پژوهن ده (سال شانزمجلهدهم ، شماره پژوهشي5آذر ، و پي دي در دانشگاه پي 1390 علوم 83، پزشكي صفحات شهيد246 تا 251بهشتي) تاريختاريخ پذيرشدريافت مقالهمقاله:: 2524/9//5/13901390

بررسي پلي مورفيسم ژنوم ميتوكندريايي ماهي سوكلا Rachycentron canadum در آبهاي شمالي خليج فارس و درياي عمان
دكتر مريم طلا1*، دكتر بهرام كاظمي دمنه2، فرامرز لالويي3،دكتر مهدي سلطاني4، منصور آزاد5، آمنه كوچكي6

دانش آموخته دكترا، گروه شيلات، دانشگاه آزاد اسلامي، واحد علوم و تحقيقات تهران
استاد، مركز تحقيقات بيولوژي سلولي و مولكولي، دانشكده پزشكي، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
كارشناس ارشد، گروه بيوتكنولوژي، پژوهشكده اكولوژي درياي خزر، ساري
استاد، گروه بهداشت و بيماريهاي آبزيان، دانشكده دامپزشكي، دانشگاه تهران
مربي، گروه شيلات، دانشگاه آزاد اسلامي واحد قشم
-19018217044

دانشجو، مركز تحقيقات بيولوژي سلولي و مولكولي، دانشكده پزشكي، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي چكيده
سابقه و هدف: به دليل ارزش غذايي ماهي سوكلا و اهميت آن از نظر رشد سريع در شرايط پرورشي و ارزش تجاري قابل توجه و نيـزفقدان پيشينه مطالعاتي كافي، در اين پژوهش پليمورفيسم ژنومي اين گونه در آبهاي جنوبي كشور در سال 1389 بررسـي گرديـد تـا تنوع ژنتيكي و ميزان آن در درون و مابين جمعيتهاي احتمالي مشخص گردد.
مواد و روشها: تحقيق به روش Cross sectional و بر روي 120 نمونه ماهي سوكلا انجام گرديد كه از آبهاي چهار منطقـه سيـستان وبلوچستان، ه رمزگان، بوشهر و خوزستان به صورت تصادفي جمعآوري شده بودند. براي اين منظور، 2 گرم از بافت باله هـر مـاهي جـداگرديد و درون ميكروتيوبهاي 2 ميليليتري حاوي اتانول به آزمايشگاه انتقال يافت. استخراجDNA به روش فنـل كلروفـرم و بررسـيپليمورفيسم ژنومي با استفاده از روشPCR-RFLP انجام گرديد. در اين روش، محصولPCR ژن ميتوكندريايي سيتوكروم اكسيدازI ، با استفاده از 6 آنزيم برشي Restriction Enzyme) يا (Cutting Enzyme مورد هضم آنزيمي قرار گرفت.
يافته ها: در اين تحقيق محصولPCR ژنCoI ، به طول 1060 جفت باز به دست آمد و 6 جاي گاه پليمورفيك بررسـي گرديـد، لـيكن الگوي الكتروفورز محصولات هضم آنزيمي، در تمام نمونهها همشكل (مونومورف) بود و پليمورفيسم (چندشكلي) مشاهده نگرديد.
نتيجهگيري: به طور كلي عدم تنوع ژنتيكي و يا كاهش قابل توجه آن بين ماهيان، در مناطقي كـه امكـان مهـاجرت و جابجـايي آنهـا از منطقه اي به منطقه ديگر (جريان ژني) وجود دارد، گزارش گرديده است. ماهي سوكلا نيز كه ماهي مهاجر است، به دليل عدم وجـودموانع فيزيكي و زيستي ميتواند در سراسر خليج فارس و درياي عمان مهاجرت نمايـد. بـر ايـن اسـاس، عـدم مـشاهده پلـيمورفيـسم در جمعيت مـاهي سـوكلاي آبهـاي شـمالي خلـيج فـارس و دريـاي عمـان در پـژوهش حاضـر، ممكـن اسـت دور از واقعيـت نباشـد.
بديهي است استفاده از ساير نواحي ژني و تعداد نمونهها و آنزيم هاي بيشتر ميتواند نتايج دقيقتري را نشان دهد.
واژگان كليدي: ماهي سوكلا، PCR-RFLP ،Rachycentron canadum، پلي مورفيسم ژنتيكي، خليج فارس، درياي عمان

لطفاً به اين مقاله به صورت زير استناد نماييد:
Tala M, Kazemi Damane B, Laloie F, Soltani M, Azad M, Koochaki A. Investigation on Polymorphism of mitochondrial genome in Cobia fish Rachycentron canadum in the northern waters of the Persian Gulf and Oman Sea.
Pejouhandeh .15-642:)5(61;1102

مقدمه1
ماهي سوكلا بـا نـام علمـيRachycentron canadum تنهـا گونه از خانوادهRachycentridae است. اين ماهي كه در آبهاي

* نويسنده مسؤول مكاتبات: مريم طلا ؛ تهـران، ميـدان پونـك، انتهـاي بزرگـراهاشرفي اصفهاني، به سمت حصارك، دانشگاه آزاد اسلامي، واحـد علـوم و تحقيقـات،دانشكده كشاورزي؛ پست الكترونيك: [email protected]

دريـايي گرمـسير و نيمـه گرمـسير بـه غيـر از مركـز و شـرق اقيانوس آرام پراكنش جهاني دارد (1)، تـا وزن 61 كيلـوگرم وطول 2 متر رشد ميكند 2(). بنا بـه گـزارش دقـوقي (1385) كه تنها مطالعه زيستشناسي ماهي سوكلا در كشور ميباشـد،اين گونه در سواحل ايران داراي دو اوج تخـم ريـزي در بهـار وتابستان است 3(). ماهي سوكلا براي پرورش در قفس ايـده آل است و در ميان گونههاي مهم تجاري سريعترين رشـد را دارد،به طوري كه در مناطق گرمسير ماننـد تـايوان در مـدت يـكسال به وزن 6 الي 10 كيلوگرم ميرسد. رشد چشم گير، امكانپرورش در تراكم زياد، كيفيت خوب گوشت، ارزش بازاري زيادو هزينه كم توليد ايـن مـاهي در مقايـسه بـا سـايرگونه هـا، ازويژگيهاي مطلوب آن براي آبزي پروري مي باشد ،(1 2 و 4).
ش ركت نـ روژي REFA، ظرفي ت تولي ـد م اهي س وكلا در قفــسهاي دريــايي را تنهــا در اســتان هرمزگــان 75,000 تــا 120,000 تن برآورد كـرده اسـت 5(). از سـوي ديگـر، طبـقاطلاعات دريافتي از اداره كل اطلاعات و آمار سـازمان شـيلاتايران (1389)، ميزان صيد اين ماهي در كـشور طـي سـالهاي 1380 تا 1388، مجموعاً حدود 11674 كيلوگرم بوده كـه درصورت بهينه نمودن روشهاي صيد، قابل افزايش ميباشـد . امـاهرگونه بهره برداري صحيح از منابع آبي اعم از صيد يا پرورش،مستلزم شناسايي و تعيين تركيب ذخاير و حفظ تنوع ژنتيكـيجمعيته اي وحـشي اس ت. ايـن در ح الي اسـت ك ه غالب اً بهره بـرداري از منـابع درياهـا بـدون در نظـر گـرفتن سـاختارژنتيكي جمعيتهاي طبيعي انجام مي شود 6( و 7).
آگـاهي از پلـي مورفيـسم ژنـي از جنبـه هـاي مختلـف داراي اهميـــت اســـت . بـــه عنـــوان مثـــال وجـــود بعـــضي از پليمورفيسم هـاي ژنـي سـبب ايجـاد ايمنـي در برابـر بعـضيبيماريها مانند انفاركتوس ميگردد 8(). از سوي ديگر شناسـايي پليمورفيسم ژني ميتواند در تعيين سـاختار ژنتيكـي و شناسـاييجمعيتهـاي مختلـف راهگـشا باشـد. يكـي از روشـهاي شناسـايي پلي مورفيسم در يـك جايگـاه ژنـي،Polymerase chain reaction- restriction fragment length polymorphism (PCR-RFLP) مي باشـد . ايـن روش، تحـت تـأثير عوامـل محيطـي داخلـي وخارجي نبوده و دقت و قابليت اعتمـاد بـسيار زيـادي دارد. بـهعلاوه سريع و ارزان است و تجهيزاتي كـه نيـاز دارد در بيـشترآزمايشگاههاي مولكولي موجود است . امروزه تعداد زيادي آنزيم برشي با قيمت مناسب در دسترس است كه امكـان شناسـاييپليمورفيسم ها را در ژنوم افزايش ميدهند. اگرچـه ايـن روشدر بسياري موارد مفيد است، اما معايبي نيز دارد، از جمله آنكهوقت گير است (9 و 10).
ژنـوم ميتوكنـدري يـا mtDNA، بـه طريـق مـادري بـه ارث مـي رسـد و از اينـرو پديـده كراسـينگ اور و نـوتركيبي در آن ص ورت نم ي گي رد (11)، در اي ن ص ورت تن وع ژنتيك ي در mtDNA از طريـق جهـش و عمـدتاً جهـشهاي نقطـه اي روي مي دهد (12 و 13). امتياز ديگرmtDNA آن است كه سـرعتجايگزيني نوكلئوتيدها در mtDNA مهره داران عالي تقريباً تا5 10 براب ر بي شتر از ژن وم ه سته اس ت (14 و 15). بن ابراين mtDNA شامل تنوع بيشتري در توالي بازهاي آلـي اسـت كـهدر نتيجه تـشخيص گونـههـاي كـاملاً وابـسته را امكـان پـذيرمي نمايد (16). به علاوه ژنوم ميتوكندري از نظـر سـاختاري وعملكرد، كوچكتر و ساده تر از ژنوم هسته ميباشد (17). البتـهبراي mtDNA محدوديتهايي نيز متصور است، از جملـه اينكـهتحليلهاي mtDNA دليل قـاطعي بـراي وجـود جـدايي توليـدمثلي درون يا بين جمعيتها فراهم نميكند (18).
ژن سـيتوكروم اكـسيداز CoI) I) از ميـان ژنهـايي انتخـاب گرديد كه در ژنوم ميتوكندري ماهي سـوكلا در بانـك جهـاني ژن (NCBI) موجود بودند . ايـن ژن داراي انـدازه قابـل قبـوليبوده و براي مطالعات جمعيت در ساير گونه هـا كـاربرد داشـتهاست.
شناسايي جمعيت ماهيان با ارزشي از جمله ماهي سـوكلا در آبهاي كشور، نه فقط در راسـتاي حفـظ ذخـاير اهميـت دارد، بلكه اين اطلاعات راهكارهاي مناسبي را در ارتباط بـا تكثيـر وپرورش و همچنين بازسـازي ذخـاير ايـن گونـه بـه محققـين ارائه مينمايد. ليكن تنها مطالعه مولكولي اين گونه در كـشور،پژوهشي است كه توسط سالاري و همكاران (1387) بـه روشريزماهواره انجام گرديده و ماهيان آبهاي سه استان هرمزگـان،سيستان و بلوچستان و بوشـهر را مطالعـه نمـوده اسـت (19).
ساير مطالعات مولكولي اين گونه نيز محدود بـه سـه پـژوهشمي باشـد كـه دو پـژوهش توسـطPrutt و همكـاران (2005 ،) همچنينRenshaw و همكاران (2005) به روش ريزماهواره وديگري توسـط Liu و همكـاران (2005) و بـه روشRAPD و RFLP انجــام گرديــده اســ ت (22-20). در حقيقــت كمبــود مطالعات تعيـين تنـوعپـذيري ژنتيكـي مـاهي سـوكلا، انجـامپژوهش حاضر را موجب گرديد. اين پژوهش، به منظور بررسيوجود پليمورفيسم و شناسايي ويژگيهاي ژنتيكي ماهي سوكلا در زيستگاههاي جنوب كـشور بـا اسـتفاده از mtDNA و روش PCR-RFLP در ســال 1389 انجــام گرديــد كــه نتــايج آن ميتواند به طراحي و كاربرد استراتژيهاي حفاظت ژنتيكي دربرنامه هاي كنترل ذخاير اين گونه كمك نمايد.

مواد و روشها
در اين پژوهش كه به روش Cross sectional انجـام گرديـد،نمونه برداري در اسفند 87 و فروردين 88 و به صورت تصادفياز صيدگاههاي چهار اسـتان سيـستان و بلوچـستان (ميـداني،درك، گالك )، هرمزگان (ضلع جنـوبي جزيـره قـشم)، بوشـهر(بندر بوشهر، بندر دير، ضلع جنوبي جزيره خارك) و خوزستان

جدول 1- مشخصات ژن و آغازگرهاي مورد استفاده
توالي پرايمر شماره دستيابي ژن نام ژن
آغازگر مستقيم:5′-AAC CAC CGC TAA ACA CTC-3′ آغازگر معكوس: 5′-GCC AGC TAA AGA CTT TAA C-3′ EF609583.1 CoI

جدول 2 – برنامه حرارتي و زم انبندي دستگاه ترموسايكلر براي انجام واكنش PCR
تعداد چرخه زمان (ثانيه) دما (درجه سانتي گراد) نام مرحله
30 94 واسرش تهسازي Denaturing
30 30
45 50
72 Annealing اتصال Extension توسعه
(بندر ماهشهر و خور موسي) انجام شد و تعـداد 30 مـاهياز( هر دو جنس نـر و مـاده) از صـيدگاههاي هـر اسـتان انتخـابگرديد. در محل نمونه برداري 2 گرم از بافت نرم بالـه سـينه اي هر ماهي جدا گرديد و به طور جداگانه درون ميكروتيوب هـاي2 ميلـي ليتـري (Eppendorf) حـاوي اتـانول قـرار داده شـد و ميكروتيوب ها به آزمايـشگاه علـوم پايـه دانـشگاه آزاد اسـلامي واحــد قــشم منتقــل گرديدنــد. اســتخراج DNA بــه روش فنل كلروفرم (23) انجام گرديد و به منظور اندازهگيري كميـتDNA، ابتدا مقدار 495 ميكروليتر آب مقطر درون سـل ويـژهدستگاه بيوفتومتر(Eppendorf) ريخته شد و سـپس مقـدار5 ميكروليترDNA به آن اضافه گرديد. آنگاه سل در جايگاه ويژهخود درون دستگاه قـرار داده شـد و غلظـتDNA بـ ر حـسبميكروگرم در ميلي ليتر، اندازه گيري گرديد.
248/ دوماهنامه پژوهنده بررسي پلي مورفيسم ژنوم ميتوكندريايي ماهي سوكلا …
طراحي آغازگر (پرايمر) بر اسـاس تـوالي ژنCoI واقـع درmtDNA مـاهي سـوكلا، موجـود در بانـك جهـاني ژن، و بـا
استفاده از نرم افزار GENE RUNNER انجام گرديـد و يـكزوج آغازگر به طول 19 باز با مشخصات مندرج در جـدول1 انتخاب گر ديد و جهت سنتز، به شركتMetabion سـفارشداده شد.
براي انجام واكنشPCR-RFLP ، نمونه هايDNA به مركزتحقيقات بيولوژي سلولي و مولكولي دانـشگاه علـوم پزشـكيش هيد به شتي منتق ل گردي د. بهت رين برنام ه حرارت ي و زمان بنـدي بـراي انجـام واكـنشPCR بعـد از چنـدين بـارآزمايش و تكرار مطابق با جدول 2 به دست آمد.
به منظور انتخاب آنزيمهاي برشي براي انجامRFLP (هـضمآنزيمـي محـصول PCR ژن ميتوكنـدريايي (CoI، از نـرم افـزار Webcutter استفاده شد و آنزيمهايي انتخاب شدند كه تا حـدامكان، اين ژن را به قطعـات بـا انـدازه قابـل مـشاهده و قابـلتفكيك از يكديگر تقسيم نمايند. بنابراين 6 آنـزيم بـه اسـامي
ScrfI ،HaeIII ، AluI ،BsrI ،ApoI و MboII انتخــــــاب و از شركت س ازنده(Fermentas) ، خريـداري شـدند. بعـد از انجـامواكنشRFLP و سپري شدن زمان انكوباسيون و هضم آنزيميتمام نمونههاي محصولPCR ، به منظور مشاهده قطعات برشخورده، از ژل آگارز 2% و يا ژل پلي اكريـل آميـد 10% و مـاركر100 جفت بازي استفاده گرديد و براي تهيه عكس از هـر ژل، دستگاه عكس بـرداري از ژل(UVIDoc) مـورد اسـتفاده قـرارگرفت. اندازه باندهاي حاصـل از تـأثير هـر آنـزيم در محـصولPCR ژنCoI ، توسط نرم افزارUVITech و با توجه به انـدازهباندهاي ماركر مشخص گرديد. سپس الگوهاي به دست آمـدهاز تأثير هر آنزيم به دقت مورد بررسي قرار گرفـت . بـه منظـور انجام آناليزهاي آماري براي محاسبه تنوع هاپلوتيپ ها يا تنـوعنوكلئوتيدها و رسم درخت خويشاوندي بين افـراد يـا گروههـا، استفاده از نرمافزارهاي اختصاصي Reap و POP GENE مـوردنظر قرار گرفت.

يافته ها
در اين تحقيق كه بر روي 120 ماهي سوكلاي تهيه شـده ازص يدگاههاي چه ار منطق ه خوزس تان، بوش هر، هرمزگـان و سيستان و بلوچستان (30 نمونه از هر منطقـه) انجـام گرديـد،محصولPCR ژن ميتوكندرياييCoI در تمام نمونهها به طول1060 جفت باز به دست آمد. محـصولPCR حاصـل از تمـامنمونه هـا توسـط 6 آنـزيم برشـيHaeIII ،AluI ،BsrI ،ApoI ، ScrfI وMboII هضم گرديد كه توالي مورد شناسايي هر آنزيمبر روي ژن مورد هـضم، محـل بـرش ژن توسـط هـر آنـزيم و همچنين تعداد محلهاي برش در ژنCoI توسط هـر آنـزيم درجدول 3 ارائه شده است.
در شكل 1، الگوهاي باندي حاصل از هضم آنزيمـي محـصولPCR ژنCoI توسط آنزيمBsrI در 12 نمونه به تفكيك چهارمنطقه مورد مطالعه 3( نمونه از هر منطقـه) نـشان داده شـدهاست. همان طور كه ملاحظه مـيشـود الگـوي بانـدي در تمـام نمونهها هـمشـكل (مونومـورف ) بـوده و پلـيمورفيـسم (چنـد شكلي) مشاهده نمـيشـود . الگوهـاي بانـدي حاصـل از هـضمآنزيمـي محـصول PCR ژن CoI توسـط آنـزيم BsrI در تمـام 108 نمونه ديگر (27 نمونه از هر منطقه) نيز همانند شكل ،1 مشابه يكديگر بودند.
شكل 2 نيز الگوهاي همشكل حاصل از هضم محـصولPCR ژن CoI توسـط آنـزيم AIuI در 12 نمونـه بـه تفكيـك چهـار منطقه مورد مطالعه را نشان ميدهد. سـاير 108 نمونـه مـوردبررسي نيز الگوي مشاهده شده در شكل 2 را نشان دادند و بـهاين ترتيب استفاده از اين آنزيم نيز پلي مورفيسم نشان نداد. در
م ورد س اير آن زيم ه ا ني ز ب ه هم ين ترتيـب عم ل ش د و مشاهده گرديد كه الگوهـاي بانـدي حاصـل از هـضم آنزيمـيمحصولPCR تمام 120 نمونه توسط 4 آنزيم ديگر نيز مشابه يكديگر بودند كه به دليل محـدوديت فـضاي مقالـه، شـكلهايمربوط به تأثير ساير آنزيم ها ارائه نگرديده است.
تعداد قطعات و طول هر قطعه حاصل از تـأثير هـر آنـزيم درژن CoI در جدول 4 نشان داده شده است.

جدول 3 – توالي مورد شناسايي و محلهاي برش و تعداد محلهاي برش در هضم آنزيمي محصول PCR ژن CoI
تعداد محلهاي برش در ژن CoI توالي مورد شناسايي و محل برش نام آنزيم رديف
2 /AATT TTAA/ ApoI 1
3 ACTGGN/ TGAC/CN BsrI 2
3 GCGC/ /CGCG HaeIII 3
5 GAAGA(N)/
CTTCT(N)/ MboII 4
1 AG/CT TC/GA AluI 5
3 CC/NGG GGN/CC ScrfI 6

شكل 1- الگوي باندي حاصل از هضم محصول PCR ژن CoI توسط آنزيم BsrI مربوط به سه نمونه از چهار منطقه مورد مطالعه

شكل 2 – الگوي باندي حاصل از هضم محصول PCR ژن CoI توسط آنزيم AIuI مربوط به سه نمونه از چهار منطقه مورد مطالعه

250/ دوماهنامه پژوهنده بررسي پلي مورفيسم ژنوم ميتوكندريايي ماهي سوكلا …
جدول 4 – تعداد و طول قطعات حاصل از تأثير هر يك از آنزيم هاي مورد استفاده در هضم آ نزيمي محصول PCR ژن ميتوكندريايي CoI در ماهي سوكلا در چهار منطقه مورد مطالعه
MboII ScrfI BsrI HaeIII ApoI AluI نام آنزيم
6 4 4 4 3 2 تعداد قطعات
73 ،122 ،147 ،160 ،218 ،285 148 ،172 ،242 ،498 180 ،223 ،239 ،418 126 ،132 ،132 ،670 103 ،372 ،630 400 ،660 طول هر قطعه (bp)

بحث
نتايج حاصل از اين تحقيـق هـيچ گونـه پلـيمورفيـسم ي را درماهيان سوكلاي مناطق مـورد مطالعـه نـشان نـداد و از ايـن روانجام آناليزهاي آماري مورد نظر ميسر نگرديد. متأسـفانه تعـدادمطالعات اندكي براي بررسي تنوع ژنتيكي اين گونه انجـام شـدهاست. در تنها بررسي كـه توسـط سـالاري و همكـاران در سـال1387 انجام گرديد (19)، تنوع ژنتيكي 184 نمونه ماهي سوكلا از سواحل هرمزگـان، سيـستان و بلوچـستان و بوشـهر بـا روشريزماهواره مطالعه شد و از 10 جفت آغازگر مورد استفاده، در7 جفت چند ش كلي مشاهده گرديد و سـه جمعيـت مجـزا در سـهمنطقه فوق گزارش شد. البته آنها دامنه هتروزيگوسيتي مشاهدهشده بين مناطق نمونهبرداري در هفـت لوكـوس چنـد شـكل را
بـــين 15/0 تـــا 1 بـــا ميـــانگين 655/0 و كمتـــر از دامنـــه هتروزيگوسيتي مورد انتظار (بين 767/0 تا 923/0 بـا ميـانگين874/0) و نيز كمتر از ميانگين مقادير هتروزيگوسـيتي مـشاهدهشده در ماهيان دريايي (79/0) گزارش نمودند (19).
Renshaw و همك اران، تن وع ژنتيكـي در 24 نمون ه م اهي سوكلا در سواحل ميسي سيپي را با استفاده از 35 ريز ماهوارهبررسي نمود ه و 33 ريزماهواره چند شكلي را نشان دادند . آنهـانيز متوسط هتروزيگوسيتي مشاهده شده را 496/0 و كمتـر ازمتوسط هتروزيگوسيتي مـورد انتظـار (563/0) و همـين طـوركمتر از مقـدار هتروزيگوسـيتي گـزارش شـده بـراي ماهيـاندريايي (79/0) بدست آوردند (21). Pruett و همكاران نيـز درسال 2005، تنوع ژنتيكي در 42 نمونه ماهي سوكلا در خلـيجمكزيك، واقع در سواحل جنوبي ايالات متحده را با اسـتفاده ازروش ريزماهواره و 20 جفت آغازگر، مورد بررسي قرار دادنـد ودامنه هتروزيگوسيتي مورد انتظار را بين 043/0 تا 910/0 (بـاميانگين 476/0) و دامنه هتروزيگوسيتي مشاهده شده را بـين043/0 تا 957/0 (با ميان گين 5/0) و كمتر از هتروزيگوسـيتيماهيان دريايي گـزارش نمودنـد (20). Liu و همكـاران، تنـوعژنتيكي ماهي سوكلا در آبهاي سرزميني كشور چين را توسـطدو روش RAPD (بــا اســتفاده از 17 آغــازگر) و RFLP (بــا استفاده از 19 آنزيم برشي و ژن ميتوكنـدريايي سـيتوكرومb ) مطالعه نمودند و تنوع ژنتيكي نسبتاً بالايي را مشاهده كردنـد،بــه طــوري كــه 85/80% از جايگاههــاي ژن مــورد بررســي ، پليمورفيسم نشان دادند. آنها همچنـين فاصـله ژنتيكـي بـيننمونه ها را 260/0 محاسبه نمودنـد و نتـايج حاصـله را بيـانگرمناسب بودن اين دو روش در مطالعات جمعيتي ماهي سـوكلادانستند (22).
عدم مشاهده پليمورفيسم در اين بررسي، شايد بـه ايـن دليـلاست كه در نمونههاي مـورد مطالعـه واقعـاً چنـد شـكلي وجـودنداشته است . البتـه بـديهي اسـت اسـتفاده از تعـداد نمونـه هـا وآنزيمهاي بيشتر و نيز ساير نواحي ژني ميتواند نتايج دقيق تري را نشان دهد. متأسفانه مطالعات مولكولي ديگري در زمينـه بررسـيتنوع ژنتيكي ماهي سـوكلا بـا اسـتفاده از روشPCR-RFLP درخليج فارس و درياي عمان وجود ندارد كه بتوان اطلاعات حاصلهرا با آن مقايسه نمود و تحليل دقيق تري ارائه داد.
Kohlman و همكاران، عدم تنـوع ژنتيكـي و يـا كـاهش قابـلتوجه آن بين افراد را در مناطقي گـزارش نمـوده انـد كـه امكـانمهاجرت و جابجايي ماهيان از منطقهاي به منطقه ديگر (جريـانژني) وجود دارد (24). ماهي سوكلا نيز از گروه ماهيـان مهـاجراست كه به دليل عدم وجود موانع فيزيكي و زيستي ميتوانـد درسراسر خليج فارس و درياي عمان مهاجرت نم ايـد و بـه عبـارتديگر جريان ژني بين تمام مناطق برقرار نمايد. لذا عدم مـشاهدهچند شكلي در نمونههاي مورد بررسي در مطالعه حاضر، ممكـناست ناشـي از مهـاجر بـودن ايـن مـاهي بـوده و چنـدان دور ازواقعيت نباشد ، زيرا به طـور كلـي، مهـاجرت زيـاد در ماهيـان ووجود پراكنش بالا كه احتمالاً ناشي از عدم وجود موانع فيزيكـييا اكولوژيك براي ماهيـان اسـت، از جـدايي ژنتيكـي جمعيتهـاجلــوگيري مــي كنــد. ســالاري و همكــاران نيــز ميــانگينهتروزيگوسيتي مشاهده شده بين مناطق نمونهبرداري را 655/0 و كمتر از ميانگين هتروزيگوسيتي مورد انتظـار (874/0) و نيـزكمت ر از مي انگين هتروزيگوس يتي م شاهده ش ده در ماهي اندريايي (79/0) محاسبه نمودند (19). بديهي اسـت اظهـار نظـرقطعي در اين زمينه، مستلزم انجام مطالعات بيشتر ميباشد.

نتيجه گيري
عدم مشاهد ه پلي مورفيسم در جمعيت ماهي سوكلاي آبهـايشمالي خليج فارس و درياي عمان در پژوهش حاضر را ممكـناست بتوان به عدم وجود موانع فيزيكـي و زيـستي در سراسـرخليج فـارس و دريـاي عمـان و در نتيجـه امكـان مهـاجرت وجابجايي اين ماهيان از منطقهاي به منطقه ديگر (جريان ژني ) نسبت داد . اگر چه استفاده از ساير نواحي ژني و تعداد نمونهها و آنزيم هاي بيشتر ميتواند مي زان صحت ايـن نتيجـهگيـري رابررسي نمايد.
تشكر و قدرداني
بدين وسيله از همكاري جناب آقاي مهندس ناصر ولايـي درتنظيم مقاله و همچنين جنـاب آقـاي عبـاس براهيمـي قلعـه قاضــي رياســت محتــرم دانــشگاه آزاد اســلامي واحــد قــشمسپاسگزاري مي گردد.
REFERENCES
120820668428

Liao IC, Huang TS, Tsai WS, Hsueh CM, Chang SL, Leaño EM. Cobia culture in Taiwan: current status and problems.
Aquaculture 2004;237(1-4):155-65.
Kaiser JB, Holt GJ. Species profile Cobia. Southern Regional Aquaculture Center Publication 2005; No. 7202.
Daghooghi B. A survey of some biological aspects of Cobia (Rachycentron canadum). Final report of research design. Tehran: Iranian Fisheries Research Organization; 2008. (Text in Persian)
Resley MJ, Webb KA Jr, Holt GJ. Growth and survival of juvenile Cobia, Rachycentron canadum, at different salinities in a recirculating aquaculture system. Aquaculture 2006;253:398-407.
Izadi A, Besharat K. Marine fishes cage Culture. Tehran: Iranian Fisheries Organization; 2008. (Text in Persian)
Waldman JR. The importance of comparative studies in stock analysis. Fisheries Res 1999;43(1-3):237-46.
Hilsdorf AWS, Azeredo-Espin AML, Krieger MH, Krieger JE. Mitochondrial DNA diversity in wild and cultured populations of Brycon opalinus (Cuvier, 1819) (Characiformes, Characidae, Bryconinae) from the Paraı́ba do Sul Basin, Brazil. Aquaculture 2002;214(1-4):81-91.
Sajadi SM, Samiei Sh, Kheirandish M, Ataiei Z, Meshkani R, Kavari M, et al. The association of FXIII Val34Leu polymorphism with thrombotic events in patients referring to Iranian Blood Transfusion Organization. Sci J Blood Transfus Org 2008;4(4):247-52. (Full text in Persian)
Naghavi MR, Gharayazi P, Hosseini Salkade Gh. Molecular markers. 2ed ed. Tehran: University of Tehran press; 2009. (Text in Persian)
Cordes JF, Armknecht SL, Starkey EA, Graves JE. Forensic identification of sixteen species of Chesapeake Bay sportfishes using mitochondrial DNA restriction fragment-length polymorphism (RFLP) analysis. Estuaries 2001;24(1):49-58.
OkumuŞ İ, çiftci Y. Fish population genetic and molecular markers: II– Molecular markers and their application in fisheries and aquaculture. Turkish J Fisheries Aquat Sci 2003;3:51-79.
Brown WM, Prager EM, Wang A, Wilson AC. Mitochondrial DNA sequences of primates: tempo and mode of evolution. J Mol Evol 1982;18(4):225-39.
Gyllensten U, Wharton D, Josefsson A, Wilson AC. Paternal inheritance of mitochondrial DNA in mice. Nature 1991;352(6332):255-7.
Brown WM, Gerge M Jr, willson AC. Rapid evolution of animal mitochondrial DNA. Proc Natl Acad Sci U S A 1979;76(4):1967-71.
Upholt WB, Dawid, IB. Mapping of mitochondrial DNA of individual sheep and goats: rapid evolution in the D loop region. Cell 1997;11(3):571-83.
Zhang J, Huang H, Cai Z, Huang L. Species identification in salted products of red snappers by semi-nested PCR-RFLP based on the mitochondrial 12S rRNA gene sequence. Food control 2006;17(7):557-63.
Mabuchi K, Senou H, Suzuki T, Nishida M. Discovery of an ancient lineage of Cyprinus carpio from Lake Biwa, central Japan, based on mtDNA sequence data, with reference to possible multiple origins of koi. J Fish Biol 2005;66(6):1516-28.
Ovenden JR, Brasher DJ. Stock identity of the red (Jasus edwardsii) and green (Jasus verreauxi) rock lobsters inferred from mitochondrial DNA analysis. In: Phillips BF, Kittaka J, editors. Spiny Lobsters: Fisheries and Culture. 2ed ed. Oxford: Wiley- Blackwell; 2000. p.302-20.
Salari Aliabadi MA, Rezvani Gilkolaei S, Savari A, Zolgharnein H, Nabavi SMB. Genetic comparison of Cobia populations (Rachycentron canadum) in Persian Gulf and Oman sea by Microsatellite. Islamic Azad University- Azad shahr Branch. Fishery magazine 2008;2(1):9-17. (Full text in Persian)
Pruett CL, Saillant E, Renshaw MA, Patton JC, Rexroad CE, Gold JR. Microsatellite DNA markers for parentage assignment and population genetic studies in Cobia, Rachycentron canadum. Mol Ecol Notes 2005;5(1):84-6.
Renshaw MA, Pruett CL, Saillant E, Patton JC, Rexroad CE, Gold JR. Microsatellite markers for Cobia, Rachycentron canadum. Gulf of Mexico Sci 2005;23(2):248-52.
Liu C, Liu L, Wang Z, Li Y. Studies on molecular genetic characteristics of Cobia Rachycentron canadum. J Trop Oceanogr 2005;24(1):77-85.
Taggart JB, Hynes RA, Prodöuhl PA, Fergusson A. A simplified protocol for routine total DNA isolation from salmonid fishes. J Fish Biol 1992;40(6):963-5.
Kohlman K, Gross R, Murakaeva A, kersten P. Genetic variability and structure of Common carp populations throughout the distribution range inferred from allozyme, micro satellite and mtDNA markers. Aquat Living Resour 2003;16:421-31.



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید