-86935192116

نشريه حفاظت منابع آب و خاك، سال دوم، شماره دوم، زمستان 1391
بهينه سازي كارآيي مصرف آب و عملكرد سيب زميني با استفاده از تئوري آناليز حاشيه اي
پرويز فتحي1* و محمد سلطاني2
1*) استاديار گروه مهندسي آب؛ دانشگاه كردستان؛ ايران؛ نويسنده مسئول مكاتبات: [email protected]
2) كارشناس مهندسي آب؛ دانشگاه كردستان؛ كردستان؛ ايران

تاريخ دريافت: 13/05/1391 تاريخ پذيرش: 25/09/1391

چكيده
3160378575193
سال

دوم
/

شماره
2
/

مستان
ز

91

سال

دوم

/

شماره

2

/

مستان

ز

91

بحران آب در مناطق خشك و نيمهخشك مسألهاي همهگير است. در چنين شرايطي، ارزيابي واكنش گياهان به تنش آبي و تخمين تابع توليد ضروري مينمايد. ارتباط ميان عملكرد، تبخير و تعرق و كارايي مصرف آب محصول سيبزميني در شرايط آبياري قطرهاي (زيرسطحي) با استفاده از آناليز حاشيهاي تابع توليد مبتني بر تبخير و تعرق در اين پژوهش بررسي شد. بدين منظور، اين پژوهش در بهار 88، در يكي از مزارع دشت دهگلان واقع در استان كردستان به اجرا درآمد. آزمايش در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي با چهار تيمار آب آبياري (شامل 120، 100، 80 و 60 درصد نياز آبي) و در سه تكرار انجام شد. در خلال آزمايش مقادير تبخير و تعرق و عملكرد هر تيمار اندازهگيري شدند. تحليل توابع توليد در دو حالت خطي و درجه دوم انجام گرديد. نتايج نشان داد در حالتيكه تابع، خطي و تبخير و تعرق حداكثر است، شاخص الاستيسيته از نظر عددي معادل فاكتور واكنش عملكرد (Ky) ميباشد و زمانيكه تابع توليد درجه دوم است، مقدار تبخير و تعرق مورد نياز براي دستيابي به حداكثر كارايي مصرف آب كمتر از تبخير و تعرق لازم براي حصول عملكرد حداكثر ميباشد. حداكثر عملكرد در تبخير و تعرق 345 ميليمتر به دست آمد و حداكثر كارايي مصرف آب در تبخير و تعرق 222 ميليمتر حاصل شد كه 4/55 درصد از تبخير و تعرق حداكثر كمتر است. درحالي كه عملكرد حداكثر تنها 7/27 درصد بزرگتر از مقدار عملكرد محصول در كارايي مصرف آب حداكثر بود. بررسي ارتباط ميان تبخير و تعرق، عملكرد و كارايي مصرف آب نشان داد كه در صورت محدوديت منابع آبي، دستيابي به كارايي مصرف آب بيشينه استراتژي مناسبي در حفظ منابع آبي ميباشد.
واژه هاي كليدي: آناليز حاشيهاي؛ تابع توليد گياه-آب ؛ سيبزميني؛ كارآيي مصرف آب

مقدمه
با افزايش جمعيت، نياز به استفاده از آب بيشتر شده و از آنجايي كه بخش كشاورزي عمدهترين مصرف كننده آب به شمار ميرود، هرگونه صرفهجويي در اين بخش، كمك شاياني به صرفهجويي در منابع آب تلقي ميشود. متوسط راندمان آبياري در ايران حدود 32 درصد و كارايي مصرف آب (WUE)1 حدود 7/0 كيلوگرم بر متر مكعب
1 Water Use Efficiency

است (قائمي و حسينآبادي، 1382). مقدار متوسط توليدات محصولات كشاورزي سال 1382 حدود 56 ميليون تن بوده و پيشبيني ميشود در سال 1400 به 120 ميليون تن محصولات كشاورزي و 150 ميليارد متر مكعب آب براي توليد همين مقدار محصول نياز است. به عبارتي براي نيل به خودكفايي لازم است كه WUE به حدود 3/1 كيلوگرم بر متر مكعب افزايش يابد (قائمي و حسينآبادي، 1382).
67031208247533
سال

دوم
/

شماره
2
/

مستان
ز



قیمت: تومان

دسته بندی : منابع آب خاک

دیدگاهتان را بنویسید