پژوهنده )مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي(
تاریخ دریافت مقاله: 13/7/1395
سال بيست و یکم، آذرشماره و 5، دی پي5در 9پي13 113، صفحات 298 تا 304 تاریخ پذیرش مقاله: 25/2/1396
ویژگ يهای روانسنجي نسخه فارسي پرسشنامه تصویرسازی بينایي و حسي- حرکتي در بيماران اسکلروزیس چندگانه
مهرزاد خارستاني*1، مجتبي اسمعيلي آبدر2

کارشناس ارشد رفتار حرکتی، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیهFHA’باشگ
-10921207866

دانشجوی دکترای یادگیری حرکتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران چکيده
سابقه و هدف: تصویرسازی ذهنی، شبیهسازی یا بازآفرینی یک تجربه ادراکی در میاان تدادی کنناده هاای حیای اسا. هاد ایا پژوهش، تبیی شاخصهای روانسنجی پرسش نامهی تصویرسازی بینایی و حیی- حرکتی در بی بیماران مالتیپ اسکلروزیس بود.
مواد و روش ها: در ای مطالده که از نوع بررسی اعتبار و پایایی اس ، 110 نفر از بیماران مالتیپ اساکلروزیس شاهر اهاواز، باه رو نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار ای تحقیق پرسش نامهی “تصویرسازی بینایی و حیی- حرکتی” بود. جه تدیای روایایسازه از تحلی عاملی تأییدی مبتنی بر مدلیابی مداادت سااختاری، همیاانی درونای از آلفاای کرونباای و پایاایی زماانی از اری همبیتگی پیرسون استفاده شد.
یافته ها: نتایج تحلی عاملی تأییدی براز مناسبی را به همراه داش ، همچنی پرسشنامه و عام های آن از همیانی درونی و پایایی زمانی مطلوب و قاب قبولی برخوردار بود، به گونهای که ثبا درونی خرده مقیاس بینایی 86/0 و خرده مقیاس حیی- حرکتای 91/0 و پایایی زمانی) 82/0( بهدس آمد.
نتيجه گيری: نتایج پژوهش حا ر مشخص میکند که پرسش نامهی تصویرسازی بینایی و حیی- حرکتی بارای ارزیاابی تصویرساازیبینایی و حیی- حرکتی در بی جامده بیماران ایرانی مبتلا به مالتیپ اسکلروزیس اعتبار و پایایی مناسبی دارد.

-18287233392

واژگان کليدی: روانینجی، پرسشنامه، تصویرسازی بینایی، تصویرسازی حیی حرکتی، اسکلروزیس چندگانه لطفاً به ای مقاله به صور زیر استناد نمایید:
Kharestani M, Esmaeeli M. Psychometric properties of Persian version of Kinesthetic and Visual Imagery questionnaire
among Patients with multiple sclerosis (Farsi Version). Pejouhandeh :)5(12;6102298-304.
20325369

مقدمه1
تصویرسازی ذهنی به عنوان یک مداخله درمانی باه منواوربهبود عملکرد حرکتی مورد استفاده قرار م یگیرد. تصویرسازی ذهنی، شبی هسازی یا بازآفرینی یا ک تجرباه ادراکای در میا ان تددی کنندههاای حیا ی اسا )1(. پرسشانامه تصویرساازیحرکا) MIQ( )ها ال و پا ونگرا، 1983( و پرسشا نامه تجدیاادنور شااده تصویرسااازی حرکاا) MIQ-R( )هااال و مارتی، 1997( دو پرسشنامهای هیتند که به منوور اجرا در جمدی های سالم و ورزشکار ماورد اساتفاده قارار مایگیرناد)2،3(. ام ا ،MIQ ط وتنی ب ود) 18 آی تم 9 خ رده مقی اس بینایی و 9 خرده مقیاس حیی- حرکتی( ،و عناصر حرک باه

*نویسنـده مسؤول مکاتبـات : مهـرزاد خارسـتاني؛ کارشاناس ارشاد رفتاارحرکتاای، شهرسااتان خرامااه اسااتان فااارس ایااران پســت الکترونيــ:
[email protected]
سم ورزشکار پوشش داده شاده بودناد . بناابرای اساتفاده ازMIQ در افراد مبتلا به بیماریهای عص شاناختی یاا آسای مغزی مشک اس ب هدلی ای که برخی از حرکا آزمونشادهپیچیده هیتند )برای مثال غل خوردن به جلو( و انجامدهنده حرک ، خیته میشود، زیرا حرک طوتنی اس )4(.
در تاالا باارای کاااهشدادن زمااان صاار شااده باارایشرک کننده در MIQ، نوییندگان نیخهی کوتاهتارMIQ-R که شاام تنهاا 8 آیاتم باود و در مقیااس 7 ارزشای لیکار نمرهگذاری شده بود، را ایجاد کردند. روایی همزماانMIQ-R نشان داد که MIQ-R بجای MIQ در افراد سالم قاب مقاییه و استفاده اس )3(. لوران و نیکوتس) 2004( پایایی آزمون-آزمون مجاددMIQ-R را ارزیاابی کردناد، اری هبیاتگی86/0 و 90/0 را به ترتی برای خارده مقیااسهاای بیناایی و حیی-حرکتی گزار کردند. یک اشکال بزرگ و جدی بارایبکارگیری MIQ-R در افراد مبتلا باه آسای عصابی اتکاا باهحرکا ساخ )بارای مثاال، اییاتادن روی یاک پاا، پریادنعمودی در هوا به حداکثر ارتفاع ممکنه( باود )5(. بارای حا ای مشک ، یک مقیاس جداگاناه اماا رایاج بکاار گرفتاه شاد.
ایی ا و همک اران) 1986( پرسش نامه و وو تصویرس ازی حرک) VMIQ( که و اوو تصویرساازی را باا 48 آیاتم در مقیاس 5 ارزشی لیکر اندازهگیری مای کارد، ایجااد کردناد.برخلا MIQ-R، شرک کنندگان در VMIQ نیااز نداشاتندکه حرک را قب از تصور کردن آن اجرا کنند. پایایی آزماون – آزمون مجدد VMIQ در طول 3 هفته 76/0 بود )6(.
مد آزمون و سختی اجرای حرکا ، هیچ کادام در خاردهمقیاسهای VMIQ وجود نداش و برای افراد مبتلا به آسی عص شناختی مناس درنور گرفته شد )4(. اماا گاا م بدادی روری در حوزه تحقیقی تصویرسازی ذهنی ای بود کاه یاکابزار اندازهگیری روا و پایا که بتواند در بررسیها و پاژوهش هااقابلی تصویرسازی حرکتی افراد با مشکلا خاص )برای مثال بیماران ام اس، فلج مغزی و…( را نشان دهد، ایجاد گردد پاسمالوئی و همکاران) 2007( پرسشنامهی تصویرسازی بینایی و حیی- حرکتی )KVIQ( را برای افراد ناتوان )برای مثال فلاجمغزی( ایجاد کردند )6(.
KVIQ یک ابزار ارزیابی اس که به طور خاص برای افارادمب تلا ب ه ن اتوانیه ای جی مانی طراح ی ش ده اس . ای پرسشنامه 20 آیتم دارد) 10 آیتم مربوط به بدد بیناایی و 10 آیتم مربوط باه بداد حیای- حرکتای(. نیاخ هی کوتااه ایا پرسشنامه شام 10 آیتم) 5 آیتم مربوط باه بداد بیناایی و 5 آیتم مربوط به بدد حیی- حرکتی( میباشد. ای پرساش ناماهب رای اف رادی ک ه ب ه دتی مختل ه نیازمن د راهنم ایی در درجهبندی توانایی تصویرسازی هیتند و یا قادر به اییتادن یا انجام حرکا پیچیده بدنی نییتند، مناس اس )4(. تاا ایا زمان پایایی آزمون- آزمون مجادد و ثباا درونای KVIQ در افراد سالم، فلجمغزی و پارکینیونی گزار شده اس . اری همبیتگیهای درونموردی برای پایایی آزمون- آزمون مجادددر افراد سالم از 72/0 تا 81/0، برای افراد فلج مغازی از 81/0 تا 90/0 و برای افراد پارکینیونی از 82/0 تا 95/0 متغیار باود)7(.
پیشنهاد شد که KVIQ میتواند با اطمینان در افراد سالم ،افراد فلج مغزی و پارکینیونی استفاده شود. همیاانی درونای)آلفای کرونبای( سؤات از 87/0 تا 94/0 متغیر باود. هرچناددرحال حا ر روایای و پایااییKVIQ در افاراد پارکینیاون،فلج مغزی و سالم مشخص شده اسا ، باه علا تفااو هاایباازرگ باای بیماااران پارکینیااون، فلااج مغاازی و مالتیپاا اسکلروزیس، روایی و پایایی KVIQ نمیتواند بطور میتقیم ازکارهای قبلی پیشبینی شود )4(. از طر دیگر، بادلی اینکاهشبکههای عصبی استفاده شاده در طاول تصویرساازی همااننواحی هیتند کاه بطاور میاتقیم بوسایله بیمااران مولتیپا اسکلروزیس تح تأثیر قرار میگیرند )برای مثال، عقاده هاایقاعدهای و قشر حرکتی میمهای(، تصویرسازی در ای افارادمیتواند بطور خااص متفااو باشاد )10-8(. بناابرای هاد تحقیااق بررساای خصوصاایا روانساانجی نیااخه فارساایپرسشنامه KVIQ در بی بیمااران مولتیپا اساکلروزیس باهمنوور بومی سازی و امکان بهکارگیری آن در جامداه بیماارانایران اس .

مواد و روش ها
در ای مطالدهی توصیفی کاه باه بررسای اعتباار و پا یا ایی پرسش نامهی تصویرسازی بینایی و حیی- حرکتی م یپاردازد ، 110 نفر از بیماران ام اس شهر اهواز در سال 1392 باه رو نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. سپس با فاصل هی زمانی دو هفته، آزمودنیها مجدداً همان پرسشنامه را تکمی کردناد و اطلاعا به دس آمده تجزیه و تحلی شد. در مرحلهی اول 75 نفر) 33 مارد و 42 زن باا دامناه سانی 19-54 ساال( ازبیماران مالتیپ اسکلروزیس به رو نمونهگیری در دساترسانتخاب شدند. در مراح بددی برای بررسای اعتباار ملاکای وپایایی به رو بازآزمایی 35 نفر انتخاب شادند. بارای بررسای اینکه آیا حجم نمون هی انتخاب شده برای تحلی عاملی کااف ی اس یا نه، از آزمون کفای نمونهبرداری کیزر- م ییا ر- الکا ی )KMO( استفاده شد .با توجه به اینکه کمتری میازان ماورد پذیر 6/0=KMO اس، در محاسبه مقادار 874/0=KMO بدس آمد که نشان میدهد حجم نمونهی انتخاب شده برای انجام تحلی عاملی مناس اس )11(. تمامی شرک کنندگان به صور داوطلبانه در ایا مطالداه حراور یافتناد و قبا ازاجرای تحقیق فرم ر ای نامه شارک در تحقیاق را تکمیا نمودند.
ابزار ای تحقیق پرسشنامه تصویرساازی بیناایی و حیای- حرکتاای) KVIQ( )مااالوئی و همکاااران ،2007( بااود. ایاا پرسشنامه در سال 2007 توسط مالوئی و همکاران به منواوربررسی قابلی تصویرسازی افاراد بیماار طراحای شاد. نیاخهکوتاهشده ای پرسشنامه دارای 10 آیاتم مای باشاد) 5 آیاتممربوط به بدد بینایی و 5 آیتم مربوط به بدد حیی- حرکتای.(ای پرسشنامه بر اساس مقیاس پنج ارزشی لیکر نمرهگذاری شده اس )خرده مقیااس بیناایی: 1 = اصالاً تصاویری وجاودنادارد، 2 = مابهم و تاار، 3 = تاحادودی وا ا، 4= روش و وا ، 5 = کاملاً روش و وا مث بینایی(، )خارده مقیااسحیی- حرکتی: 1= اصلاً حیی وجود نادارد، 2= مابهم و تاار،3= تاحدودی وا ا ، 4= روشا و وا ا، 5= کااملاً روشا ووا مث بینایی( )6(.
نیخهی فارسی KVIQ با استفاده از ترجمه باز ترجماه باهزب ان فارس ی برگردان ده ش د. ابت دا نی خهی اص لی توس ط متخصصان به فارسی ترجمه و مرحل هی بدد توسط ساه تا ازمتخصصان زبان انگلییی، پرسشنامه فارسی به زبان انگلییایترجمه شد. در نهایا نیاخههاای فارسای و انگلییای ماوردمقاییه و تطبیق قرار گرفتند. در مرحلهی انتهایی پرسشناماهتوسط یک متخصص زبان فارسی ویراستاری شد. در مرحلاه ی اول برای ارزیابی اعتبار عاملی تأییدی پرساش ناماه ماذکور دربی نمونه توزیع شد.
باارای ارزیااابی اع تبااار ماالا ایاا پرسااشنامااه از باای پرسشنامههای دیگری که تصویرسازی ذهنای را انادازهگیاریمیکنند پرسش نامهی و وو تصویرساازی حرکا) VMIQ( )رابرتااز و همکاااران، 2008( انتخاااب شااد )12(. رسااتمی حاجیآباادی و همکااران ) 1390( نیاخه فارسای پرسشانامهو وو تصویرساازی حرکا را در جامداه ایرانای روانسانجیکردند و عاما هاای آن تأییاد شاد )13(. دلیا انتخااب ایا پرسشنامه ای بود کاه هماننادKVIQ تواناایی تصویرساازیافراد را در دو بدد بینایی و حیی حرکتای ارزیاابی مای کناد.پس از انتخاب ،هر دو پرسشنامه بر روی نموناه آمااری ماوردنور اجرا شد. همچنی بارای تدیای پایاایی، در مرحلاه دوم،پرسشنامه روی گروه کوچکتری از جامده تحقیق باه فاصالهزمانی کوتاه )دو هفته( اجرا شد .
برای تجزیاه و تحلیا دادههاا از دو رو آماار توصایفی واستنباطی استفاده شد. در بخش آمار استنباطی از اعتبار سازه به رو تحلی عام تأییدی )مدل یابی مداادت سااختاری(
جدول 1. شاخصهای برازش تحليل عاملي مرتب هی اول پرسشنامه KVIQ.

ریشه برآرود واریانس خطای تقریب برازش تطبيقيمقتصد برازش هنجارشدةمقتصد شاخص برازش
تطبيقي شاخص نيکوئيبرازش معناداری شاخص
0/042 0/634 0/716 0/923 0/912 0/001 مقدار بدس
آمده
>0/08 0/5-1 0/5-1 <0/9 <0/9 دامنه مورد
قبول
به کاربرده شد .چون فرض بر ای اسا کاه خاود متغیرهاای
تحليل عاملي تأیيدی مرتب هی دوم. در ادامه، رو تحلیا مکنون در واریانس مشتر ناشی از یک یا چند عام مرتب هی عاملی مرتب هی دوم برای دس یابی به ساختار عاملی دقیاق تار

روانسنجی پرسشنامه
استفاده شاد . بارای بررسای همیاانی درونای از رو آلفاایکرونبای، از ری همبیتگی پیرسون برای پایایی بازآزمایی و اعتبار ملا استفاده شد. تجزیه و تحلی دادهها با اساتفاده ازنرمافزارهای آماری SPSS نیخه 17 و اموس نیخه 18 انجاامشد.

یافته ها
به منوور بررسی ویژگا یهاای روانسانجی پرساش ناماه ی KVIQ دو مرحلهی تدیی اعتبار و تدیی پایا ایی انجاام شاد.
در بررسی روایی سازه، تحلی عاملی تأییدی با استفاده از نارمافزار اماوس نیاخه 18 روی الگاوی 2 عااملی پرساش ناماه ی KVIQ انجام شد. استفاده از ای رو به ای دلیا باود کاهعام های ای پرسشنامه قبلاً توساط محققای دیگار کشاهشده بود و با توجه به اینکاه زماانی کاه محققای یاک مادلمفروض را در اختیار داشته باشند، رو آماری مورد اساتفادهباید تحلی عاملی تأییدی باشد )14(. از آزمون آماری خی دو ،شاخص نیکوئی باراز ، باراز هنجارشاده، شااخص باراز تطبیق ی، ب راز تطبیق ی مقتص د و ش اخص ریش ه ب رآرود واریانس خطای تقری بهره گرفته شد.
تحليل عاملي تأیيدی مرتبـ هی اول. در مادل هاای عااملیمرتب هی اول فرض بر ای اس که نمرا هر ماورد مطالداه دریک متغیر، در واقع مندکسکنند هی و دی آن مورد در یاکعام زیربناییتر اس که به دلی پنهان بودنش امکان انادازه -گیری میتقیم آن وجود ندارد. اما ای عام زیربنایی و پنهاانخود از ابداد عام پنهان دیگری محیوب نمیشاود و در واقاعتنها یک تیه از متغیر با متغیرهای پنهان در مدل وجاود دارد )15(. نتایج بدس آمده از تحلی عاملی تأییدی مرتبا هی اول نشان داد که مدل اندازهگیری پرسش نامهی KVIQ مناسا وکلیه آمار و پارامترهای مدل مدنادار هیتند )جدول 1(. باتتر هیتند .مدل عاملی مرتب هی دوم را به نوعی از مدلهاای عاملای تدریه میکنیام که در آن عاما های پنهانای کاه باا

استفاده از متغیرهای مشاهده شده اندازهگیری میشاوند خاودتح تأثیر یک متغیر زیربناییتر و به عبارتی متغیر پنهان، اماادر یک سط باتتر قرار دارند. مدلهای عاملی مرتب هی دوم بااوجود کاربردی بودن کمتار ماورد اساتفاده پژوهشاگران قارار میگیرند. یکی از دتی مهم چنی کاربرد کمتاری مشاکلاتیاس که ای نوع از مدلها در مرحل هی تشاخیص مادل باا آنمواجه میشوند. مدلهای عاملی مرتب هی دوم شام چهار ناوعمتغیر هیتند: پنهاان بیرونای، پنهاان درونای، مشااهده شادهدرونی و متغیر خطای مرتبط با متغیرهای مشاهده شده درونی
.)15(

آزمون نیکوئی براز نشان میدهد که مدل مفروض دادههارا خوب براز نمیکند )کای دو مدل برابر با 236/206 شاد( . اما با توجه به ای که شاخصهای براز 9/0 یاا بیشاتر از 9/0 هیتند میتوان براز مدل مفروض را بهبود بخشید. بررسایشاخصهای اصلاوکننده نشان میدهد که میتوان مادل را بااا افه کاردن همبیاتگی بای خطاهاای اول و دوم، چهاارم وپنجم در عام بینایی و خطاهای ششم و هفتم و نهام و دهامدر عام حیی- حرکتی بهبود بخشید. با در نور گارفت ایا همبیتگی مقدار کای دو مدل اصلاو شده به 808/130 رسید که با ای مقدار، براز بهتری نیب به مدل اولیاه مایدهاد.
شاخصهای براز تحلیا عااملی مرتبا هی دوم در جادول 2 نشان داده شدهاند. همچنی الگوی اندازهگیری پرساش ناما هی تصویرسازی بینایی و حیی- حرکتی در شک 1 آمده اس .

جدول 2. شاخصهای برازش تحليل عاملي مرتب هی دوم پرسشنامهی KVIQ.

ریشه برآرود واریانس خطای تقریب برازش تطبيقيمقتصد برازش هنجارشدةمقتصد شاخص برازش
تطبيقي شاخص نيکوئيبرازش معناداری شاخص
0/079 0/644 0/514 0/927 0/918 0/001 مقدار بدست آمده
>0/08 0/5-1 0/5-1 <0/9 <0/9 دامنه مورد قبول

روانسنجی پرسشنامه

شکل 1. الگوی اندازهگيری پرسشنامه تصویرسازی بينایي و حسي حرکتي.

اعتبار ملاک. در ای پژوهش ری همبیتگی بای نمارا عام ه ای پرس شنام هی KVIQ و پرس شنام هی و وو تصویرسازی حرک -2 کاه همزمان اندازهگیری شاد به عنوان

میزان اعتبار مالا باه کاار رفا . نتاایج در جادول 3 نشاان میدهد بی خرده مقیاسهای پرساش ناماهKVIQ و و اووتصویرسازی حرک -2 رابطه منفی مدنادار وجود دارد.

جدول 3. ضریب همبستگي بين عاملهای پرسشنامه KVIQ و وضوح تصویرسازی حرکت-2.

وضوح تصویرسازی حرکت-2

3048-192242

حسي-حرکتي بينایي بينایي 76/0- 74/0- KVIQ حسي- حرکتي 49/0- 86/0-

تعيين پایایي پرسشنامهی KVIQ. بارای بررسای پایاایی
پرس شنام هی KVIQ از رو همی انی درون ی و بازآزم ایی اساتفاده شاد. بارای بررس ی همیاانی درونای از رو آلف ایکرونبای استفاده شد. در مجموع همیانی درونای پرساشناماهKVIQ بیش از 8/0 اس کاه باه ترتیا در عاما بیناایی وحس حرکتی 87/0و 89/0 بدس آمد. برای محاسبهی پایا ایی بااه رو بازآزمااا یی )رو آزمااون- آزمااون مجاادد( ابتاادا پرسش نامهی KVIQ روی یک گاروه آزماودنی اجارا شاد وسپس، در فاصلهی زمانی کوتاهی )دو هفته( دوبااره در هماانشرایط، آزمون روی همان گروه اجرا شاد . اری همبیاتگی نمرا بدس آماده از دو آزماون محاسابه شاد . ایا اری نمایانگر پایایی ابزار اس . نتایج نشان داد در مجموع اری پایایی زمانی پرسشنامه 84/0=r اس که قاب قبول میباشاد.در مورد هر یک از عام های ای پرسشناماه باه ترتیا ایا ری 88/0 و 92/0 بدس آمد.

بحث
هد از پژوهش حا ر، روان سنجی پرسشنامه تصویرسازی بینایی و حیی- حرکتی )مالوئی و همکاران ،2007( در با ی جامده بیماران مولتیپا اساکلروز یس باود. در بخاش بررساینتایج تحلی عاملی تأییدی، عام شناسایی شده در حد بییار بات و مطلوبی تأیید شد. بدی منواور از شااخصهاای باراز اسااتفاده شااد. شاااخص نیکااویی بااراز) 91/0(، بااراز هنجارشده) 51/0(، شاخص باراز تطب یقا ی )92/0(، باراز تطبیقی مقتصاد ) 64/0( و شااخص ر یشا هی بارآرود وار یا انس خطای تقری )079/0( بدس آمد. ترتی بار شادن ساؤات هر یک از عام ها بدی صور بود: عام بینایی سؤات 5 -1 و عام حیی حرکتا ی سا ؤات 10-6 همچنای در بررسایثبا درونی پرسشنامه، نتاایج نشاان داد کا پرساش ناماه و خرده مقیاسهای آن ثبا درونی مطلوب و قاب قباولی دارناد به گونهای که ثباا درونای ) اری آلفاای کرونباای ( خارده مقیاس بینایی و خرده مقیاس حرکتی 89/0 اس کاه در حادمطلوب و مورد پذیر اسا . تماامی ایا ارا ی از حاداق ری قاب قبول) 70/0( باتترناد . نتاایج اری همبیاتگیپیرسون نیز در بررسی پایایی زمانی پرسشنامه نشان داد کا پرسشنامه و خرده مقیاسهای آن پایایی زمانی مطلوب و قابا قبولی دارد به طوری که پایایی زمانی کا پرسشانامه 84/0 و در حد قاب قبولی اس . همچنی پایایی عام بیناا یی 88/0 و حیی حرکتی 92/0 اس . نتایج ای تحقیق با نیخهی مرجع که در سال 2007 توسط مالوئی و همکاران ارایه شد همخوان اس )6(. همچنی با ی افتههای رابرتز و همکاران کاه در ساال2008 پرسشنامه و وو تصویرسازی حرکا را تأییا د کردنادهمخا وان اسا )12(. عا لاوه با ر ایا با ا یافتا هها ای رستم ی حاجیآبادی و همکاران )1390( کاه نیاخهی فارسا ی پرسش نامه و وو تصویرس ازی حرک را در جامد ه ایران ی روانسنجی کردند و عام های آن تأیید شد همخوان م یباشاد )13(.
مطالد هی حا ر نش ان داد ک ه پرس شنام ه 10 س ؤالی تصویرسازی بینایی و حیی- حرکتی م یتواند یک ابزار مناس بارای ان دازهگیاری توانااایی تصویرساازی بیمااران مالتیپاا اسکلروزیس باشد. روایی و پایایی KVIQ در تحقیقاا قبلا ی در افراد سالم، فلاج مغازی و همچنا ی بیمااران پارکینیاون ی بررسی شده اس )7-4(. اما ای اولی بار اس که خصوصیا روانساانجی ایاا پرسااشنامااه در باای بیماااران مالتیپاا اسکلروزیس ایران مورد بررسی قرار م یگیا رد. نتاا یج ماا ثابا کرد که KVIQ م یتواند در کارهای بددی به عناوان شاخصای مدتبر اساتفاده شاود کاه تواناایی تصویرسااز ی حرکتا ی و یا ا تغییرا در قابلی تصویرسازی حرکتی را که م یتواند در طولدوره تمری توانبخشی یا یادگیری حرکتا ی در افاراد مالت یپا اسکلروزیس ایجاد شود، ارزیابی کند. مااKVIQ را باه عناوانابزاری کاه تواناایی تصویرسااز ی را نشاان ما یدهاد پیشانهاد م یکنیم، زیرا ای پرسشنامه روا و پایاس، حرکاتی را پوشش م یدهد که ایم بوده و برای افراد مبتلا به آسی هاای عصا شناختی مناس هیتند.
در مقاییه بااMIQ-R ، حرکاا ماورد نیا از بارا ی اجارا ی KVIQ، برای افراد مبتلا به آسی عصا شاناختی و نااتوان ی حرکتی مناس ترند )4(. ب هدلی اینکه روایی و پایا ایی KVIQ مشخص شده اس ، ما پیشنهاد م یکنیم که ایا پرساش ناماه برای درمانگرهایی که بخواهند توانایی تصویرسااز ی بیناا یی و حیاای- حرکتاای را در افااراد مالتیپاا اسااکلروزیس قباا از بهکارگیری برنامه تصویرسازی به عناوان یا ک مکما درماانی نشان دهند، یک ابزار خوبی اس . ارزیابی توانایی تصویرسااز ی مهم اس ، ب هطوری کاه افاراد باا تواناایی تصویرسااز ی پاا یی ممک اس از اشکال مختله توانبخشی سود ببرند و یا ای که ممک اس نیازمن د تم ری ا افی ب رای بهب ود توان ایی تصویرسازیشان و در نتیجه بهبود در اجرای تکلیه شوند )16(. علاوه بر ای ماا اعتقااد داریا م کاه باا ایجااد روایای و پایا ایی KVIQ برای افراد مولتیپ اسکلروزیس، ما یتاوان اساتفاده ازای پرسشناماه را در تحقیقاا و آزماا ی شهاا یی کاه تد یای م یکنند آیا توانایی تصویرسازی بینایی و حیی- حرکتی بیمار م یتواند ب هوسی لهی مداخلا آزمایشگاهی یا تجربی تغییر کند یا نه را تیهی کرد. از جمله محدودی های مهمی که محققان پژوهش حا ر با آن روبارو بودناد تداداد کام نموناه و ایا اب و ذهاب شرک کنندگان با توجه به نوع بیماری خاصشان بود.

تشکر و قدرداني
از هم اهی بیم ارانی ک ه در ط ول اجارا ی ایا پااژوهش ،نوییندگان مقاله را همکاری و همراهی کردند کماال تشاکر وقدردانی به عم م یآید.

REFERENCES

1. Pearson DG, Deeprose C, Wallace-Hadrill SM, Heyes SB, Holmes EA. Assessing mental imagery in clinical psychology: A review of imagery measures and a guiding framework. Clin Psychol Rev 2013;33(1):1-.32
.2 Hall CR, Martin KM. Measuring movement imagery abilities: A revision of the Movement Imagery Questionnaire. J Ment Imagery. .7991
.3 Hall CR, Pongrac J. Movement imagery: questionnaire. 1983: University of Western Ontario Faculty of Physical Education.
روانسنجی پرسشنامه
.4 Randhawa B, Harris S, Boyd LA. The Kinesthetic and Visual Imagery Questionnaire is a reliable tool for individuals with Parkinson disease. J Neurol Physic Ther 2010;34(3):161-7.
.5 Lorant J, Nicolas A. Validation de la traduction française du Movement Imagery Questionnaire-Revised (MIQ-R). Mov Sport Sci 2004(3):57-68.
.6 Malouin F, Richards CL, Jackson PL, Lafleur MF, Durand A, Doyon J. The Kinesthetic and Visual Imagery Questionnaire (KVIQ) for assessing motor imagery in persons with physical disabilities: a reliability and construct validity study. J Neurol Physic Ther 2007;31(1):20-9.
.7 Malouin F, Richards CL, Durand A, Doyon J. Clinical assessment of motor imagery after stroke. Neurorehabil Neural Repair 2008;22(4):330-40.
.8 Thobois S, Dominey PF, Decety J, Pollak P, Gregoire MC, Le Bars D, et al. Motor imagery in normal subjects and in asymmetrical Parkinson’s disease A PET study. Neurology 2000;55(7):996-1002.
9. Gerardin E, Sirigu A, Lehéricy S, Poline JB, Gaymard B, Marsault C, et al. Partially overlapping neural networks for real and imagined hand movements. Cereb Cortex 2000;10(11):1093-104.
.01 Helmich RC, de Lange FP, Bloem BR, Toni I. Cerebral compensation during motor imagery in Parkinson’s disease. Neuropsychologia 2007;45(10):2201-15.
Bahram A, Abdolmaleki Z, Sedghpour B. Physical self-descriptive questionnaire psychometric in students of Tehran. Motor Behav 2012; 11:13-34. (Full Text in Persian)
Roberts R, Callow N, Hardy L, Markland D, Bringer J. Movement imagery ability: development and assessment of a revised version of the vividness of movement imagery questionnaire. J Sport Exercise Psychol 2008;30(2):200-21.
.31 Rostami Hajiabadi M, et al. Validity and reliability of vividness movement imagery questionnaire: the Persian version. Olympic J 2011; 54:129-139. (Full Text in Persian).
.41 Farrokhi A, Motasharei E, Zeydabadi R. Determine the validity and reliability of the Persian version of the questionnaire of 32 questions of emotional states Brumz. Motor Behav 2014;13:15-40. (Full Text in Persian)
.51 Ghasemi V. Structural equation modeling in social research whit using Amos software. 2010; Tehran: Jameshenasan. (Full Text in Persian).
.61 Butler AJ, Cazeaux J, Fidler A, Jansen J, Lefkove N, Gregg M, et al. The movement imagery questionnaire-revised, (MIQ-RS) is a reliable and valid tool for evaluating motor imagery in stroke populations. Evid Based Complement Alternat Med 2012;2012.



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید