-157039191917

5475664-442066

نشریه حفاظت منابع آب و خاك، سال سوم، شماره دوم، زمستان 1392

برآورد شاخص سطح برگ گیاه برنج در شمال ایران

علی اکبر نوروزي1*، نادر جلالی2، مرتضی میري3 و موسی عباسی4

استادیار پژوهشی؛ پژوهشکده حفاظت خاك و آبخیزداري؛ تهران؛ ایران
[email protected] :نویسنده مسئول مکاتبات*
استادیار پژوهشی؛ پژوهشکده حفاظت خاك و آبخیزداري؛ تهران؛ ایران
دانشجوي دکتري؛ گروه اقلیم؛ دانشکده جغرافیا؛ دانشگاه تهران؛ تهران؛ ایران
دانش آموخته کارشناسی ارشد؛ علوم سیاسی؛ گروه جغرافیا؛ دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکزي؛ تهران؛ ایران

تاریخ دریافت:06/06/1392 تاریخ پذیرش: 28/09/1392

چکیده
شاخص سطح برگ، از مؤلفه هاي کلیدي در تخمین عملکرد محصول و بررسی تنش هاي ناشی از شرایط محیطی به شمار می رود. با توجه به اهمیت تعیین دقیق این شاخص، تحقیق حاضر براي برآورد شاخص سطح برگ گیاه برنج در شمال کشور انجام شد. بدین منظور 20 مزرعه نمونه برنج در شهرستان رشت انتخاب شد. داده هاي مورد نیاز با حضور در منطقه و طی برداشت هاي زمینی به منظور انجام عملیات آزمایشگاهی (روش مستقیم) و اندازه گیري توسط دستگاه AccuPAR (روش غیر مستقیم) گردآوري شد. برداشت هاي میدانی به منظور محاسبه شاخص سطح برگ از مرحله نشاء تا مرحله گلدهی گیاه برنج در فواصل زمانی 16روزه صورت گرفت .نتایج نشان داد که کمترین و بیشترین میزان سطح برگ به ترتیب مربوط به مرحله نشاء و گلدهی است. همچنین، سطح برگ بدست آمده توسط هر دو روش براي هر مزرعه طی مراحل مختلف رشد گیاه از روند یکسانی برخوردار بود. هماهنگی در مقادیر بدست آمده در هر دو روش نشان می دهد که می توان براي محاسبه این شاخص از یک رابطه تجربی استفاده کرد. بر این اساس روابطی تجربی براي هر یک از مراحل رشد گیاه با استفاده از نرم افزار 3.7weka محاسبه و ارائه شد.

کلید واژه ها: دستگاه AccuPAR؛ سطح برگ گیاه؛ نمونه گیري تخریبی

مقدمه
کشاورزي دقیق مفهومی از سیستم کشاورزي جدید با اهداف بهینه سازي محصولات در کشاورزي و محیط زیست است. این مفهوم شامل توسعه و بکارگیري سنجش از دور، سیستم اطلاعات جغرافیایی و دانشی مبنی بر سیستم هاي مدیریت فنی می باشد( Zhang et al.,1998). فناوري هاي جدید، استفاده از عملیات آزمایشگاهی و فناوري سنجش از راه دور می تواند براي بدست آوردن لایه هاي مختلف فضایی از اطلاعات مربوط به خاك و شرایط محصول مورد استفاده قرار گیرد(2003 Adamchuk et al.,؛ بابائیان و همکاران ،1392؛ سیمایی و همکاران ،1392). با استفاده از این توانمندي ها می توان آفات، امراض و تنش هاي محیطی تاثیر گذار در بهره وري و عملکرد محصولات را شناساییو خسارت هاي ناشی از آنها را کنترل کرد. در این راستامحققان از شاخص هاي مختلف گیاهی استفاده می کنند .مهمترین این شاخص ها شامل: شاخص سطح برگ ،اختلاف پوشش گیاهی و کاهش اثر خاك زمینه بر پوشش گیاهی می باشند. شاخص سطح برگ یک شاخص مهم از شرایط اکوسیستم و کلید ورودي در مدل هاي زیست محیطی بدلیل ارتباط آن با فتوسنتز، تعرق، چرخه کربن و مواد مغذي و بارندگی است(1996Chen, ) تعامل بین سطح گیاه و اتمسفر براي نمونه جذب تابش ،رهگیري بارش، تبدیل انرژي، حرکت و تبادل گازها بطور قابل ملاحظه اي بوسیله سطح برگ مشخص می شود. طی دوره سبزینه گی درختان برگ ریز، کل سطح پوشش گیاهی بطور عمده از سطح برگ و بخش اندکی از آن از شاخه و ساقه تشکیل شده است (Monteith and 1990Unsworth, ). در حالیکه طی دوره اي که شاخ و برگ وجود ندارد، قسمت هاي چوبی، سطح پوشش گیاهی را تعیین می کنند. پایش طولانی مدت شاخص سطح برگ می تواند درك درستی از تغییرات پویا در بهره وري و اثرات اقلیم بر روي اکوسیستم جنگلی فراهم کند .همچنین می تواند بعنوان شاخص بررسی تنش جنگل مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین می توان شاخص سطح برگ را براي بررسی ارتباط بین فاکتورهاي تنش محیطی و آسیب حشرات به گیاه بکار برد(Zehng and 2720 ,2009Maskol,).
(2003Hyera and Goetza, )، حساسیت ابزارها(-LiCor LAI-2000, Accupar) و روش هاي رادیومتري برآورد شاخص سطح برگ را در34سایت جنگلی شمال آلاسکا تجزیه و تحلیل و مقایسه کردند. در این تحقیق بیان شد که خطاهاي حاصل از تغییر شرایط روشنایی می تواند با اندازه گیرهاي متوالی برطرف گردد. تغییر در زاویه اوج خورشید بطور قابل توجهی بازیابی شاخص سطح برگ را تحت تاثیر قرار می دهد. مقادیر بدست آمده توسط دو ابزار نام برده شده بسته به نوع گیاه متفاوت است و همبستگی آنها با توجه به نوع گونه متفاوتمی باشد. Wang و همکاران( 2004) در مقاله اي به بررسی الگوریتم مادیس براي محاسبه شاخص سطح برگ پرداختند. نتایج نشان داد که الگوریتم نیاز به اصلاح دارد .
Yang و همکاران( 2006) با تحلیل شاخص سطح برگ با استفاده از ترکیب داده هاي ماهواره هاي ترا و اکوا بیان کردند که تفاوت معنی داري بین شاخص سطح برگ بدست آمده از این دو ماهواره در مقیاس بزرگ وجود ندارد. با این وجود تفاوت بزرگ می تواند در مقایس کوچک باشد .Deng و همکاران( 2006) در مقاله اي روشی جدید براي بازیابی شاخص سطح برگ با استفاده از تصاویر ماهواره اي ارائه کردند .Garrigues و همکاران (2008) حساسیت بازیابی سطح برگ برآورد شده توسط ابزارهاي نوري Li-Cor LAI-2000, Accupar و روش عکسبرداري نیمکره اي از بالاي مزارع را مورد مطالعه قرار دادند. نتایج نشان داد که روش عکسبرداري نیمکره اي کمترین حساسیت به شرایط نوري را دارد و براي برآورد تاج پوشش گیاهی پایین بهتر از ابزارهاي دیگر است .
Yingbin و همکاران( 2010) با استفاده از تصاویر مادیس و لندست عملکرد محصول برنج در شرایط اقلیمی سرد را با تکیه بر شاخص سطح برگ برآورد کردند. نتایج نشان داد که عملکرد این محصول در شرایط سرد kg/ha 10,628.5840 کمی کمتر از شرایط اقلیمی مطلوب kg/ha
10,768.3210 می باشد.Jose و همکاران( 2012) شاخص سطح برگ گیاه بادام را با استفاده از شاخص هاي گیاهی پیش بینی کردند. در این تحقیق همچنین از دستگاه AccuPAR به منظور برآورد سطح برگ گیاه استفاده شد .نتایج نشان داد که همبستگی بالاي بین شاخص سطح برگ برآورد شده و شاخص هاي گیاهی وجود دارد .
فرشی(1378)، با استفاده از مدل SWLEWW شاخص سطح برگ گندم زمستانه را مورد اندازه گیري قرار داد.
67946018165665

سال

سوم

/

شماره

2
/
زمستان
92

سال

سوم

/

شماره

2

/

زمستان

92

4425698177857

سال

سوم

/

شماره

2
/
زمستان
92

سال

سوم



قیمت: تومان

دسته بندی : منابع آب خاک

دیدگاهتان را بنویسید