پژوهنده )مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي(
تاريخ دريافت مقاله: 3/10/1392
سال هجدهم، شماره بهمن6 ، و پي در اسفند پي 309692، صفحات 023 تا 023 تاريخ پذيرش مقاله: 3/12/1392
بررسي مشکلات رفتاری-عاطفي در کودکان مبتلا به لوکمي تحت شيمي درماني
دکتر شيوا نظری*3، دکتر اکبر شفيعي2، دکتر محمدتقي صادقي کوپائي0

استادیار گروه اطفال ،مرکز تحقیقات بیماریهای مادرزادی خون کودکان ،دانشکده پزشکی ،دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
پزشک عمومی ،مرکز قلب تهران، دانشگاه علوم پزشکی تهران
-10921208247

استادیار، گروه علوم پایه ،دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی چکيده
سابقه و هدف: با وجود پیشرفتهای حاصله در درمان لوکمی لنفوبلاستیک حاد در کودکان، آسیب آن برر وعرتیت روانری-اجتمراعیبیماران به خوبی بیان نشده است. این مطالتهی مقطتی، با هدف تتیین وعتیت عاطفی و رفتاری کودکان دچار لروکمی لنفوبلاسرتیکحاد در فاز درمان، با استفاده از Child Behavioral Checklist (CBCL) طراحی و اجرا شده است.
مواد و روشها: در این مطالته، 100 کودک دچار ALL )متوسط سنی 7/1±9/8 سال( که به درمانگاه انکولوژی بیمارسرتان کودکرانمفید تهران مراجته کرده بودند، مورد بررسی قرار گرفتند. پس از آگاه سازی از سوی روانشناس مطالته، از والدین بیماران خواسته شردتا به پرسشهرای پرسشرنامهی CBCL پاسر دهنرد.CBCL فررم اسرتاندارد شرناخته شردهای اسرت کره بررای بررسری اخرتلا تعاطفی/روانی کودکان مورد استفاده قرار میگیرد. در پایان نتایج برای کل گروه، بررسی و اختلا ت موجود شناسایی گردید.
يافتهها: نتایج این مطالته نشان داد که نقص در عملکرد مدرسه، محدودیت فتالیت گروهی و کمبود فتالیت جمتی در کودکران دچرارALL، بارز است. همچنین، بروز علایم بدنی )سوماتیک( در گروه مورد مطالته، بارز بود.
نتيجهگيری: یافتههای این مطالته نشان میدهد که برخی از رفتارهای جمتی و عملکردی کودکان دچار ALL مختل است که نیاز به بررسی بیشتری دارد. به همین دلیل، شناسایی و پیشگیری از بروز چنین مواردی در کودکان دچار بدخیمیها عروری است.

-18287235345

واژگان کليدی: لوکمی لنفوبلاستیک حاد، کودکان، اختلا ت رفتاری، اختلا ت عاطفی، شیمی درمانی لطفاً به این مقاله به صورت زیر استناد نمایید:
Nazari S, Shafiee A, Sadeghi Koupaei MT. Evaluation of behavioral and emotional problems among children with
leukemia receiving chemotherapy. Pejouhandeh 2014;18(6):320-324.
20324481

مقدمه3
میزان بقرا بررای بردخیمیهرای کودکران، بره ویروه لروکمیلنفوبلاستیک حاد (ALL) طی دو دههی گذشته، برا افرزایشچش مگیری هم راه ب وده ک ه ای ن م أله ناش ی از مترف ی روشهای درمانی نوین و داروهرای جدیرد اسرت )1(. لروکمیلنفوبلاستیک حاد کودکان به عنوان شرای تررین بردخیمی درکودکان تلقی شده و حدود 22% از کل بردخیمی هرا را شراملمیشود )2(. با این همه، میزان بقرای طرو نی مردت بیمراراندچار ALL به بیش از 80 درصد در کودکان یک ترا ده سرالهرسیده و درصد با یی از کودکان پس از درمان، زنده میماننرد )2(. با وجود ایرن دسرتاورد، ترأثیر بردخیمی هرا روی کیفیرت

*نويسنده مسؤول مکاتبات: دکتر شيوا نظری؛ تهران خیابان شریتتی، با تر از ح ینیه ارشاد، بیمارستان کودکان مفیر د، مرکرز تحق یقرات بیماریهرا ی مرادرزاد ی خون، پست الکترونيك: [email protected]
روانی- اجتماعی بیماران به خوبی مرورد بررسری قررار نگرفترهاست )5-3(.
بدخیمیهای دورهی کودکی مری تواننرد ترأثیر وسریتی رویزندگی روانی-اجتماعی کودکران داشرته و سربب ترییرر رفترارناآگاهانهی والدین کودکان ن بت به درمان و آمروزش کرودکشوند. از سوی دیگر، در کودکانی که برای ALL تحت درمرانقرار میگیرند، ظرفیت عملکردی کلی و کیفیت زنردگی کمترراز کودکان سالم است و به نظر مری رسرد کره ایرن کودکران ازرع ایت و رف اه کمت ری برخ وردار باش ند )2(. ترکی ب ای ن ترییرات ممکن است به سبک زنردگی ناخوشرایند یرا عروار رفتاری یا روانی-اجتمراعی در آینرده شرود )9-7(. اف رردگی،دی ترس سوماتیک، اختلا ت خواب، سندرم خ تگی مرزمن،مشکلات تمرکز/توجه، اختلا ت حافظهی بینرایی و شرنیداریکوتاه مدت، کراهش سررعت پرردازش، نمررهی کمترر عرریبهوشی کلی و گفتاری، و در نهایرت نراتوانیهرای یرادگیری، از جمله تظراهرات عبربی-شرناختی ناشری از خرود بردخیمی و همچن ین درم ان ته اجمی ناش ی از آن )مانن د پرتودرم انی( ه تند )11-8(. با وجود مطالتههای زیادی که در دنیرا انارامشده است، هنروز وعرتیت رفتراری و عراطفی کودکران دچرارلوکمی در ایران به طور کامل مورد بررسی قرار نگرفتره اسرت.
مطالتهی حاعر، با هردف تتیرین وعرتیت رفتراری و عراطفی کودکان مبتلا برهALL برا اسرتفاده از پرسشرنامهی CBCL (Child Behavioral Checklist) اناام گرفت.

مواد و روشها
گروه مورد مطالته شامل 100 کودک دچار ALL )32 دختر و 26 پ ر( بود که در مرحلهی درمان بیماری قررار داشرتند ودر بازهی زمانی شش ماههی مطالتره ، بره درمانگراه انکولروژیبیمارستان کودکان مفید مراجته کرده بودند. این بیمراران برهطور تبادفی از بین بیمراران مراجتره کننرده انتخراب شرده وتمامی مراحل تشخیص و درمان آنها در بیمارستان مفید اناام گرفته بود. شرط ورود به مطالته، درمان با شیمی درمانی رایرجو قرار داشتن در فاز بهبود بیماری در هنگام ورود بره مطالتره، بدون سابقهی عود بیماری برود. در مرحلرهی بترد، از یکری ازوالدین بیماران خواسته شد تا پس از آموزش و آگراه سرازی ازسوی روانشرناس همکرار طررف، فررم پرسشرنامهی CBCL را تکمی ل کن د. همچن ین، فرم ی ح اوی اطلاع ات اجتم اعی-اقتبادی برای هر شرکت کننده پر شد. این پرسشرنامه شراملویوگیهای عمرومی بیمرار و والردین برود. ایرن ویوگریهرا ، در برگیرندهی اطلاعات مربوط بره سرن، جرنس، سرطص تحبریلبیماران و همچنین اطلاعات مربوط به سرطص تحبریل پردر ومادر و درآمد سا نهی خانواده بود .فرم پرسشنامهی اصلی این مطالته، فرم CBCL است کره از ن رخهی فارسری اسرتانداردشدهی آن برای این مطالته استفاده شد و مبنای طبقره بنردیبیماران به عنوان عملکررد طبیتری یرا مخترل ن رخه فارسریاستاندارد شده بود )12 و 13(. ایرن پرسشرنامه بررای بررسریاختلا ت عاطفی/رفتاری کودکان 2 تا 18 ساله کاربرد دارد .
شماره 2، پیدرپی 92، بهمن و اسفند 1392 دکتر شیوا نظری و همکاران/ 321
این پرسشنامه، به وسیلهی والدین یا مراقبان کودک پر شده و تواناییها و رفتارهای کودک را نمرره بنردی مریکنرد. اولرینبخش این پرسشنامه، شامل 20 گزینه مربوط به تطابق کودک و ارزی ابی س طص مش ارکت و تط ابق ک ودک ب ا فتالی ته ای اجتماعی بر اساس قضاوت والدین است. این فتالیتهرا شراملمشارکت در تفریحات و سرگرمیها، ورزشها، حرفههرا، ایفراینقش در گروهها و فتالیتهای اجتماعی اسرت.CBCL شراملس ه زیرگ روه اس ت ک ه توان ایی ک ودک را در س ه عرص هی فتالیتها، تتاملات اجتماعی و مدرسه میسناد. ترکیرب ایرننمرهها، نمرهی کارکرد اجتماعی کودک را پدیرد مریآورد. هررچه این نمره با تر باشد، مشارکت اجتماعی کودک نیز بیشرترخواهد بود. دومین بخش پرسشنامه شامل 113 آیتم دربراره ی مشکلات رفتاری یا عاطفی، طری شرش مراه گذشرته اسرت. ازوالدین خواسته میشود تا نظر بدهند که هر گزینره چقردر درمورد کودک آنها درست است .این بخرش مشرتمل برر هشرتزیرگروه رفتاری شامل وازنش، شرکایت هرای بردنی، مشرکلاتاع طرابی/ اف ردگی، مش کلات اجتم اعی، مش کلات تفک ر،
مشکلات توجره، رفترار ناهنارار و رفترار تهراجمی مری باشرد .
همچن ین، سرره نمررره ی ترکیبرری رفترراری شررامل مشررکلاتدرونگرایی، مشکلات برونگرایی و مشکلات کلری نیرز وجروددارد که نمرههای با تر، بیانگر مشکلات بیشتر است .
پروپوزال این مطالتره ، در شرورای پووهشری دانشرگاه علرومپزشکی شهید بهشتی به تأیید رسید .پیش از اناام مطالتره ، از والدین بیماران شرکتکننده، رعایتنامهی آگاهانه گرفته شرد.مواردی که رعایت به شرکت در مطالتره نداشرتند، جرایگزینشدند.
به منظور وارد کردن دادهها و تازیه و تحلیل آماری ،از نررمافزار SPSS استفاده شد. دادههای کمی با استفاده از میرانگینو انحراف متیار و دادههای کیفی بر مبنای تتداد درصرد نشرانداده شدهاند.

يافتهها
میانگین سرنی شررکت کننردگان مطالتره، 7/19/8 سرال ومیانگین زمان از هنگام تشخیص برابر با 2/722 مراه برود. در گروه مورد مطالته، 26 بیمرار پ رر و 32 بیمرار دخترر بودنرد .
بیشتر کودکان مورد مطالته، در مقط تحبیلی دب رتان قررار داشتند )71%(. بیشترین سرطص تحبریلی پردران ، تحبریلات دانشگاهی )65%( و بیشترین سرطص تحبریلی مرادران دیرللم دبیرستان بود )66%(. میانگین درآمد سا نهی خانواده در زمان انا ام مطالت ه 9/23/101 میلی ون ری ال ب ود. ویوگ یه ای عمومی بیماران در جدول یک نشان داده شده است.
در گروه بیماران مورد مطالته، اخرتلال عملکررد در مدرسره،فتالیت گروهی و ارتباطات اجتماعی وجود داشرت )جردول 2(. کفایت کلی نیز در بیماران، مختل برود. برا ایرن همره، نمرره ی شاخصهای تاربی، نمرهی وعتیتهای اعرطرابی/ اف رردگی،مش کلات اجتم اعی، مش کلات توج ه، رفتاره ای ته اجمی و رفتارهای برونگرایانه در جمتیت مورد مطالتره ، مناسرب برود.
همچنین، نمرهی مشکلات بدنی و رفتارهای اف ردگی/وازنشی

بحث
در این مطالتهی مقطتی، وعرتیت عاطفی/رفتراری کودکران12-2 ساله دچار ALL که تنها با شیمی درمرانی رایرج مرورددرمان قرار گرفته بودند و در مرحلره ی بهبرود ی قررار داشرتندبررسی شد. کودکان مورد مطالته، بیشتر بره مشرکلات بردنی،
322/ دوماهنامه پووهنده بررسی مشکلات رفتاری-عاطفی در کودکان مبتلا به لوکمی …
در جمتیررت مررورد مطالترره، بررا بررود. نمرررهی اخررتلا ت توجه/بیشفتالیتی در جمتیت مورد مطالته، طبیتی بود.

جدول 3. شاخصهای جمعيت شناختي 333 کودک مبتلا به لوکمي لنفوبلاستيك حاد، درمانگاه انکولوژی بيمارستان کودکان مفيد تهران، 3092.

متغير
دچار

کودکان
ALL

(
333
n=
(

دچار

کودکان

ALL

(

333

n=

(

سن )سال( 8/1±9/8 جنس مذکر )26%( 26 مقط تحبیلی کودک
پیش دب تانی )15%( 15 دب تان )71%( 71 راهنمایی )16%( 16 سطص تحبیلات پدر
سیکل )20%( 20 دیللم دبیرستان )36%( 36 مدرک دانشگاهی )65%( 65 سطص تحبیلات مادر
سیکل )16%( 16 دیللم دبیرستان )66%( 66 مدرک دانشگاهی )62%( 62
میانگین درآمد سا نه خانواده )میلیون ریال( 9/2±3/101



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید