پژوهنده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي)
تاريخ دريافت مقاله: 29/7/1390
سال هفدهم، شمارهفروردين 1و ، پي در پي ارديبهشت 85، 1391 صفحات 45 تا 49 تاريخ پذيرش مقاله: 21/2/1391

پيش بيني موفقيت درمان فتق ديسك كمري بر اساس رتبه JOA
دكتر پريسا عظيمي1*، دكتر حسن رضا محمدي2، دكتر سهراب صادقي3، دكتر سيد محمود طباطبايي فر4

دستيار، گروه جراحي مغز و اعصاب، كميته پژوهشي دانشجويان دانشگاه، بيمارستان امام حسين (ع)، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
استاديار، گروه جراحي مغز و اعصاب، بيمارستان امام حسين (ع)، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
دانشيار، گروه جراحي مغز و اعصاب، بيمارستان امام حسين (ع)، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
-18286220058

استاد، گروه جراحي مغز و اعصاب، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي چكيده
سابقه و هدف: با توجه به مراجعه مبتلايان به فتق ديسك كمري و نگراني از پيش آگهي درمان در اين بيماران و بـراي پاسـخ بـه ايـنسؤال كه آيا نمره بندي JOA قادر به پيش بيني نتايج درمان خواهد بود يـا خيـر، ايـن تحقيـق روي بيمـاران مراجعـه كننـده بـه چنـد بيمارستان طي سالهاي 89-1387 انجام گرفت.
مواد و روشها: اين مطالعه به روش Cross sectional و بر روي كليه بيماران با تشخيص فتق ديسك كمري كـه انديكاسـيون جراحـيداشتند، انجام گرفت. ابتدا وضعيت درد و علائم كلينيكي بيمـاران بـر اسـاس نمـره بنـدي JOA و Finneson مشـخص گرديـد. سـپسبيماراني كه حداقل سه ماه از درمان آنها گذشته بود فراخوان شدند و نتيجه درمان بر اساس اخـتلاف نمـره بنـدي JOA قبـل و بعـد ازعمل (DJOA) و رضايتمندي بيماران مشخص شد. ميزان همبستگي و معادله بين رتبـه JOA) JOAb قبـل از عمـل) بـا رضـايتمنديتعيين شد و قدرت پيش بيني اين معادله در يك مطالعه آزمايشي روي 10 نفر بررسي گرديد.
يافته ها: طي مدت دو سال، مطالعه روي 117 بيمار واجد شرايط انجام گرفت كه 60% آنها مذكر و 40% مؤنث بودنـد و ميـانگين سـنآنها 11±45 (از 18 تا 82 سال) بود. متوسط تغييرات JOA قبل و بعد از عمل 2/5±18 بود و بـين JOA قبـل و بعـد از عمـل ارتبـاط معن ي داري دي ده شـد (0001/0< p). مي زان همبس تگي ب ين JOA ب ا نت ايج عم ل براب ر 86/0 ب ود و معادل ه آنه ا ب ه ص ورت 635/23+DJOA=-1/036×JOAb بدست آمد. در مطالعه آزمايشي ميزان همبستگي برآورد رتبه JOA بعد از عمل با ميـزان واقعـي آن برابر 88/0 بود.
نتيجه گيري: به نظر مي رسد رتبه بندي JOA قبل از عمل قادر به پيش بيني نتايج درمان در مبتلايان به فتق ديسك كمري مـي باشـد.
انجام يك مطالعه longitudinal در اين زمينه توصيه مي گردد.
-18286244570

واژگان كليدي: فتق ديسك كمري، تقسيم بندي JOA ، پيش آگهي، رضايت بيماران، ايران لطفاً به اين مقاله به صورت زير استناد نماييد:
Azimi P, Mohammadi HR, Sadeghi S, Tabatabaiefar SM. The predictive value of Japanese orthopaedic association score in patients diagnosed with lumbar disc herniation undergoing discectomy. Pejouhandeh .9-54:)1(71;2102

مقدمه٠F1
عليرغم اينكه درد كمر( Low back pain) داراي تاريخ باستاني است اما هنوز هم حدود 80% مردم حداقل يك بار كمردرد را تجربه كرده اند (1). از شايعترين علتهاي كمردرد، فتق ديسك كمري (Lumbar disc herniation) بخصوص در دهه سوم و چهارم زندگي است (2). شيوع سالانه فتق ديسك

*نويسنده مسؤول مكاتبات: پريسـا عظيمـي؛ تهـران ، ميـدان امـام حسـين (ع)،بيمارستان امام حسين (ع)، گروه جراحي مغـز و اعصـاب، تلفـن: 77558081-21-
[email protected] :؛ پست الكترونيك+98

كمري روند رو به افزايشي داشته و 7/3% براي زنان و 1/5% براي مردان در جمعيت بالاي 30 سال گزارش شده است (3).
اولين بار ديسكتومي در سال 1978 ميلادي جهت درمان فتق ديسك كمري بوسيله Williams در آمريكا انجام گرفت (4). اگرچه محققين ديسكتومي را موفق گزارش كرده اند اما در اين مطالعات نقش عوامل مرتبط كمرنگ ديده شده است (5) و از طرف ديگر در مطالعات قبلي شاخصها عموماً روايي (Validity) و پايايي (Reliability) مناسب را نداشتند (6) و يكي از نگرانيهاي بيماران و بخصوص جراحان اعصاب پيش بيني نتايج ديسكتومي است (7 و 8).
اولــين بــارFinneson در ســال 1978 نگرانــي از نتيجــهديسكتومي را با معرفـي ر تبـه بنـديFinneson جهـت تعيـينپيش آگهي درمان فتق ديسك كمري ارايـه كـرد (8). يكـي ازشاخصــهاي ارزيــابي كننــده درد كمــر، رتبــه بنــدي JOA (Japanese Orthopedic Association score) اســت. ايــن رتبه بنـدي در سـال 1986 مـيلادي توسـط انجمـن جراحـان ارتوپد ژاپن معرفي شد كه حاوي 14 سؤال (حداقل نمره 6- تا حداكثر 29) مي باشد (9). روايي اين رتبه بندي قبلاً تأييد شده و پايايي آن بـا روش test-retest بررسـي گرديـده و مقبوليـتلازم را داشــته اســت (10 و 11). ولــي در ايــران تــاكنون ازرتبه بندي JOA استفاده نشده است.
با توجه به ضعف روش رتبـه بنـديFinneson جهـت تعيـين پيش آگهي ديسكتومي و نگراني از پيش آگهـي درمـان در ايـنبيماران، و براي پاسخ به اين سؤال كه آيا نمره بندي JOA قادر به پيش بيني نتايج درمان خواهد بود يا خير، اين تحقيـق رويبيماران مراجعه كننده به بيمارستان امـام حسـين (ع) و مراكـز خصوصي طي سالهاي 1389-1387 انجام گرفت.

مواد و روشها
اين تحقيق به روش Cross sectional انجام گرفت. با مراجعه به بايگاني، پرونده كليه بيماراني كه با تشـخيص فتـق ديسـك كمري بطور پي در پي مراجعه و بوسـيله جراحـي ديسـكتومي درمان شده بودند، مورد مطالعه قرار گرفتند و رتبه JOA آنـاندر فرم شماره 1 ثبت گرديد (9). قبل از عمل، نمره Finneson بيمار( 8) و كد بيمار به همراه خصوصيات جنسيت، سن، تاريخ عمل، اختلالات حركتي، اختلالات حسي، اخـتلال در رفلكـس تاندونهاي عمقي، شاخصهاي پرتونگاري و علايم عصبي در فرم شماره 2 ثبت گرديد. سپس بيماراني كه حداقل 3 ماه از عمـلآنها گذشته فراخوان شدند و مجدداً رتبه JOA بـا همـان روشقبلي و بدون اطلاع از رتبه قبلي، با كد بيمار در فرم شـماره 3 ثبت شد.
46/ دوماهنامه پژوهنده پيش بيني موفقيت درمان فتق ديسك كمري بر اساس…
رضايتمندي بيماران مطابق 4 سؤال زير بررسـي گرديـد: 1- اگر بعـد از جراحـي درد شـما بهبـود يافـت و قـادر بـه انجـام كارهايتان بخوبي مي باشيد، پاسخ 1 را انتخـاب كنيـد . 2- اگـر درد شما بهبود پيدا كرده اما نمي توانيد بدون مصرف گاهگاهي دارو به فعاليت خود بپردازيد، پاسخ 2 را انتخاب كنيد. 3- اگـر درد شما بهبود پيدا كرده اما بدون مصرف مداوم دارو قـادر بـه فعاليتهاي خود نمي باشيد، پاسخ 3 را انتخاب كنيد. 4- اگر بعد از جراحي وضعيت بيماري شما بهبود نيافته يا بـدتر شـده ايـد ، پاسخ 4 را انتخـاب كنيـد . پاسـخهاي 1، 2، 3 و 4 بترتيـب در چهار گروه Marginal ،Fair ،Good و Poor مورد ارزيابي قـرار گرفت؛ روايي اين پرسشنامه در تحقيقات پيشـين تأييـد شـدهبود (7 و 8).
بيماراني كه بعد از توضيح كافي جهت همكاري رضايت نداشتند، بيماراني كه اطلاعات راديوگرافي و كلينيكي ناكافي داشتند، و همچنين بيماران دچار پلي نوروپاتي و بيماريهاي اعصاب محيطي، بيماريهاي عفوني و اسپونديلوليستزيس از اين مطالعه حذف شدند .
در ادامه تحقيق، رتبه بيماران بر اساس JOA) JOAb قبل از عمل) و DJOA (تفاوت JOA قبل و بعد از عمل) تعيين و معادله خطي آنها مشخص شد و ضريب همبستگي پيرسون گرفته شد و نيز ميزان همخواني (2(R محاسبه گرديد و بين DJOA و نمره Finneson نيز همبستگي گرفته شد .به منظور بررسي تجربي اين معادله، تحقيق روي 10 بيمار ديگر انجام گرفت. پس از تعيين رتبه JOA قبل از عمل آنها، DJOA آنها برآورد شد و بوسيله آزمون آماري ويلكاكسون با ميزان واقعي آنها كه 3 ماه بعد بدست آمده بود، مقايسه گرديد.
جهت تحليل آماري از نرم افـزارPASW Statistics 18 و بـراي توص يف داده ه ا از مي انگين، انح راف معي ار، فراوان ي و درص د استفاده شـد . آزمـون آمـاري ويلكاكسـون ، همبسـتگي و ميـزانهمخواني، Paired t-test و رگرسيون خطي (Linear regression analysis) انجام گرفت، و مقدار p value محاسبه گرديد.

يافته ها
طي مدت مورد بررسي، 117 بيمار واجد شـرايط بودنـد كـه 70 نف ر( 60%) م رد و 47 نف ر( 40%) زن بودن د. س ن آن ان
11±45 سال بود و از حـداقل 18 تـا حـداكثر 82 سـال سـنداشتند. همه بيماران تشـخيص قطعـي فتـق ديسـك كمـريداشـتند و ش ايعترين يافتـه ه اي بـاليني آنه ا عبـارت ب ود از :
گرفتگي عضلات پارااسپاينال (74%)، اختلالات حركتي شـاملضعف اكستانسيون انگشت شست پا و پلانتار فلكسيون (51%)، اختلال در راه رفتن يا gait (45%)، اخـتلالات حسـي (40%) و اختلال در رفلكس تاندون هاي عمقـي (25%). همچنـين 59% بيماران دچار انحراف و كاهش لوردوز فقرات كمري بودند، امـاهيچكدام آتروفي عضـلات نداشـتند. تسـتSLR مسـتقيم در69%، SLR پـ اي مقابــل در 31% و SLR معكـ وس در 16% بيماران مثبت بود .
نمره متوسط (±SD) JOA قبل از عمل 6/3±6 (3- تـا 16)، بعد از عمل 6/3±24 (11 تا 29) و تفاوت قبل و بعـد از عمـل 2/5±18 (5 تا 27) بود. آزمون Paired t-test نشان داد كه اين تأثير(ديسكتومي روي بيماران) از نظر آمـاري معنـي دار اسـت(0001/0< P).
رتبه JOA از 6- تا 29 و نيز ميزان رضـايتمندي در 4 گـروهMarginal ،Fair ،Good و Poor تعي ين ش د .ب ر اس اس ي ك محاسبه تشخيصي و بدست آوردن نقاط برش (Cut off)، رتبه JOA قبل از عمل براي پيش بيني نتيجـه درمـان(Outcome) در 4 طبقه: 6- تا 8، 9 تا 12، 13 تا 16 و بالاتر از 16 بدسـتآمد. ارتباط بين رتبه JOA قبل از عمل با رضايتمندي بيماران در جدول شماره( 1) ارايه شده است.
1627632199980رضايت
مندي

رتبه

JOA

قبل

از

عمل

Good

Fair

Marginal

رضايت

مندي

رتبه

JOA

قبل

از



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید