-86935192111

نشريه حفاظت منابع آب و خاك، سال دوم، شماره اول، پاييز 1391
تاثيرپذيري توليد رواناب و رسوب خاكهاي تحت چرخه انجماد- ذوب در شرايط شبيهساز باران
مرتضي بهزادفر1، سيد حميد رضا صادقي2*، محمدجواد خانجاني3 و زينب حزباوي3
1) دانشجوي دكتري علوم و مهندسي آبخيزداري؛ دانشكده منابع طبيعي؛ دانشگاه تربيت مدرس؛ ايران
2*) استاد گروه مهندسي آبخيزداري؛ دانشكده منابع طبيعي؛ دانشگاه تربيت مدرس؛ ايران؛ نويسنده مسئول مكاتبات: [email protected]
استاد گروه مهندسي عمران؛ دانشگاه شهيد باهنر؛ كرمان؛ ايران
دانشجوي كارشناسي ارشد مهندسي آبخيزداري دانشكده منابع طبيعي؛ دانشگاه تربيت مدرس؛ ايران

1923982190395

تاريخ دريافت: 02/02/1391 تاريخ پذيرش: 20/06/1391

چكيده
3632818895995

سال
دوم
/

شماره
1
/

سال

دوم

/

شماره

1

/

عوامل متعددي بر تعيين و تغيير فرآيند توليد رواناب و ايجاد فرسايش خاك موثر هستند. ليكن نقش بسياري از اين عوامل مانند فرآيندهاي انجماد و ذوب بهخوبي مدنظر قرار نگرفته است. از اينرو، پژوهش حاضر با هدف شبيهسازي و تبيين اثرات چرخه انجماد – ذوب در خاك تحت شرايط شبيهسازي باران بر توليد رواناب و رسوب انجام گرفت. پس از تحليل شرايط دماي هوا و اعماق مختلف خاك حاكم بر منطقه مادري و تعيين عمق هدف 10 سانتيمتر و القاء انجماد بهمدت سه روز و ذوب بهمدت دو روز، واقعه بارشي با شدت 2/1 ميليمتر در دقيقه و با تداوم 30 دقيقه بر تيمارهاي آزمايشي و در آزمايشگاه شبيهساز باران و فرسايش خاك دانشگاه تربيت مدرس شبيهسازي شد. نتايج بهدست آمده، رفتار معنيدار و متفاوت خاك متاثر از انجماد و چرخه انجماد – ذوب را تاييد كردند.
بهنحويكه زمان شروع رواناب در تيمارهاي انجماد و انجماد- ذوب بهترتيب 74/2 و 25/3 برابر نسبت به تيمار شاهد كاهش نشان داد. همچنين، تيمارهاي مذكور به ترتيب 46/1 و 16/1 برابر، توليد رواناب و 92/11 و 65/2 برابر، توليد رسوب را افزايش دادند. عملكرد لنزهاي يخي و جبهه يخبندان و ايجاد رطوبت نزديك به اشباع پس از تكميل چرخه، از مهمترين عوامل موثر در رفتار متفاوت خاك تحت چرخه انجماد- ذوب ارزيابي شدند.

واژه هاي كليدي: دماي خاك؛ رواناب؛ فرسايش خاك؛ لنزهاي يخي؛ يخ بندان خاك

مقدمه
فرسايش خاك يكي از مهمترين چالشهاي جهاني است كه سالانه تاثير منفي قابل توجهي به توسعه پايدار اقتصادي وارد ميسازد (Jianping, 1999). فرسايش خاك، فرآيندي پوياست (Bryan, 2000) كه چهار عامل اقليم، توپوگرافي، خاك و كاربري اراضي در تعيين نوع و شدت آن دخالت دارند (Toy
1002 ,et al.). چنانچه متغيرهاي فرسايش در دو دسته فرسايندگي و فرسايشپذيري تقسيمبندي شوند، متغيرهاي اقليمي از دسته عواملي هستند كه در هر دوي آنها نقش موثري ايفا ميكنند. نيمرخ خاك بهويژه در مناطق سرد و مرتفع، متاثر از تغييرات دماي محيط است. زمانيكه دماي هوا كاهش مييابد، گرماي دروني خاك به دليل شار گرمايي1 از سطح آن خارج شده و افت دماي خاك به اندازه كافي، انجماد
1 Heat Flux
68479028788553

سال
دوم
/

شماره
1
/

پاييز

سال

دوم

/

شماره



قیمت: تومان

دسته بندی : منابع آب خاک

دیدگاهتان را بنویسید