نشریه تخصصی مهندسی صنایع، دوره 49، شماره 2، پاییز و زمستان 1394، از صفحه 149 تا 163
رتبه بندی مناطق تهران برای افزودن سرویس های اورژانس جدید بهروش AHP فازی

مرتضی‌ابراهیمی1 *،‌مجید‌میرزایی‌مدام2
استادیار گروه بین رشته ای فناوری دانشگاه تهران
دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی فناوری اطلاعات پزشکی دانشگاه تهران

)تاریخ دریافت 20/07/93 ـ تاریخ دریافت روایت اصلاح شده 02/12/93 ـ تاریخ تصویب 04/12/1393( چکیده
در این پژوهش، یک مدل تصمیم گیری چندمعیاره برای رتبه بندی و انتخاب بهترین مناطق شهر تهران بهمنظور افزودن سرویس های اورژانـس جدید، ارائه شده است. هدف از این تصمیم گیری، در اولویت قراردادن مناطقی است که بیشتر به افزودن اورژانـس نیـاز دارنـد بـه گونـه ایکـه خدمات اورژانس ها به افراد مناطق مختلف بهینه شود. شاخص های مدل تصمیم گیری، مبتنیبر نظر خبرگـان انتخـاب شـده انـد بـه طـوری کـه رتبه بندی حاصل، زمان پاسخ به درخواست اورژانس را به صورت رضایت بخشی بهبود میدهد. ساختاری سلسله مراتبـی در سـه سـطح پیشـنهاد شده و روش AHP فازی برای رتبه بندی گزینه ها و مکان یابی بهینة سرویس های اورژانس بهکار گرفته شده است. همچنین وابستگی شاخص هـا با استفاده از روش ANP مدنظر قرار گرفته است. ماتریس مقایسه های زوجی شاخص ها و گزینه های تصمیم گیری، براسـاس مجموعـه دادههـای سازمان مطالعات ترافیک و حمل ونقل تهران و کارشناسان این سازمان، معاونت فرهنگی شهرداری تهران و مؤسسة ژئوفیزیـک دانشـگاه تهـران تکمیل شده است.

واژه‌های‌کلیدی: تصمیم گیری چندمعیاره، رتبه بندی مناطق، سرویس های اورژانسی، مکان یابی بهینه، AHP فازی.

مقدمه
یکی از عواملی که موجب تشدید صـدمات و حتـی افـزایش م ر ومی ر در ح واد اورژانس ی م یش ود، دی ر رس یدن سرویس های اورژانس به محل یا انتقال دیرهنگام بیماران و مصدومان به مراکز درمانی است. این موضوع، سـبب ایجـاد مشکلات دیگری مانند عـوارض ناشـی از گـذر زمـان بـرای بیمار تا رسیدن به مراکز درمـانی ، وارد شـدن آسـیب هـای روحی به اطرافیان بیمار، افزایش هزینهها، عوارض ناشـی از مر افراد و موارد دیگر می شود.

Email: [email protected] 02188497165 :نویسندة مسئول: تلفن: 02161115762، نمابر *

سرویسهای اورژانس، باید سـطح بـا یی از خـدمات را برای اطمینان از ایمنی عمومی ارائه دهند. این سـرویس هـا معمو ً از طریق وسایل نقلیة مستقر در مکانهای ثابت ارائه می شوند. تعداد و نحوة قراردادن وسایل نقلیه، تأثیری مهـم بر کیفیت سرویسها دارد و به کارگیری کارآمد وسایل نقلیة سرویس های اورژانسی، مسئلهای بسیار مهم اسـت . بهنگـام بودن، یکی از مهـم تـرین ویژگـی هـایی اسـت کـه کیفیـت سرویس اورژانسی را نشان میدهد بنابراین، وسـایل نقلیـة اورژانس باید در زمانی معقول به تقاضاها پاسخ دهند و دیـر
رس یدن ی ا ت أخیری هرچن د کوت اه، ع وارض س نگین و جبران ناپذیری برای جامعه و افراد دارد.
در مسئلة طراحیشده، مناطق بـرای افـزودن سـرویس اورژانسی رتبهبندی میشـوند تـا نیازمنـدترین آنهـا بـرای اسـتقرار س رویس ه ای اورژانســی جدیــد، ب ا اســتفاده از معیارهایی خاص معین شود. این موضـوع بـه دلیـل ارتبـاط مستقیم با جان انسان هـا و عـوارض سـنگین دیـر رسـیدن بیمار به سرویس های اورژانسی، بسیار حائز اهمیـت اسـت و علاوهبر حداقلشدن زمان پاسخ بـه درخواسـت هـا ، موجـب صرف بهینة سرمایه در این زمینه می شود بنابراین، در ایـن پژوهش، عوامل اصلی و تأثیرگذار به عنـوان شـاخص درنظـر گرفته می شوند. معمو هر معیار یا شاخص، وزنی دارد کـه متناسب با میزان اهمیتً آن درمقابل شاخص هـای اصـلی و مؤثر دیگر تعیین میشود.
م دیران و تص میم گیرن دگان، ب همنظ ور ص رف بهین ة سرمایه در استقرار سرویس اورژانسی جدید، نجات انسان هـا و ک اهش ع وارض دی ر رس یدن بیم ار ب ه س رویس ه ای اورژانسی باید بهترین مناطق و مکان ها را برای استقرار ایـن مراکز انتخاب کنند. باید مناطقی برای این امر انتخاب شوندکه نیاز بیشتری به استقرار سرویس اورژانسی جدید دارند وبهعبارتی سطح سرویس دریافتی آنهـا ، پـایین تـر از دیگـر مناطق است. در این پژوهش، به منظور رتبـه بنـدی منـاطق بیس ت ودوگان ة ش هر ته ران درجه ت اف زودن س رویس اورژانس ی، روش ه ای تص میمگی ری چندشاخص ه ب هک ار می روند و نیازمندترین مناطق برای اسـتقرار سـرویس هـای اورژانسی جدیـد ، بـا اسـتفاده از معیارهـای خاصـی تعیـین می شوند.
هدف این پژوهش، رتبه بنـدی منـاطق بیسـت ودوگانـة تهران، برای افزودن و استقرار اورژانس های جدید، برحسـب نیازها و شاخص هاست. بدین منظور، از مدل تصـمیم گیـری چندشاخصـة سلس لهمراتب ی1 ف ازی اس تفاده ش ده اس ت.
شاخص های تصمیمگیـری در ایـن پـژوهش عبـارت انـد از: جمعیت، میزان آسیب پذیری منطقه دربرابر زلزله )نزدیکـی به گسل های تهران(، بافت عمرانی، ترافیک، میزان جمعیـت بهازای هر اورژانس و تعداد تصادفات خطرناک هر منطقه.
تصمیم گیری چندمعیاره
تصمیم گیری، شامل بیان درست اهداف، تعیین راه حل هـای مختلف و ممکن، ارزیابی امکان پذیری آنان، ارزیابی عواقب و نتایج اجرای هریک از راه حل ها و با خره انتخـاب و اجـرای آنهاس ت. ب هط ورکلی، کیفی ت م دیریت، ت ابع کیفی ت تصمیم گیری است زیرا کیفیت طرح و برنامه ها، اثربخشـی ، کارآمدی راهبردها و کیفیت نتایج آن ها، همگی تابع کیفیت تصمیمهای مدیریتی است. در بیشتر موارد، تصمیم گیری ها هنگامی مطلوب و رضایتبخش است که براسـاس چنـدین معیار )کمی یا کیفی( صورت گرفته باشد. در تصمیم گیـری چندمعیاره- که در دهه های اخیر مـورد توجـه پژوهشـگرا ن بوده است- بهجای استفاده از یک معیار سنجش بهینگی، از چندین معیار استفاده می شود.
مدل های تصمیم گیری چندمعیاره2 به دو دسـتة عمـدة مدل هـای چندهدفـه 3 و مـدل هـای چندشاخصـه 4 تقسـیم می شود. در حالـت کلـی ، مـدل هـای چندهدفـه بـه منظـور طراحی و مدل های چندمعیاره، به منظور انتخاب گزینة برتربهکـار مـی رونـد . تفـاوت اصـلی مـدل هـای تصـمیم گیـری چندهدفه با مـدل هـای چنـدمعیاره آن اسـت کـه اولـی در فضای تصمیم گیری پیوسته و دومی در فضای تصمیمگیری گسسته تعریف می شوند.
با توجه به اینکـه بعضـی از شـاخص هـا مـاهیتی فـازی دارند، نظریة مجموعه های فازی5، چـارچوبی مناسـب بـرای حل این مسئله است. این نظریه را لوتسما برای مدلکـردن ابهام و عدم قطعیت در فرایندهای تصمیم گیری انسان ارائـه کرد ]1[. علاوهبراین، نظریة مجموعه هـای فـازی بـه بهبـود مدل های قطعی و مدل های قـوی تـر و انعطـاف پـذیر ، بـرای مسائل تصمیم گیری پیچیده در دنیای واقعی کمک می کند.
استفاده از نظریة مجموعـه هـای فـازی در مسـائل تصـمیم گیری، سبب مدل سازی و بازنمایی بهتـر مسـئله مـی شـود . درنتیجه، در شرایطی که تصمیم گیرنده نمـی توانـد بـه طـور دقیق هدف اصلی را به اهداف دیگر مرتبط کند و اهداف یـا شاخص ها با هم در تضادند، مدل مسئله ساخته میشود.
روش فرایند تحلیل سلسله مراتبـی کـه از مقایسـه هـای زوجی بین گزینه ها براساس شاخص هـا اسـتفاده مـی کنـد ، برای نخستینبار از سوی ساعتی ارائه شد ]2[ . این روش از زمان ابداع، به ابزاری برای تصمیم گیرنـدگان و پژوهشـگران تبدیل شد و به طور گسترده در تصـمیم گیـری چنـدمعیاره ب ه ک ار رف ت ]3[. اگرچ ه تحلی ل سلس له مراتب ی دان ش کارشناسان را ثبت می کند، با تحلیل سلسله مراتبـی سـنتی هنوز نمی توان سبک تفکر انسان را به طور واقعـی مـنعکس کرد ]4[ چراکه در این روش، برای بیان نظر تصمیم گیرنده در مقایسة گزینه ها، از مقدار دقیق اسـتفا ده مـی شـود ]5[. روش تحلیـل سلسـله مراتبـی بـهدلیـل اسـتفاده از مقیـاس نامتعادل قضاوت ها، نداشتن قابلیت کـافی در لحـا کـردن عدم اطمینان ذاتی و نیز کمدقتـی در فراینـد مقایسـه هـای دوبه دو، اغلب مورد انتقاد بوده است ]6[. برای غلبهبـر ایـن کمبودها و حل مسائل سلسله مراتبی، تحلیل سلسله مراتبـیفازی ارائه شد. اولین مطالعة تحلیل سلسله مراتبـی فـازی را رهوون ارائه کرد ]7[ و در آن، از اعداد فازی مثلثـی بهـره گرفت. پودزکا و ولنتیناس لیست منابع و کاربردهای مربوط به روش تحلیل سلسله مراتبی را ارائه دادند ]8[. ارتوگرول و همک ارانش، ب رای انتخ اب مک ان تس هیلات، از روش ه ای تحلیل سلسله مراتبی و تاپسیس6 فازی استفاده کردنـد ]9[. آن ها در ایـن پـژوهش ، نتـایج روشهـای خـود را مقایسـه کردند. چـو روش تاپسـیس فـازی را بـرای انتخـاب مکـان تسهیلات ارائه کرد. در پژوهش وی، ضـریب نزدیکـی بـرای رتبه بندی مکان گزینه ها، با محاسبة فاصله با هر دو راه حـل ایدهآل مثبت و منفی تعریف شده اسـت ]10[. یانـگ روش جدیــد تاپســیس را بــرای انتخــاب محــل تســهیلات در رتبه بندی محل گزینه ها، با شاخص های مختلـف دارای وزن ارائه داد که در آن، واژههای زبانی با اعداد فازی نشـان داده شده است ]11[.
چو رویکرد جدیدی را برای حل مسـئلة انتخـاب محـل تسهیلات ارائه کـرد و در آن، نظریـة مجموعـه هـای فـازی ، سیستم رتبه بندی عامل و وزندهی افزودنی سـاده )SAW( را با هم ادغام ساخت. وی آن را بـرای هـر دو بعـد کمـی و کیفی به کار گرفت ]12[. یکـی از روشهـای تعیـین مکـان بهینة ایستگاه آتش نشانی، در مقالة یانگ ارائه شد. یانگ در این پژوهش، برنامه ریزی چندهدفة فازی و الگوریتم ژنتیـک را با هم ترکیب کرد و برنامهریزی چندهدفة فازی را به طـور مناسب، به واحد یکپارچة اهداف حداکثر و حـداقل تبـدیل ساخت تا آن را با الگوریتم ژنتیک حل کند ]13]. تیزنـگ و هانگ روش هـا و کاربردهـای MADM را بررسـی کردنـد و تکنیکی برای اولویتبندی گزینه ها، شبیه به راه حل ایـده آل روش تاپسیس ارائه دادند ]14[.
کینگ کـو و همکـارانش ]15[ پـس از معرفـی نظریـة کاهش و روش ارزیابی مبتنیبر تحلیل سلسله مراتبـی ، پـنج عامل مؤثر بـر تـدارکات مراکـز توزیـع اورژانسـی را تعیـین
کردن د. آنه ا ش اخصه ا را ب ا اس تفاده از دی دگاهه ای متخصصان امتیازدهی کردند و مکان های بهینه را با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی مشخص ساختند. سپس آن را در منطقة هاندان بهکار گرفتند.
بنینگ ]16[با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی و روش رتبه بنـدی اولویـت ، مناسـب تـرین مکـان هـا را بـرای استقرار مؤسسههای مالی انتخاب کرد. وی پـنج شـاخص و پنج گزینة مکانیـابی درنظـر گرفـت و بـا اسـتفاده از روش تحلیل سلسـله مراتبـی ، سـاختار مسـئلة مکـان یـابی و وزن معیارها را تعیین کرد. درنهایت، روش رتبهبنـدی اولویـت را بهکار گرفت.
رتبه بندی مناطق تهران برای افزودن سرویس های اورژانس جدید بهروش AHP فازی
تارگات و همکارانش ]17[ بهروش تحلیل سلسله مراتبیفازی، سیستم پشتیبانی تصمیم بـرای انتخـاب مکـان هـای توزیع تدارکات در زمان بروز بحران را طراحـی کردنـد و آن را در استانبول بهکار گرفتند. آنها به این نتیجه رسیدند که با این روش، زمان پاسخ و ارائة سرویس به قربانیـان ، بهینـه می شود.
اوزداگ وگلا ]18[ مس ئلة تص میمگی ری چندشاخص ة مکان یابی تسهیلات را طراحی کرد که در آن، شاخص ها در سلسله مراتب با یکدیگر تعامل دارند. وی سـپس بـرای حـل این مسئله، از روش تحلیل سلسـله مراتبـی فـازی اسـتفاده کرد.
کبیــر و همکــارانش ]19[ مســئلة مکــانیــابی بهینــة تأسیسات تولید بتن را با استفاده از فاکتورهـای اجتمـاعی ، اقتصـ ادی، فنـ اوری، زیسـ ت محیطـ ی و حمـ ل ونقـ ل و زیرشاخص های حاصل از آن، با ترکیـب روش هـای تحلیـل سلسله مراتبی و تاپسیس فازی انجام دادند.
زبردست و محمدی ]20[ برای انجام عملیات نجـات در شرایط وقوع زلزله، مراکز امدادرسانی منطقة 11 شهر تهران را مکان یابی کردند و میـزان آسـیب پـذیری آن را درمقابـل زلزلة احتمالی بررسی کردند. آن ها مکان های ممکـن بـرای استقرار مراکـز امدادرسـانی را بـا اسـتفاده از سیسـتم هـای اطلاعــات جغرافیــایی تعیــین ســاختند و روش تحلیــل سلسله مراتبی را برای مشـخص کـرد ن بهتـرین مکـان هـای استقرار بهکار گرفتند.
هوشیار ]21[ به منظور مکان یابی درمانگـاه هـا در شـهر مهاباد، از روش تحلیل سلسله مراتبی بههمراه سیسـتم هـای اطلاعات جغرافیایی استفاده کرد. او همچنین توزیع مکـانی مراکز درمـانی را در ایـن شـهر تحلیـل کـرد و ضـعف هـای استقرار کاربری های درمانی در وضع موجود را بـا توجـه بـه معیارهایی خاص تبیین کرد.
ملکی و همکارانش ]22[ با استفاده از رویکرد «قیاسـی ، توص یفی و تحلیل ی» وض عیت پراکن دگی مراک ز خ دمات بهداشتی- درمانی را در شهر میاندوآب ارزیابی کردند. آن ها بهروش تحلیل سلسله مراتبی، اولویـت هـای مکـ انی را بـرای استقرار مراکز بهداشتی در نواحی پنجگانة شـهر میانـدوآب معین ساختند.
پ ژوهش حاض ر مبتن یب ر داده ه ای واقع ی من اطق بیست ودوگانة شهر تهران است که از مراجع رسمی به دست آم ده اس ت. در ای ن پ ژوهش، ی ک م دل تص میم گی ری چندشاخصه همراه با شاخص های متفـاوت فـازی و قطعـی ارائه شـده اسـت . شـایان ذکـر اسـت کـه در پـژوهش هـای گذشته، شاخص های فازی و قطعی کمتـر بـه صـورت یکجـا فراهم شدهاند. همچنین برای نخستین بار، مسئلة رتبه بندی و امتیــازدهی بــه منــاطق بــهروش هــای تصــمیم گیــری چندشاخصه به صورت فازی، برای افزودن سرویس اورژانسی جدید انجام شده است. تعدادی از شاخص های اصلی شـامل میزان آسیب پذیری منطقه درمقابل زلزله، بـا درنظرگـرفتن نزدیکی به گسل ها )که در منطقة مورد مطالعه خطـر زلزلـه با ست(، مساحت بافتهای فرسوده، تعداد افراد بهازای هـر اورژانس و تعداد تصادفات خطرنـاک در هـر منطقـه ، بـرای نخستینبار در این پژوهش در مسئلة تصمیم گیـری دخیـل شده است. ترکیب محاسبات فازی و قطعی نیز بـه دو روش AHP و ANP فراهم شده است.
طراحی مدل MADM
هدف این پژوهش، رتبه بندی مناطق بیسـت ودوگانـه بـرای افزودن سرویس اورژانسی جدید برحسب نیاز است. یکـی از روش های تصـمیم گیـری در ایـن پـژوهش ، فراینـد تحلیـل سلسله مراتبـی اسـت . ایـن روش را ابتـدا سـاعتی در سـال 1977 معرفــی کــرد و بعــدها بــه یکــی از پرکــاربردترین روش های حل مسائل تصمیم گیری چندشاخصه تبدیل شد. روش تحلیل سلسله مراتبی، ابزاری مؤثر و انعطاف پذیر بـرای بررسی کمی و کیفی مسائل تصمیمگیری چندشاخصه استو اساس آن مقایسههای زوجی است. وزن دهی به شاخص ها نیز به این روش و با مقایسه های زوجی، شـرایطی را فـراهم می آورد که وزن های دقیق تـری بـه شـاخص هـا داده شـود بنابراین، استفاده از این روش مطلوب و مؤثر اسـت و نتـایج رضایتبخشی را بهبار میآورد بهویژه آنکه در ایـن مسـئله ، تمامی گزینه های تصـمیم گیـری منـاطق بیسـت ودوگانـه و شــاخص هــای تصــمیم گیــری شــامل جمعیــت، میــزان آسیب پـذیری دربرابـر زلزلـه ، میـزان جمعیـت بـه ازای هـر اورژانس، وضعیت ترافیک و میزان تصادفات خطرناک درنظر گرفته شده است. درواقـع ، دلیـل اساسـی اسـتفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی فـازی – کـه ایـن روش را بـه یکـی ازمهم ترین روش های تصمیمگیری چندمعیاری تبدیل کـرده است- مشخصشدن قابلیت اطمینـان نتـایج حـل مـدل بـا استفاده از شاخص میزان سـازگاری اسـت چراکـه در ایـن روش، میزان سازگاری قابل محاسبه است.
روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی، زیرمجموعـه ای از مدل هـای چنـدمعیاره اسـت . امـروزه ایـن روش بـه طـور گسترده ای برای کمک به تصمیم گیرنـدگان در حـوزه هـای مختلف بهکار میرود.
در این روش، پس از انتخاب شاخص های مورد نیاز برای تصمیم گیری و تعیین گزینه ها، مقایسه های زوجی گزینه هـا برمبنای شاخص ها صورت می گیرد و به گزینـه هـا براسـاس این مقایسه هـای نمـره داده مـی شـود . بیشـترین نمـره بـه انتخاب اول و نمره های دیگر بهترتیب به انتخاب های بعـدی مربوط میشوند.
گزینه های این پـژوهش ، منـاطق بیسـت ودوگانـة شـهر تهران است که در شکل 1 نشان داده شدهاند. شاخص هایی که تصمیم گیری براساس آن ها صورت می گیرد، با توجه بـه دیدگاههای خبرگان، کارشناسـان و پـژوهش هـای پیشـین ، شامل جمعیت هـر منطقـه ، میـزان آسـیب پـذیری منطقـه درمقابل زلزله، وضعیت ترافیک، میزان جمعیت بـه ازای هـر اورژانس و تعداد تصادفات خطرناک در هر منطقه است.

شکل 1. مناطق بیست ودوگانة شهر تهران

گام های الگوریتم FAHP به شرح زیر است: ‌گام اول: ساختن نمودار سلسله مراتبی
گام دوم: مقایسة دوبه دو تمامی شاخص ها با اسـتفاده از واژههای زبانی تبدیلشده به اعداد فازی مثلثی گام سوم: گرفتن میانگین فازی هر سطر یا شـاخص ، بـا استفاده از فرمول 1:
)1(
( 6a a1  2 6 a b b6 , 1  2 6 b c c6 , 1  2 6 c) گام چهارم: دیفازیکردن اعداد فازی حاصل از گام سوم با استفاده از فرمول 2:

a 24b c )2(
گام پنجم: نرمالکردن نتایج حاصـل از گـام چهـارم بـا استفاده از فرمول 3:
r  x ij )3(
ijm
567960-129381

x ij2
1i گام ششم: انجام مقایسه هـای زوجـی فـاز ی منـاطق یـا گزینههای انتخاب با هم، براساس شاخص های درنظرگرفته-شده
گام هفتم: گرفتن میانگین هر سطر حاصل از گام ششم
)اگر اعداد فازی هستند میانگین فازی(

879856-2562125

شکل 2. نمودار سلسله مراتبی برای انتخاب بهترین مناطق برای افزودن اورژانس

گام هشتم: دیفازیکردن میانگین فازی حاصل از اعـداد
رتبه بندی مناطق تهران برای افزودن سرویس های اورژانس جدید بهروش AHP فازی
فازی گام هفتم با استفاده از فرمول 4:

a 2b c )4(
4
گام نهـم : ترکیـب مـاتریس هـای مقایسـه هـای زوجـی گزینه ها پس از گرفتن میانگین هر سطر
گام دهم: نرمالکردن ستون های حاصل از گـام نهـم بـا استفاده از فرمول 5:
r  x ij )5(
ijm
592742-129381

x ij2
1i گام یازدهم: ضرب وزن به دست آمدة هر شاخص از گـام پنجم در ستون همان شاخص در گام دهم
گام دوازدهم: جمع درایه های هر سـطر حاصـل از گـام یــازدهم کــه نشــان دهنــدة امتیــاز نهــایی و رتبــه بنــدی گزینه هاست.
شکل 2 ساختار سلسله مراتبی مـدل MADM را نشـان می دهد.

شاخص ها
همان گونه که در شکل 1 مشاهده مـی شـود ، شـاخص هـای به کاررفته در مدل MADM عبارت اند از:
نوع بافت عمرانی منطقه= 1???? میزان جمعیت = 2????
میزان ترافیک = 3???? میزان جمعیت بهازای هر اورژانس = 4???? زلزله )مکان گسل ها(= 5????
هریک از این شاخص ها بـه تفصـیل درادامـه شـر ح داده می شوند:
نوع بافت عمرانی منطقه
شهر تهران روی سـه گسـل بـزر قـرار دارد کـه احتمـال فعالشدن آن ها با ست )این گسل ها در ادامه توضـیح دادهمی شوند(. بههمین دلیل، این شهر درمعرض آسـیب جـدی قرار دارد و درصورت وقوع زلزله، مناطقی که بافت فرسـودة بیشتری دارند، آسیب بیشتری می بینند و نیاز بیشـتری بـه وجود سرویس اورژانس پیدا میکنند بنابراین، بافت عمرانی مناطق، یکی از شاخص ها درنظر گرفته شده است.
بافت های فرسوده، محدوده های آسیب پذیر شـهرند کـه برای ساماندهی و افزایش کیفیت سکونت، بـه برنامـه ریـزی نیازمندن د. براس اس اطلاع ات ش رکت عم ران و بهس ازی شهری ایران، مساحت بافـت فرسـودة تهـران 3268 هکتـار است که نسبت مساحت بافت فرسوده به سـطح کـل شـهر ته ران، ح دود 5 درص د اس ت. در مص وبة ش ورای ع الی شهرسازی، برای معیارهای شناسـایی بافـت هـای فرسـوده ، ارزش یکسانی قائـل شـده انـد ، امـا نحـوة اعمـال معیارهـا ، مشخص شده است. شناسایی بافت هـای فرسـوده ، مبتنـی بـر شاخص های معینی است که عبارت اند از:
ریزدانگی: در بلـوک هـای ریزدانـه ، بـیش از 50 درصـد مساحت، کمتر از 200 مترمربع است بـدین ترتیـب ، بافـت آنها فشرده و قطعات )پلاک ها( کوچک بسیار بـا مسـاحت اندک دارند.
ناپایداری: در بلوک های ناپایدار، بیش از 50 درصد بناها ناپایدارند و سیسـتم سـازه ای ندارنـد درنتیجـه ، سـاختمان مقاوم نیست.
نفوذناپ ذیری: در بل وک ه ای نفوذناپ ذیر، ب یش از 50 درصد معابر، عرض کمتر از شش متر دارند دسترسی هـا در آنها نامناسب و معابر با عرض کافی برای حرکت خودروهـا اندک است [23]. نسبت و میزان بافت فرسـوده در منـاطق شهر تهران در جدول 1 آمده و میزان واحدهای مسکونی بـا بیش از 30 سال قدمت در مناطق تهران در سال 1385 در شکل 3 نشان داده شده است.

جدول 1. نسبت و میزان بافت فرسوده در مناطق شهر تهران
نسبت بافت فرسوده
)درصد(
منطقه نسبت بافت فرسوده
)درصد( منطقه
1/4 12 37 1
0/4 13 4/3 2
0/8 14 14/7 3
0/1 15 7/9 4
0/2 16 9 5
0/2 17 29/2 6
15/5 18 2.7 7
10/9 19 1/1 8
7/5 20 6/1 9
18/1 21 0/1 10
29/2 22 0/0 11

شکل 3. مساحت واحدهای مسکونی با بیش از 30 سال قدمت در مناطق شهر تهران در سال 1385 [24]

رتبه بندی مناطق تهران برای افزودن سرویس های اورژانس جدید بهروشAHP فازی
جمعیت
جمعیت مناطق براساس آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن مرکز آمار ایران در سال 1390 صورت گرفته اسـت .
براساس بررسیها، شـتاب جمعیـت از حـدود سـال 1300 شمسی )ابتدای حکومت پهلـوی ( آغـاز شـد ، در مـدت 40 سال به بیشتر از دهبرابر، یعنی حدود دو میلیون نفر در سال 1340 و در 40 س ال بع د ب ه هف ت میلی ون نف ر رس ید. هم اکنون جمعیت استان تهران 12 میلیون نفر است. از این تع داد، ح دود 5/8 میلی ون نف ر در ش هر ته ران متمرک ز شده اند.
جمعیت شهر، بهتفکیک مناطق در جدول 2 آمده است:

جدول 2. میزان جمعیت مناطق تهران
میزان‌جمعی ‌)1000‌نرر(‌ ‌
منطقه‌ میزان‌جمعی )1000‌نرر(‌ منطقه‌
248 12 380 1
246 13 609 2
483 14 291 3
644 15 823 4
291 16 679 5
256 17 237 6
317 18 310 7
250 19 379 8
336 20 166 9
160 21 316 10
109 22 276 11

میزان ترافیک
برای میزان ترافیک در مناطق، از شـاخص درصـد تـأخیر از کل زمان سفر اسـتفاده شـده اسـت . ایـن شـاخص ، درصـد تأخیری است که در زمان سفر یک وسیلة نقلیه در منطقه، در ساعت اوج ترافیک ایجاد شده و میزان ترافیک منطقه را به صورت واقعی نشان میدهد [25]. برای اینکه این شاخص برای انتخاب منطقة اورژانس مثبت شود، درصد تأخیر زمان سفر هر منطقه را از یک کـم مـی کنـیم . جـدول 3 خلاصـة تخصــیص ترافیــک شــبکة معــابر شــهر تهــران را بــرای همسنگ سواری در یکی از ساعتهای اوج صبح، بهتفکیـک مناطق شهرداری نشان می دهد.

جدول 3. خلاصة تخصیص ترافیک شبکة معابر شهر تهران
برای همسنگسواری در یکی از ساعتهای اوج صبح بهتفکیک مناطق شهرداری
-7619-14561

زمان‌صرفشده‌در‌شبکه‌)وسیله-‌ساع( ‌ درصد‌
تأخیر‌‌منطقه‌ سررزمان‌‌ تأخدر‌یر‌ تأخدر‌یر‌ کل‌زمان‌ از‌کل‌‌آزاد‌ مسیر‌ تقاطع‌ سرر‌ زمان‌
سرر‌

47/9 14192 2840 3952 7401 1
49 23675 4683 6915 12077 2
50/2 15854 3280 4682 7892
36/2 15747 2690 3016 10041
65/8 19674 7155 5791 6729
65/8 19674 7155 5791 6729
64/4 15141 4804 4942 5395
47/4 6281 1856 1120 3305
59/4 9499 2468 3171 3859
60/6 7782 2025 2691 3067
68/5 12272 4761 3650 3860
72/9 20290 6862 7928 5500
54 6085 1269 2018 2797 13
48/3 9040 1869 2499 4672
41/7 11238 2147 2535 6556
50/7 7350 1776 1951 3623
58/6 3755 899 1303 1553
23/6 7886 1194 1453 5239
34/3 6479 824 1398 4257
31 4435 924 452 3059 20
25 6571 1043 597 4931 21
20/3 5813 481 697 4635 22

در شکل 4 ترافیک راه های تهران در یکی از ساعتهای اوج ترافیک نشان داده شده است:



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید