پژوهنده (سال پانزدهممجله، شماره مهرپژوهشي4 ، و پي آبان در دانشگاهپ ي 1389 علوم76 ، پزشكي صفحات 152شهيد تا 156بهشتي ) تاريخ تاريخ دريافت پذيرش مقاله:مقاله: 20/19/3/10/8889

بررسي ارتباط گيرنده هاي استروژن، پروژسترون و HER-2 با عوامل پروگنوستيك در مبتلايان به سرطان پستان
دكتر حميدرضا ميرزايي1، دكتر افسانه صباحت2، فاطمه نصراللهي3*، لادن محمدييگانه3

استاديار، گروه راديوتراپي انكولوژي، مركز تحقيقات سرطان، بيمارستان شهداي تجريش، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
دكتراي عمومي، دانشگاه آزاد اسلامي، واحد پزشكي تهران
-9887194178

كارشناسي ارشد، مركز تحقيقات سرطان، بيمارستان شهداي تجريش، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي چكيده
سابقه و هدف: از آنجا كه گيرنده هاي PR ،ER و HER-2 نقش مهمي در پيش بيني پاسخ به درمان و پيشآگهـي بيمـاران مبـتلا بـهسرطان پستان دارند و در حال حاضر مطالعات درباره اين فاكتورها و ارتباط آنها با مشخصات دموگرافيك و كلينيكي بيماران در كشـورناكافي است، اين مطالعه با هدف بررسي ارتباط گيرنده هاي استروژن، پروژسترون و HER-2 با عوامـل پروگنوسـتيك در مبتلايـان بـهسرطان پستان مراجعه كننده به بيمارستان شهداي تجريش تهران در سال 1383 و 1384 انجام شد.
مـواد و روشـها: ايـن مطالعـه توصـيفي- مقطعـي در سـالهاي 84-83 بـر روي 138 بيمـار زن مبـتلا بـه سـرطان پسـتان از نـوع Infiltrating ductal carcinoma كه به بخش راديوتراپي و انكولوژي بيمارستان شهداي تجريش مراجعه كرده بودند انجام شـد و كليـهاطلاعات از پرونده بيماران اخذ گرديد.
يافتهها: ارتباط معني دار آماري بين گيرندههاي HER-2 ،PR ،ER و سن بيمار، اندازه تومور و وضعيت درگيري غدد لمفـ اوي مشـاهدهنشد. همچنين بين گيرندههاي هورموني ER وPR با گريد تومور ارتباطي معنيدار آماري وجود نداشت. اما بيماران HER-2 مثبـت بـاتومورهاي با گريد بالاتر مواجه بودند (05/0 p<). نيز بين گيرندههاي PR ،ER و گيرنده HER-2 ارتباط آماري معنيدار وجود نداشـت. ارتباط بين تومورهاي ER-/PR-/ HER2 -) Triple negative) و سن، اندازة تومور، وضعيت درگيري غدد لمفاوي و گريد تومور معنيدار نبود.
نتيجه گيري: چنين به نظر مي رسد بيماراني كه وضعيت گيرنده HER-2 در آنها مثبت ميباشد تومورهايي بـا گريـد بـالاتر دارنـد، بـهعبارتي با قدرت تكثير و تهاجم به ساير نقاط بيشتر و احتمالاً طول عمر كوتاهتري مواجه مي باشند.
واژگان كليدي: گيرنده هاي PR ،ER و HER-2، عوامل پروگنوستيك، سرطان پستان

لطفاً به اين مقاله به صورت زير استناد نماييد:
Mirzaei HR, Sabahat A, Nasrollahi F, Mohammadi-Yeganeh L. Correlation between ER, PR, HER2 receptors and
prognostic factors in breast cancer. Pejouhandeh .6-251:)4(51;0102
7937268

مقدمه1
سرطان پستان شايعترين سرطان زنان و دومين علت مرگ و مير ناشي از سرطان در زنان بعد از سرطان ريه در آمريكا (1) ومسؤول 20% مرگهاي ناشي از سرطان در زنان است (2). در ايران نيز شايعترين بدخيمي در زنان و دومين علت مرگ بعد از سرطان معده مي باشد (3). ساليانه بيش از يك ميليون مورد سرطان پستان در دنيا تشخيص داده شده و بيش از 500 هزار

*نويسـنده مسـؤول مكاتبـات: فاطم ه نص راللهي؛ ته ران، مي دان تج ريش، بيمارســتان شــهداي تجــريش، مركــز تحقيقــات ســرطان؛ پســت الكترونيــك:
[email protected] yahoo.com

نفر در اثر اين بيماري فوت ميكنند (4). عوامل زيادي در تعيين پيشآگهي و پيشگويي نتيجه درمان و طول عمر بيماران نقش دارند كه مهمترين آنها شامل وضعيت گيرنده هاي استروژن (ER)، پروژسترون (PR) وHER-2 (Human epidermal growth factor 2)، اندازه تومور، گريد هيستولوژيك تومور، وسعت درگيري غدد لمفاوي و سن بيمار مي باشد (5). مطالعات نشان داده است كه بيماران مبتلا به سرطان پستان كه وضعيت گيرندههاي ER و PR در تومور آنها مثبت مي باشد بعد از تشخيص بيماري با خطر مرگ و مير كمتري نسبت به كساني كه فاقد اين گيرنده ها هستند مواجهند و همچنين به هورمون درماني كمكي پاسخ بهتري ميدهند (7- 6).
در حال حاضر بـه علـت اينكـه مطالعـات دربـاره ارتبـاط ايـن گيرندهها با مشخصات دموگرافيك و كلينيكي بيمـاران شـاملاندازه تومور، وضـعيت درگيـري غـدد لمفـاوي و گريـد تومـورناكافي است، اين اطلاعـات بـراي تصـميمگيـري در رابطـه بـادرمان بيماران بـه خـوبي اسـتفاده نمـيشـود و بيمـاراني كـهپروگنوز ضعيفي دارند، تحـت درمـاني بـيش از حـد لازم قـرارمي گيرند، در صورتي كه ممكـن اسـت سـود چنـداني از ايـندرمان نبرند (8).
با توجه به شيوع بالاي سـرطان پسـتان در زنـان و بـالا بـودن هزينههاي درماني آن، بايد به دنبال راهكاري باشيم تا بتـوانيماز امكانات درماني موجود، استفاده اي بهينه كنـيم و بـه جـاياينكه بودجه درماني كشور را صرف درمان بيش از حد لازم در بيماراني كنيم كه پـيشآگهـي بسـيار خـوبي دارنـد، بيمـارانبيشتري با پروگنوز بدتر را به خوبي شناسايي و تحـت درمـانمناسب و كمهزينه تر قرار دهـيم كـه ايـن امـر موجـب صـرف هزينههاي كمتر در امر درمان در كشور خواهـد شـد. از اينـرواين مطالعه با هـدف بررسـي ارتبـاط گيرنـده هـاي اسـتروژن،پروژسترون و HER-2 با عوامل پروگنوستيك در مبتلايـان بـهسرطان پستان مراجعه كننده به بيمارسـتان شـهداي تجـريشتهران در سال 1383 و 1384 انجام شد.

مواد و روشها
اين مطالعه توصيفي- مقطعـي روي كليـه بيمـاران مبـتلا بـهسرطان پستان، كه از فـروردين سـال 1383 تـا اسـفند سـال1384 به بخـش راديـوتراپي و انكولـوژي بيمارسـتان شـهدايتجريش مراجعه كرده بودند انجام شد. 138 بيمار زن مبتلا به سرطان پستان (مراحل اوليه T1, T2, N0, N+) داراي شـرايطلازم براي ورود در اين مطالعه بودند. كليـه بيمـاران مبـتلا بـهسرطان پستان تاْييد شده با پاتولوژي از نوع كارسينوم داكتـال(Infiltrating ductal carcinoma) بودند. بيمـاراني كـه زمـانمراجعه داراي متاستاز دوردست (stage ІV) و T4 (تومـور بـههر اندازه اي كه مستقيماً به ديواره قفسه سينه يا پوست تهاجم دارد) بودند، بيماران مبتلا به هيستوپاتولوژيهاي ديگر سرطان پستان، بيماراني كه اطلاعات موجود در پرون ده آنها ناقص بود و بيماراني كه در عمل جراحي غدة لمفاوي آنها برداشـته نشـدهبود(NX) از مطالعه خارج شدند.
اطلاعـات مـورد نيـاز شـامل وضـعيت گيرنـ دههـاي PR ،ER، HER-2، سـن بيمـار، انـدازه تومـور، وضـعيت درگيـري غـدد
شماره 4، پيدر پي 76، مهر و آبان 1389 دكتر حميدرضا ميرزايي و همكاران/ 153
لمفاوي و گريد هيستولوژيك تومور از پروندههاي بيماران اخذ گرديد. وضعيت گيرنده ها با روش ايمونوهيستوشـيمي بررسـيشده بود.
در اين مطالعه از سيستم نرم افزاري Spss و آزمون مربـع كـايبراي تجزيه و تحليل داده ها استفاده شد و 05/0 p< معنـي دار تلقي گرديد.

يافته ها
ميانگين و انحراف معيار سن بيمـاران 397/10± 86/46 سـالبود و گروه سني 50-41 سال با 8/42 درصد بيشترين فراواني را داشــتند. همچنــين ميــانگين قطــر تومــور 86/1± 63/3 سانتي متـر بـود. فراوانـي متغيرهـاي دموگرافيـك و كلينيكـيبيماران مورد مطالعه در جدول 1 نشان داده شده است.

جـدول 1- توزيـع فراوانـي مشخصـات دموگرافيـك و كلينيكـي واحدهاي مورد پژوهش
درصد تعداد مشخصات دموگرافيك و كلينيكي
67/4 32/6 93
45 <50
> 50 سن (سال)
26/8
55/1 37 76 T1*
T2* اندازه تومور
18/1 25 T3* 16/7 58 23
80 1
2 گريد تومور
25/4 35 3 36/2
31/1 50 43 منفي
مثبت 3 < متاستاز به غدد لمفاوي (تعداد)
32/7 45 مثبت 3> 31/2 68/8 43
95 منفي مثبت گيرنده استروژن
36/2
63/8 50
88 منفي مثبت گيرنده پروژسترون
47/1
52/9 65
73 منفي مثبت گيرنده HER-2
13/7 19 Triple negative
*T1: تومور با قطر حداكثر 2 سانتيمتر يا كمتر
*T2: قطر تومور بين 2 تا 5 سانتي متر
*:T3 توموري كه بزرگترين قطر آن بالاي 5 سانتي متر باشد

154/ دوماهنامه پژوهنده بررسي ارتباط گيرنده هاي استروژن، پروژسترون و HER-2 با…

دموگرافيك و كلينيكـي واحـدهاي مـورد پـژوهش بـر حسـب وضعيت گيرندهها در جـدول 2 نشـان داده شـده اسـت. بـينتومورهاي ER-/PR-/ Her2-) Triple negative (TN)) و سـن،اندازة تومور، وضـعيت درگيـري غـدد لمفـ اوي و گريـد تومـورارتباط معني دار آماري وجود نداشت (جدول 2). ارتباط آماري بين گيرنده هاي ER و PR با گيرنده هاي HER-2 نيز معنيدار نبود. جدول 3 توزيع فراواني گيرندههاي ER و PR بـر حسـبگيرنده HER-2 را نشان ميدهد. ارتباط معني دار آماري بين گيرنـده هـايHER-2 ،PR ،ER ، و سن بيمـار، انـدازه تومـور و وضـعيت درگيـري غـدد لمفـ اوي مشاهده نشد. همچنين بين گيرندههاي هورموني ER و PR بـاگريد تومور ارتباطي معنـي دار آمـاري وجـود نداشـت . در ايـنپژوهش، 1/39 و 8/48 درصد تومورهـاي گريـد يـك و دو بـه
ترتيب HER-2 مثبت بودند اما درصد فراوانـي HER-2 مثبـتدر تومورهاي گريد سه 4/71 درصد بود كه در بررسـي آمـاريب ين گيرن ده HER-2 و گري د هيس تولوژيك توم ور ارتب اط معنيدار مشاهده شـد (05/0 p<). توزيـع فراوانـي مشخصـات
جدول 2 – توزيع فراواني مشخصات دموگرافيك و كلينيكي واحدهاي مورد پژوهش بر حسب وضعيت گيرندهها
گيرنده

وضعيت

ها

بيماران

مشخصات

ER+

ER-

PR+

PR-

HER+

HER-

Non TN

تعداد

)
درصد
(

تعداد

)
درصد
(

تعداد

)
درصد
(

تعداد

)
درصد
(

گيرنده

وضعيت

ها

بيماران

مشخصات

ER+

ER-

PR+



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید