نشریه تخصصی مهندسی صنایع، دوره 50، شماره 2، پاییز و زمستان 1395، از صفحه 311 تا 325
مطالعة موردی مدل مکان یابی هاب سلسله مراتبی با درنظرگرفتن چند مود حمل ونقل و حداکثر تأخیر مجاز در شبکة پستی ایران

فیروزه کاوه1، جعفر رزمی* ‌2 ‌
دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکدة مهندسی صنایع، دانشگاه تهران
استاد دانشکدة مهندسی صنایع، پردی دانشکده های فنی، دانشگاه تهران

)تاریخ دریافت 16/09/93 ـ تاریخ دریافت روایت اصلاح شده 11/02/94 ـ تاریخ تصویب 07/10/94( چکیده
در این پژوهش ،مسئلة مکان یابی هاب سلسله مراتبی با درنظرگرفتن چند مود حمش ونلش و حداکثر تأخیر مجاز بررسی شده است. ایـن مطالعـهدر شبکة پست ویژة ایران و با درنظرگرفتن حداکثر دو روز تأخیر در تحویش کاا و در حالتی که دو نوع هاب زمینی و فرودگاه وجود دارد انجام گرفته است .مسئلة مورد نظر نوعی از مسائش مکان یابی و تخصیص یگانه برای جمع آوری، انتلال و توزیع مرسوات پستی است. تمام هاب هـا ی مورد بررسی هرفیت محدود داشته اند و علاوه براین به ازای هر روز تخطی از حداکثر تأخیر مجاز در تحویش کاا جریمـه ای درنظـر گرفتـه شـده است. هدک راهبردی از بررسی این مدل تعیین مکان بهینة نلاط هاب زمینی و فرودگاه و تخصیص مسیرها بـه ایـن دو نـوع هـاب اسـت . ایـنتخصیص به گونه ای صورت می گیرد که کمترین تأخیر در تحویش کاا رخ دهد و همین طور هزینه های کلـی سیسـتم بهینـه شـود. مـدل مـوردبررسی برنامه ریزی عدد صحیح مختل خطی است. درنهایت ،مطالعة موردی به منظور پیاده سازی مدل در قسمتی از شبکة پستی ایـران انجـامگرفته و تحلیش حساسیت روی پارامترهای مهم مدل از طریق نرم افزار GAMS صورت پذیرفته است.

واژه‌های‌کلیدی: تخصیص یگانه، هرفیت محدود هاب، مسئله مکان یابی، سلسله مراتبی هـاب، مسـئله مکـان یـابیهاب.

هاب بزرگ(، به آن مسئلة مکان یابی هـاب سلسـله مراتبـ ی4 گفته می شود.
در این مطالعه ،شبکة پست ویـژة ایـران در قالـب یـکشبکة هاب سلسله مراتبی سه سطحی بررسی شده است که در آن مرسوات پستی از مبدأهای خود جمع آوری می شود و با عبور از شهرهای واسطه به عنوان هاب با حداکثر دو روز تأخیر، در ملصدهای خود توزیع می شـود. در ایـن مسـئله ، هدک بهینه سازی هزینة حمش ونلش و تأسی هاب ها اسـت.
در این شبکه، نلاط تلاضا بـا تخصـیص یگانـه و بـه واسـط ة ارتباطات زمینی به هاب زمینـی متصـش مـ ی شـوند. اگـر ازملصد ارتباطی زمینی با هاب زمینی وجود داشته باشـد، ازطریق همان ارتباط، کاا به ملصد فرستاده می شود. در غیر ای ن ص ورت ک اا از طری ق ارتب اط زمین ی) ج اده ه ا( ب ه نزدیک ترین هاب فرودگاه فرستاده می شود و از طریق هـاب تسهیلات هاب1 در بسیاری از شـبکه هـای توزیـع از جملـهخطوط هوایی، شبکه های حمش ونلش کاا ،شبکه های پستی ،شبکه های مخابراتی و… به کار می رود . هاب هـا عبـارت انـد از مراکز جمع آوری، سازماندهی و توزیع که بـا هـدک ارتبـاطمیانی و غیرمستلیم میان دو نلطـه اسـتفاده مـ ی شـوند. دریک مسئلة مکان یـابی هـاب، هـدک یـافتن مکـان مناسـبهاب ها و تخصیص نلاط تلاضا به آن ها به منظـور فرسـتادنجریان از مبدأ به ملصد به گونه ای است کـه هزینـة فراینـدجمع آوری، مسیریابی و پخـش بهینـه شـود [1]. تخصـیصنلاط تلاضا به هاب ها به دو صورت تکی و چندگانه صـورتمی گیرد. در تخصیص تکی2 از هر مبدأ می توان فل با یک هاب ارتباط برقرار کرد ،درحالی که در تخصـیص چندگانـه 3 این فرض وجود ندارد. اگر بـین نلـاط هـاب سلسـله مراتـب وجود داشته باشد )برای مثال هاب کوچک، هاب متوسـ و

-160013588861

مقدمه
Email: [email protected] 88013102 : نویسندة مسئول: تلفن: 88021067 فاک *
فرودگاه توس خطوط هوایی بـه فرودگـاه مرکـزی ارسـالمی شود. اگر از هاب فرودگاه مرکزی بـه هـاب زمینـی، کـهملصد به آن متصش است، ارتباط مسـتلیمی وجـود داشـتهباشد، مرسوات از طریق ارتبـاط زمینـی بـه هـاب زمینـیارسال می شود و از آنجا از طریق ارتباطات زمینی به سـمتملاصد مورد نظـر فرسـتاده مـ ی شـود. در غیـر ایـن صـورتمرسوات از طریق یک ارتباط هوایی به نزدیک تـرین هـابفرودگاه منتلش مـی شـود و از آنجـا از طریـق یـک ارتبـاطزمینی به ملصد مورد نظر مـ ی رسـد. اگـر دو هـاب زمینـیهم جوار باشـند و از هریـک ارتبـاط زمینـی بـه یـک هـابفرودگاه وجود داشته باشد ،می توانیم یک ارتباط زمینی بین آن دو هاب زمینی ایجاد کنیم، زیرا اگر دو هاب زمینـی بـهیک هـاب فرودگـاه متصـش شـوند آن دو هـاب زمینـی بـهیکدیگر نزدیک انـد و ممکـن اسـت زمـان انتلـال از طریـقارتباط زمینی در بازة تعهد ما باشد و چـون هزینـة ارتبـاطزمینی کمتر از هزینة ارتباط هوایی است، ملرون به صرفه تر است که کاا از طریق هـاب زمینـی منتلـش شـود. در ایـنپـژوهش فـرض مـی شـود وسـ یلة نللیـة مـورد اس تفاده درارتباطات زمینی کامیون و در ارتباطات هوایی هواپیما است.
زمان انتلال مرسوات از طریق یک ارتباط هـوایی کمتـر ازانتلال از طریق ارتباطی زمینی است، اما هزینة احداث یـکارتباط هوایی بیشتر از هزینة احـداث یـک ارتبـاط زمینـیاست. با توجه به اینکه هزینه های ارسال از راه های مختلـفبه منظور انتلال کاا در زمان تعهدشده ممکن است گران تـر

1087247-13587

4888992230228



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید