 2009;32(2):449-.45
.11 Garnefski N, Kraaij V. Relationships between cognitive emotion regulation strategies and depressive symptoms: A comparative study of five specific samples. Pers Individ differ 2006;40(8):1659-69.
.21 Garnefski N, Rieffe C, Jellesma F, Terwogt MM, Kraaij V. Cognitive emotion regulation strategies and emotional problems in 9–11-year-old children. Eur Child Adolesc Psychiatry 2007;16(1):1.
.31 Augustine AA, Hemenover SH. On the relative effectiveness of affect regulation strategies: A meta-analysis. Cogn Emot 2009;23(6):1181-220.
.41 Parkinson B, Totterdell P. Classifying affect-regulation strategies. Cogn Emot 1999;13(3):277-.303
15. Garnefski N, Teerds J, Kraaij V, Legerstee J, Kommer T. Cognitive emotion regulation strategies and depressive symptoms: differences between males and females. Pers Individ Differ 2004;36(2):267-76.
.61 Zhu X, Auerbach RP, Yao S, Abela JR, Xiao J, Tong X. Psychometric properties of the cognitive emotion regulation questionnaire: Chinese version. Cogn Emot 2008;22(2):288-307.
.71 Aldao A, Nolen-Hoeksema S, Schweizer S. Emotion-regulation strategies across psychopathology: A meta-analytic review. Clin Psychol Rev 2010;30(2):217-37.
.81 Kun B, Demetrovics Z. Emotional intelligence and addictions: A systematic review. Subst Use Misuse 2010;45(78): 1131-60.
.91 Buckholdt KE, Parra GR, Jobe-Shields L. Emotion regulation as a mediator of the relation between emotion socialization and deliberate self-harm. Am J Orthopsychiatry 2009;79(4):482-90.
Mikolajczak M, Petrides KV, Hurry J. Adolescents choosing self-harm as an emotion regulation strategy: The protective role of trait emotional intelligence. Br J Clin Psychol 2009;48(2):181-93.
Gross JJ, John OP. Individual differences in two emotion regulation processes: Implications for affect, relationships, and well-being. J Pers Soc Psychol 2003;85(2):348-62.
John OP, Gross JJ. Healthy and unhealthy emotion regulation: Personality processes, individual differences, and life span development. J Pers Soc Psychol 2004;72(6):1301-33.
.32 Cisler JM, Olatunji BO, Feldner MT, Forsyth JP. Emotion regulation and the anxiety disorders: An integrative review. J Psychopathol Behav Assess 2010;32(1):68-82.
.42 Gratz KL, Rosenthal MZ, Tull MT, Lejuez CW, Gunders JG. An experimental investigation of emotion dysregulation in borderline personality disorder. J Abnorm Psychol 2006;115(4):850-55.
.52 Tull MT, Barrett HM, McMillan ES, Roemer L. A preliminary investigation of the relationship between emotion regulation difficulties and posttraumatic stress symptoms. Behav Ther 2007;38(3):303-13.
.62 Cornell DG, Peterson CS, Richards H. Anger as a predictor of aggression among incarcerated adolescents. J Consult Clin Psychol 1999;67(1):108-15.
.72 Doyle M, Dolan M. Evaluating the validity of anger regulation problems, interpersonal style, and disturbed mental state for predicting inpatient violence. Behav Sci Law 2006;24(6):783-98.
.82 Eckhardt CI, Jamison TR, Watts K. Anger experience and expression among male dating violence perpetrators during anger arousal. J Interpers Violence 2002;17(10):1102-14.
.92 Norstrom T, Pape H. Alcohol, suppressed anger and violence. Addiction 2010;105(9):1580-.68
.03 Cohn AM, Jakupcak M, Seibert LA, Hildebrandt TB, Zeichner A. The role of emotion dysregulation in the association between men’s restrictive emotionality and use of physical aggression. Psychol Men Masculinity 2010;11(1): 53-.46
.13 Sullivan TN, Helms SW, Kliewer W, Goodman KL. Associations between sadness and anger regulation coping, emotional expression, and physical and relational aggression among urban adolescents. Soc Dev 2010;19(1):30-.15
.23 Bettencourt B, Miller N. Gender differences in aggression as a function of provocation: A meta-analysis. Psychol Bull 1996;119(3):422-.74
33. Knight GP, Guthrie IK, Page MC, Fabes RA. Emotional arousal and gender differences in aggression: A metaanalysis. Aggress Behav 2002;28(5):366-.39
.43 Kovácsová N, Lajunen T, Rošková E. Aggression on the road: Relationships between dysfunctional impulsivity, forgiveness, negative emotions, and aggressive driving. Transport Res Part F: Traffic Psychol Behav 2016; 42:286-.89
.53 Donahue JJ, Goranson AC, Goranson KM, Van Male LM. Emotion dysregulation, negative affect, and aggression: A moderated, multiple mediator analysis. Pers Individ Differ 2014;70: 23-.8
.63 Faul F, Erdfelder E, Lang A-G, Buchner A. G* Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behav Res Methods 2007;39(2):175-.19
.73 Buss AH, Perry M. The Aggression Questionnaire. J Pers Soc Psychol 1992;63(3):452-.95
.83 Mohammadi NA. Preliminary study psychometric standards-Perry Aggression Questionnaire. Soc Hum Sci J 2006; 25(5):135-51.
39. Garnefski N, Kraaij V. The cognitive emotion regulation questionnaire: psychometric features and prospective relationships with depression and anxiety in adults. Eur J Psychol Assess 2007;23(3):141-49.
.04 Hasani J. The reliability and validity of the short form of the cognitive emotion regulation questionnaire. Behav Sci Res 2011;9(4):299-40.
.14 Nolen-Hoeksema S, Aldao A. Gender and age differences in emotion regulation strategies and their relationship to depressive symptoms. Pers Individ Diff 2011;51(6):704-8.
.24 Archer J. Sex differences in aggression in real-world settings: a meta-analytic review. Rev Gen Psychol 2004; 8(4):291.
.34 Giancola PR, Helton EL, Osborne AB, Terry MK, Fuss AM, Westerfield JA. The effects of alcohol and provocation on aggressive behavior in men and women. J Stud Alcohol 2002;63(1):64-73.
.44 Giancola PR. Influence of subjective intoxication, breath alcohol concentration, and expectancies on the alcohol‐aggression relation. Alcoholism: Clin Exp Res 2006;30(5):844-50.
.54 Gratz KL, Paulson A, Jakupcak M, Tull MT. Exploring the relationship between childhood maltreatment and intimate partner abuse: Gender differences in the mediating role of emotion dysregulation. Violence Victims 2009; 24(1):68-82.
.64 Jakupcak M. Masculine gender role stress and men’s fear of emotions as predictors of self-reported aggression and violence. Violence Victims 2003;18(5):533-41.
.74 Tashkeh M, Bazani M. Prediction of social anxiety by cognitive emotional regulation and emotional schema in female and male students. Zanko J Med Sci 2015;16(50):72-83
.84 Gratz KL, Roemer L. Multidimensional assessment of emotion regulation and dysregulation: Development, factor structure, and initial validation of the difficulties in emotion regulation scale. J Psychopathol Behav Assess 2004; 26(1):41-.45
.94 Barrett LF, Lane RD, Sechrest L, Schwartz GE. Sex differences in emotional awareness. Pers Soc Psychol Bull 2000;26(9):1027-.53



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید