نشریه تخصصی مهندسی صنایع، دوره 47، شماره 2 ، مهر ماه 1392، از صفحه 149 تا 167

ساختار پشتیبان تصمیم براي رد یا پذیرش سفارش ها در محیط هاي ترکیبی
MTS/MTO با در نظر گرفتن نقش تأمین کنندگان

مسعود ربانی*1، حامد وفاآرانی2، حامد رفیعی3
استاد دانشکده مهندسی صنایع -پردیس دانشکده هاي فنی-دانشگاه تهران
دانشجوي کارشناسی ارشد مهندسی صنایع- پردیس دانشکده هاي فنی-دانشگاه تهران
دانشجوي دکتري مهندسی صنایع -پردیس دانشکده هاي فنی-دانشگاه تهران
(تاریخ دریافت 30/10/91، تاریخ دریافت روایت اصلاح شده 29/4/92، تاریخ تصویب 6/7/92 )

چکیده
مقاله حاضر یک ساختار پشتیبان تصمیم را براي در پیش گرفتن سیاست رد یا پذیرش سفارش محصولات سفارش مبنا و انبارمبنا – سفارش مبنا ارائه می دهد. بدین منظور، ابتدا سفارش هاي قابل مذاکره و غیر قابل مذاکره از یکدیگر تفکیک می شوند. در مدل ارائه شده ،تأمین کنندگان براي محصولات سفارش مبنا و براي محصولات انبار مبنا – سفارش مبنا تا قبل از نقطه نفوذ سفارش با استفاده از روش تحلیل شبکه اي و سفارش هاي دریافتی نیز با استفاده از تکنیک TOPSIS فازي اولویت بندي می شوند. بر اساس اولویت هاي به دست آمده، سفارش ها به تأمین کنندگان تخصیص داده می شوند. از سوي دیگر، سطح موجودي نیمه ساخته محصولات ترکیبی پس از نقطه نفوذ سفارش بررسی می شود و در صورت نیاز، از تأمین کننده دیگري نیز استفاده خواهد شد. براي تکمیل سفارش هاي مرتبط با محصولات ترکیبی، امکان پذیري تولید با استفاده از بررسی سرانگشتی ظرفیت و زمان مورد نیاز تولید ارزیابی می شود که بر اساس آن، نتیجه پذیرش یا رد سفارش اتخاذ می شود. همچنین، در شرایطی امکان مذاکره روي قیمت، زمان تحویل یا هر دو وجود دارد. براي انجام مذاکره، یک مدل دودویی غیرخطی مختلط توسعه داده شده است تا با استفاده از آن، زوج مرتب هایی از قیمت و زمان هاي تحویل حاصل شود. در نهایت نتایج عددي پیاده سازي مدل پیشنهادي ارائه شده است.

واژه هاي کلیدي: سیاست رد یا پذیرش سفارش ها، محصولات ترکیبی انبارمبنا- سفارش مبنا، فرآیند تحلیل شبکه اي ،
فازي TOPSIS

مقدمه
امروزه سیستمهاي تولیدي به شکل هاي متفاوتی برنامهریزي می شوند. از جمله سیستمهاي تولیدي رایج ،سیستمهاي سفارش مبنا1 و انبار مبنا2 هستند. در سیستمهاي تولیدي سفارش مبنا، محصولات به طور کامل و از ابتدا، بر اساس سفارش مشتري تولید میشوند، اما در سیستمهاي تولیدي انبار مبنا، تولید بر اساس پیش بینی تقاضا و موجودي انبار انجام میشود. ویژگیهاي سیستم هاي تولیدي MTO، زمان تحویل طولانی، هزینه نگهداري پایین و انعطاف پذیري بیشتر تولید است؛ از سوي دیگر، ویژگیهاي سیستم هاي تولیدي MTS، زمان تحویل کوتاه، هزینه نگهداري زیاد و انعطاف پذیري کم در تولید است[1]و[2]. براي استفاده از منافع هر یک از این سیستمها و جلوگیري از معایب آنها، از سیستمهاي

Email: [email protected] ، 021-88013102 :نویسنده مسئول: تلفن: 88021067 -021 ، فاکس *

تولیدي ترکیبی MTS/MTO استفاده میشود. در اینگونه سیستمها، ابتدا محصولات به شکل MTS و بدون توجه به
سفارش مشتري تولید میشوند، سپس همچون سیستم MTO بر اساس سفارش مشتري محصولات تکمیل میشوند که به این حالت، تفکیک تأخیري3 گفته میشود[3]. ویژگیهاي سیستمهاي تولیدي ترکیبی MTS/MTO که باعث استفاده از این سیستمها در سازمانهاي تولیدي شده است، عبارتند از: زمان تحویل کم، موجودي کمتر ،استفاده از فواید تفکیک پذیري تأخیري. به نقطه اي که دو مرحله سیستمهاي تولیدي ترکیبی را از هم تفکیک می کند، نقطه نفوذ سفارش4 گفته میشود[4].
نگاهی که به تازگی متوجه سیستمهاي تولیدي ترکیبی است، برنامهریزي تولید سلسله مراتبی5 است. در این راستا و در زمینه سیستم هاي تولید ترکیبی، نخستین بار سومن و همکاران در سال 2004 یک ساختار برنامه ریزي سلسله مراتبی سه سطحی را با دو نوع محصول MTS و MTO معرفی کرد که شامل سطوح تصمیم گیري استراتژیک، تاکتیکی و عملیاتی است. سطحاول شامل تشکیل خانواده محصولات، تعیین سیستمتولیدي هر یک از محصولات و تعیین مکانOPP است. سطح دوم این ساختار شامل سیاست رد یا پذیرش سفارشها، تعیین زمان تحویل و قیمت محصول، تعیین اندازه انباشته یا میزان تولید محصولات MTS و تخصیص ظرفیت میشود و در نهایت، سطح سوم HPP یا سطح عملیاتی شامل تعیین توالی و زمان بندي تولید در سطح کارگاهی است[5].
مدل پیشنهاد شده براي تعیین سیاست رد یا پذیرش سفارشهاي جدید ارائه شده است. این تصمیم یکی از تصمیمات اصلی سطح دوم HPP است. آنچه که مدل پیشنهادي را نسبت به ادبیات موضوع متمایز می کند ،در نظر گرفتن نقش و تأثیر تأمین کنندگان در سیاست رد یا پذیرش سفارش ها است. سیاست رد یا پذیرش سفارش، فقط براي محصولات MTO و MTS/MTO اعمال می شود و چون محصولات MTS بر اساس سفارش مشتري تولید نمیشوند، نیاز به در پیش گرفتن چنین سیاستی ندارند. در مدل پیشنهادي، ابتدا سفارشهاي قابل مذاکره و غیرقابل مذاکره از یکدیگر تفکیک میشوند. سپس هر یک از آنها به محصولات MTO و MTS/MTO تقسیم میشوند. سپس براي محصولات MTO اولویت بندي تأمینکنندگان و براي محصولات MTS/MTO انتخاب تأمینکنندگان انجام میشود. پس از انتخاب تأمینکنندگان براي محصولات MTS/MTO موجودي کالاي نیمه ساخته6 قبل ازOPP براي این محصولات ارزیابی می شود. در صورت کافی نبودن ،سفارش رد میشود؛ در غیر این صورت بررسی میشود که آیا محصول بعد از OPP و در نظر گرفتن سفارش مشتري ،نیازي به تأمینکننده جدید وجود دارد یا خیر. اگر نیازي به تأمین کننده جدید نباشد، ارزیابی زمانی انجام میشود. اما اگر نیاز به تأمینکننده جدید باشد، محصول همچون محصولات MTO وارد مرحله تخصیص سفارش به تأمین کنندگان میشود. تخصیص سفارش به تأمین کنندگان با توجه به اولویت بندي تأمینکنندگان و اولویت بندي مشتریان در مراحل قبل انجام میشود. در سفارشات غیرقابل مذاکره، در صورت نبود توجیه پذیري زمانی، سفارش رد میشود؛ در غیر این صورت، ظرفیت سرانگشتی7 محاسبه میشود. در صورتی که این ظرفیت کافی باشد، مدل برنامهریزي ریاضی اجرا شده و زمان تحویل و قیمت، محاسبه شده و سفارش پذیرفته خواهد شد؛ اما اگر ظرفیت کافی نباشد، راه حلهایی براي ارتقاي ظرفیت پیشنهاد میشوند. در صورت سودآور نبودن این راه حلها سفارش رد میشود، در غیر اینصورت باز هم مدل ریاضی اجرا شده و قیمت و زمان تحویل محاسبه و سفارش پذیرفته میشود. در سفارشات قابل مذاکره، در صورت نبود توجیه پذیري زمانی و سودآور نبودن راه حل-هاي رفع کمبود ظرفیت، سفارشها به طور مستقیم رد نمیشوند، بلکه در اینگونه موارد می توان بر سر قیمت ،زمان تحویل و یا هر دو، با مشتري مذاکره کرد. در نهایت، پس از محاسبه قیمت و زمان تحویل، به تأیید و موافقت مشتري با قیمت و زمان تحویل نهایی، نیاز است که در صورت موافقت سفارش پذیرفته و در غیر این صورت سفارش رد خواهد شد. در این راستا، بخش بعدي به مرور ادبیات مسئله تعیین سیاست رد/ پذیرش در حوزه برنامه ریزي تولید سیستم هاي ترکیبی می پردازد. مدل پیشنهادي در بخش سوم به تفصیل تشریح داده شده است. سپس نتایج عددي حاصل از آزمودن مدل پیشنهادي در بخش چهارم ارائه شده اند. در نهایت، بخش پنجم شامل نتیجه گیري و ارائه پیشنهادات براي تحقیقات می شود می شود.

2. مرور ادبیات
بیشتر پژوهشها در زمینه سیاست رد یا پذیرش سفارشهاي دریافتی، در محیط تولیدي خالص MTO انجام شده اند. این موضوع براي محصولات MTS جاي بحث ندارد ،چون تولید آنها بر اساس پیش بینی تقاضا است. هندري و کینگزمن در سال 1989 روي گام ورودي سفارش در برنامه ریزي تولید در محیط MTO، در صورتی که زمان تحویل براي مدیریت بحرانی باشد، بحث کردند. محدودیت ظرفیت، تأثیر زیادي روي سیاست رد یا پذیرس سفارشها دارد[6]. سریدهاران (1998) انتخابهاي گوناگونی ارائه کرد که شرکتها میتوانند براي تخصیص ظرفیت و مدیریت تقاضا از آنها استفاده کنند. وي همچنین سهمیه بندي ظرفیت، سفارش محتمل، قرارداد فرعی و همچنین مکانیزمهایی براي بهبود همکاري بین بخش بازاریابی و تولید، در وضعیتهایی که مجموع تقاضاها از ظرفیت موجود بیشتر است، ارائه داد[7]. بالاکریشنان و همکاران (1996)، یک مدل سهمیه بندي براي تخصیص ظرفیت براي دو کلاس محصولات ارائه کرد. در این مدلدرصدي از ظرفیت براي سفارشهاي اولویت بالاي آیندهرزرو میشد، بنابراین حتی در صورت وجود ظرفیت کافی ممکن بود برخی سفارشهاي اولویت پایین رد شوند[8].
کورتی و همکاران (2006) یک ساختار تصمیم گیري براي ارزیابی برآوردن تاریخ تحویل، که توسط مشتري تعیین شده اند، ارائه کرد. این مدل مجموع ظرفیتهاي مورد نیاز براي سفارشهاي بالقوه و کنونی پذیرفته شده را با سطح ظرفیت واقعی موجود مقایسه میکند[9].
برخی پژوهشها بر اساس کنترل ورودي و خروجی ،سیاست رد یا پذیرش سفارشها را ارائه کردهاند. هندري و کینگزمن (1993) یک مدل براي رد یا پذیرش سفارش بر اساس کنترل ورودي و خروجی ارائه کردند. چون زمان تحویل و زمان تولید بستگی به پس افت مجموع8 و پس افت برنامهریزي شده9 دارند ،بنابراین یک مقدار اولیه براي PB وTB تعریف میشوند. اگر سفارشهاي دریافتی بیش از این مقادیر باشند، یا ظرفیت افزایش داده میشود و یا سفارش رد میشود[10].
دو ویژگی مهم که می توان بر اساس آنها سفارشها را رد کرد یا پذیرفت، قیمت و زمان تحویل است. ایستون و مودي (1999) یک روش ایستا و تک منبعی با جریمه دیرکرد ،براي بهینه سازي قیمت و زمان تحویل سفارشها در محیط MTO با سفارشهاي تصادفی ارائه کردند[11].
عشایري و سلن (2001) یک متدولوژي براي بهبود همکاري بین بخشهاي بازاریابی و تولید براي انتخاب سفارشهاي بهینه ،براي حداکثرکردن سود ارائه کردند.
آنها مدل خود را روي یک مورد با محیط ترکیبی MTS/MTO اعمال کردند[12]. اسلاتنیک و مورتون
(2007)، یک مدل با ظرفیت محدود و جریمه دیرکرد ارائه کردند[13]. روجرز و ناندي (2007) سیستم کنترل ورودي با جریمه دیرکرد سنگین، در محیط MTO و با ظرفیت ثابت ارائه کردند. این مدل، ابتدا سفارشها را انتخاب و در صف قبل از ورود به کارگاه تولیدي، نگهداري میکرد. آنها به این نتیجه رسیدند که این روش تاریخ تحویل را بهبود نمیبخشد، بلکه باید تعدادي از سفارشها را رد کنند[14]. عبادیان و همکاران (2008) یک ساختار تصمیم گیري در محیط MTO براي انتخاب سفارشها ،براي حداکثر کردن سود و سهم بازار شرکت ارائه کردند. این ساختار پنج گام دارد. در دو گام اول، برخی سفارشهاي نامطلوب رد میشوند. در گام بعد قیمت و زمان تحویل با اجراي یک مدل برنامه ریزي ریاضی محاسبه میشوند، اگر قیمت و زمان تحویل توسط مشتري پذیرفته شد، یک مدل برنامهریزي ریاضی دیگر براي انتخاب تأمین کننده و پیمانکار فرعی اجرا میشود[15].
پژوهشهاي عنوان شده روي محیط هاي خالص تمرکز دارند. حال به پژوهشهایی که در محیط ترکیبی MTS/MTO انجام شده اند و سیاست رد یا پذیرش سفارشها را ارائه کرده اند، میپردازیم. سومن و همکاران (2007) یک مسئله تعیین اندازه انباشته اقتصادي را در یک محیط ترکیبی شامل محصولات MTO ،MTS و MTS/MTO ارائه کردند[16]. راجاگوپالان (2002) یک مدل برنامهریزي غیرخطی عددصحیح با محدودیت سطح سرویس براي تفکیک محصولات MTS/MTO ارائه کرد و یک راه حل تجربی براي حل آن پیشنهاد داد[17]. کلانتري و همکاران (2010) یک ساختار تصمیم گیري در محیط ترکیبی شامل محصولات MTO ،MTS و MTS/MTO ارائه کردند. این مدل شامل پنج گام است. در گام اول، مشتریان اولویت بندي میشوند. در گام دوم، ظرفیت و موجودي سرانگشتی ارزیابی میشوند؛ در صورت کفایت، یک مدل برنامهریزي ریاضی براي محاسبه قیمت و زمان تحویل اجرا میشود. در گام چهارم، شرکت و مشتري بر سر قیمت و زمان تحویل مذاکره میکنند و در گام پنجم، اگر مشتري قیمت و زمان تحویل را بپذیرد، سفارش پذیرفته شده و در غیر این صورت رد میشود[18]. چارچوب ارائه شده توسط رفیعی و ربانی (2012) همه تصمیمات سطح دوم برنامهریزي تولید سلسله مراتبی را پوشش می دهد. این مدل شامل تعیین سیاست رد یا پذیرش سفارش، تنظیم تاریخ تحویل سفارش ،تعیین اندازه انباشته محصولات MTS و تخصیص ظرفیت به هر یک از انواع محصولات است. در این مدل، تخصیص ظرفیت بدون محدودیتهاي ریاضی زیاد ارائه شده و نتایج چارچوب حاصله در یک مورد واقعی، مورد بررسی قرار گرفته است[19].
در پژوهشهاي گذشته در محیطهاي تولید ترکیبی MTS/MTO، نقش تأمین کنندگان و سیاست انتخاب تأمین کنندگان در نظر گرفته نشده است. اما پژوهشهایی به طور مستقل براي انتخاب و ارزیابی تأمین کنندگان و تخصیص سفارش به تأمین کنندگان انجام شده است. در این راستا ،اردم و گوسن (2012) یک ساختارتصمیم گیري براساس AHP براي ارزیابی تأمین کنندگان ویک مدل برنامهریزي آرمانی براي تخصیص سفارش به تأمین کنندگان با در نظر گرفتن معیارهاي کمی و کیفی ارائه کرده اند[20]. گنجر و گورپینار (2007) یک مدل فرآیند تحلیل شبکه اي10 را براي انتخاب تأمین کنندگان ارائه کرده اند[21]. مدل ارائه شده در این مقاله با توجه به نکات عنوان شده مبنی بر تعداد کم پژوهشها در محیط-هاي ترکیبیMTS/MTO و همچنین نبود توجه به نقش تأمین کنندگان در سیاست رد یا پذیرش سفارشها، این موارد را به طور همزمان مورد توجه قرار داده است. این مدل بر اساس مدل ارائه شده توسط رفیعی و ربانی (2012) ارائه شده است.

3. مدل پیشنهادي
مدل پیشنهادي در این مقاله، روي یک ساختار تصمیم گیري براي رد یا پذیرش سفارشات دریافتی تمرکز دارد. مدل پیشنهادي در فضاي تولیدي ترکیبی ارائه شده
است، که شامل محصولات MTS/MTO ،MTO ،MTS ترکیبی است. اما چون محصولات MTS بر اساس سفارشات مشتري تولید نمیشوند و بلافاصله بعد از سفارش محصول تحویل داده میشوند، نیازي به این ساختار ندارند. بنابراین در مدل پیشنهادي سفارشات MTO و MTS/MTO ترکیبی مورد توجه قرار گرفته است. این مدل، در سطح دوم برنامه ریزي تولید سلسله مراتبی ارائه شده است. با توجه به خروجی هاي سطح اول سلسله مراتب مربوطه ،وروديهاي این مدل شامل تفکیک سفارش و نقطه نفوذ سفارش مشتري براي هر یک از خانواده محصولاتی که در سطح کارگاه قابلیت تولید آن ها وجود دارد ،است. تفکیک سفارش به این معنا است که کدام محصول با کدام سیستم تولیدي تولید شوند و نقطه نفوذ سفارش در محصولات تولید ترکیبی MTS/MTO، نقطه اي است که از آن به بعد محصول بر اساس سفارش مشتري تولید خواهد شد. همچنین خروجیهاي مدل پیشنهادي پذیرش یا رد سفارشات دریافتی است.
همان طور که در شکل (1) نشان داده شده است ،سفارشات در این مدل به دو دسته قابل مذاکره و غیرقابل مذاکره تقسیم شده اند. این تقسیم بندي، اولین گام مدل است که پس از آن هر یک از آنها به سفارشات MTO خالص و MTS/MTO ترکیبی تقسیم میشوند. تفاوت سفارشات MTO و MTS/MTO در ادامه مدل این است که در سفارشات قابل مذاکره، این امکان وجود دارد که بر سر تغییر زمان تحویل مشخص شده توسط مشتري و قیمت سفارشات، مذاکره انجام شود و قابل تغییر خواهد بود. این تغییرات به دلیل عدم توجیه ناپذیري در دو مرحله ارزیابی زمانی و ارزیابی افزایش ظرفیت خواهد بود.

1 -3. سفارشهاي غیر قابل مذاکره
1 -1-3. انتخاب تأمین کنندگان براي محصولات MTO و محصولات ترکیبی MTS/MTO با روش ANP
نقش تأمین کنندگان در رضایت مشتریان، برنامه ریزي صحیح تولید و زمان بندي صحیح تولید محصولات انکار ناپذیر است. همان طور که در شکل (1) نشان داده
شده است، در محصولات MTS/MTO به این دلیل که تا قبل از نقطه نفوذ سفارش OPP، سفارش مشتریان اهمیتی ندارد و مانند محصولات MTS با آنها رفتار میشود و در واقع تا قبل از OPP، نیازي به اولویت بندي تأمین کنندگان نیست و فقط انتخاب بهترین تأمین کنندگان کافی است. این در حالی است که براي محصولات MTO باید تأمین کنندگان اولویت بندي شوند و بر اساس اولویت بندي مشتریان با سفارشات، سفارشات به تأمین کنندگان تخصیص داده شوند. براي انتخاب تأمین کنندگان براي محصولات MTS/MTO و اولویت بندي تأمین کنندگان براي محصولات MTO، از روش ANP استفاده شده است. در این روش، باید تعدادي از معیارهاي مورد نیاز تأمین کنندگان را در نظر گرفته و بر اساس آنها تأمین کنندگان با هم مقایسه شوند.
دلیل استفاده از ANP، ویژگی مدلسازي وابستگیها و ارتباطات میان معیارها است که در یک چارچوب به نسبت ساده تر، در مقایسه با روش هاي داراي چنین قابلیتی پیاده سازي می شوند. بدین ترتیب، آثار واقعی معیارها بر یکدیگر در مدلسازي و محاسبات در نظر گرفته میشوند و آنها مستقل در نظر گرفته نمیشوند که این به واقعیت نزدیک تر است.

جدول1: خوشهها و معیارهاي اولویت بندي تأمین کنندگان[20]
توضیح نماد معیار خوشه
قیمت واحد هر یک از مواردي که تأمین کننده به شرکت میدهد، به اضافه هزینه انتقال.
به وضعیت مالی تأمین کننده بستگی دارد، مثلا بعضی تأمین کنندگان ممکن است پیش پرداخت بخواهند که باعث جذابیت کمتر براي شرکتها میشوند. C1
C2 قیمت خرید واحد
دورههاي پرداخت هزینه(C)
به سیستمهاي تخفیف تأمین کننده برمیگردد. هر چه این طرحها بیشتر باشد جذابتر است. C3 پروژههاي کاهش هزینه ها سطح موارد ناقصی که به شرکت میرسد و به صورت تعداد در میلیون اندازه گیري میشود.
به مسئولیت شرکتهاي تأمین کننده در قبال محصول فروخته شده بر میگردد.
بر اساس موجودیت یک دپارتمان کیفیت، مستندسازي سیستم هاي کیفیت و توجه مدیریت به کیفیت ارزیابی میشوند و با توجه به استانداردهاي ISO بررسی میشوند. Q1
Q2

Q3 تکمیل سفارش
خدمات پس از فروش
کاربرد استانداردهاي مدیریت
کیفیت کیفیت(Q)
زمان مورد نیاز از زمان دریافت سفارش تا رسیدن محصول به دست مشتري.
L1
L2 زمان تدارك سفارشها استانداردهاي بسته بندي و ویژگی هاي تحویل لجستیک(L)

توانایی تأمین کننده در حمل و نقل مقادیر مختلف سفارش. L3 انعطاف حمل و نقل باعث فواید مالی و کاهش زمان از دست رفته در موارد تغییر در برنامه ریزي تولید میشود. L4 فاصله ي جغرافیایی به عنوان قسمتی از ظرفیت تولید تأمین کننده که به شرکت اختصاص یافته است، تعریف میشود. هر چه این مقدار بیشتر باشد، بهتر است.
توانایی تأمین کننده در افزایش ظرفیت در موارد افزایش نرخ تقاضا.
توانایی در تغییر تکنولوژي و تطابق آن با نیازهاي تولیدکننده. T1
T2
T3 ظرفیت تخصیص داده شده انعطاف ظرفیت
انعطاف تکنولوژي تکنولوژي(T)
اینکه چقدر خود را وقف پروژههاي توسعه محصولات جدید شرکت تولید کننده میکند و با آن همکاري کند. T4 توجه به توسعه محصولات جدید

شکل 1: شمایی از مدل پیشنهادي براي سیاست رد یا پذیرش محصولات MTO و MTS/MTO

1070864275084

ع لاوه ب ر ای ن، در روش ANP خ ود گزین هه ا نی ز همچون معیارها داخل شبکه قرار گرفتـه و مـورد ارزیـابیقرار میگیرند و در واقع این امکان وجود دارد که گزینههـاه م مس تقل از ه م نباش ند. همچن ین ت أثیرات متقاب ل مختص یک سطح خاص از معیارها نیستند و ممکن اسـت
زیرمعیارها، خوشهها و گزینـه هـا بـر هـم اثرگـذار باشـند.
معیارها و صفات تأمین کنندگان که در این مقالـه در نظـرگرفته شـده انـد ، از مـدلANP ارائـه شـده در مقالـه اردم و گوسـن (2012) اقتب اس شـده اس ت [20]. ایـن معیاره اشامل 4 خوشه است که هر یـک از ایـن خوشـههـا ، چنـدمعیار را در بر می گیرند. این خوشهها و معیارهـاي آنهـا و توضیح هر یک از آنها در جدول (1) آمده است. همچنین شبکه ANP و وابستگیهاي بین خوشهها براي ایـن تحلیـل،در شکل(2) نشان داده شده است.
در این روش، ابتدا تک تک عناصر هر یک از خوشهها نسبت به هر یک از عناصر دیگـر خوشـه هـا و یـا خـود آنخوشه مقایسه زوجی میشوند. شکل(3) ماتریس مقایسات زوجی D را به طور شماتیک نشـان مـیدهـد . پـس از بـه دست آوردن ماتریس مقایسات زوجی، بردار ویژه آنها نیز محاســبه مــیشــود. بــراي محاســبه بردارهــاي ویــژه در ماتریس هاي مقایسات زوجی، ابتـدا هـر عـدد بـر مجمـوعاعداد ستون مربوطه تقسـیم مـیشـوند و سـپس مجمـوعاعداد هر ردیف محاسبه شده و بر تعداد سـتون هـا تقسـیممیشوند. حال ماتریس مقایسات زوجی دو خوشـه نسـبتبه یکدیگرWij با کنار هم قرار دادن بردارهاي ویژه حاصـلاز مرحله قبل همچون شـکل (4) بـه دسـت مـیآینـد . در
مرحلــه آخــر، ابرمــاتریس W بــا کنــار هــم قــرار دادنماتریس هاي مرحله قبل حاصـل مـیشـود (شـکل 5). در پایان، ابرماتریس حاصل، آنقدر به توان رسانده میشـود تـاوزن هــر یــک از گزینــههــا پــس از همگرایــی حاصــل واولویت بندي تامین گنندگان بر این اساس انجام شود. طبق مدل ارائـه شـده در مقالـه سـاعتی (1995)، یـک سیسـتمامتیازدهی 1 تا 9 براي مقایسات زوجی اسـتفاده مـیشـود که در آن، طیف اعداد 1 تا 9 اهمیت پایین به بالا را نشـانمیدهند. aij ها که در ماتریسهاي مقایسـات زوجـی هـرخوشه استفاده میشوند، علاوه بر اعداد 1 تا 9، مـی تواننـد معکوس اعداد مذکور را هم اختیار کنند. بـراي مثـال، اگـراهمیت i نسـبت بـهaij ، jباشـد، اهمیـت j نسـبت بـهi ، aij /1 خواهد بود[22].

WA1B1 

B1
A1 A2  An
A1
2

A a11
1/ a12

1/ a a12
a22

1/ a 


 a1n a2n 
a
D AWA2 
WAnB1 
n1n2nnn
شکل 3: شمایی از ماتریس مقایسه زوجی زیر معیارهاي یک خوشه با یکدیگر نسبت به زیرمعیارهاي شاخههاي دیگر و بردار ویژه حاصل از آن

W WA1B1A1B2WA1Bm 
B1B2Bm 
W WA2A2WA2  WAB 
 
W WAnB1AnB2 WAnBm 
شکل 4: شمایی از ماتریس مقایسات زوجی براي مقایسه زیرمعیارهاي دو خوشه متفاوت

789432-79680
0
0
0
0
0
0
CT
CL
CC
CQ
QT
QQ
QC
LT
LL
LC
TQ
TC
TL
TT
AC
AQ
AL
AT
C
L
T
A
W
W
W
C
W
Q
W
W
W
L
W
W
W
W
W
T
W
W
W
A
W
W
W

0

0

0

0

0

0

0

CT



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید