نشريه تخصصي مهندسي صنايع، دوره۴۴، شماره ۲، مهرماه ۱۳۸۹، از صفحه ۲۱۳ تا ۲۲۸ ۲۱۳ ارزيابي عملكرد منابع انساني بانك ها بر اساس روش هاي
Fuzzy DEAو DEA

*۱ ۱ ۲ ۳ سيد فريد قادري ، محمد علي آزاده ، مريم ميرجليلي ، محمد شيخ عليشاهي
دانشیار گروه مهندسی صنایع- پردیس دانشکده هاي فنی – دانشگاه تهران
دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی صنایع- پردیس دانشکده هاي فنی – دانشگاه تهران
دانشجوي کارشناسی ارشد مهندسی صنایع- پردیس دانشکده هاي فنی – دانشگاه تهران
(تاريخ دريافت ٢٥/٩/٨٥، تاريخ دريافت روايت اصلاح شده ٢٤/٣/٨٩، تاريخ تصويب ٢٨/٧/٨٩ )

چكيده
امروزه نظام بانكداري كشور با توجه به موضوع پيوستن به سازمان تجارت جهاني با چال شهاي جديدي همچون ورود بانك هاي خارجي، شروع به كار بانك هاي خصوصي و افزايش فعاليت هاي مؤسسه هاي مالي و اعتباري روبه روست، بنابراين بانك هاي كشور براي بقا و رقابت در اين محيط پويا، نياز دارند كه به وضعيت منابع انساني خود كه از اركان اصلي آنها است، توجه بيشتري کنند؛ چرا كه عملكرد منابع انساني هر سازمان است كه ميتواند باعث بقا و يا نابودي آن سازمان شود. بنابراين در اين مقاله به بررسي عوامل مؤثر بر ارزيابي عملكرد منابع انساني پرداخته شده است و سپس با استفاده از روش تحليل پوششي داده ها (DEA) كه از رو شهاي متداول ارزيابي عملكرد در زمين ههاي مختلف است، كارآيي، رتبه، مقادير مازاد شاخ صهاي ورودي، مقادير كمبود شاخ صهاي خروجي و شاخص هاي بحراني شعب بانك مورد مطالعه مشخص شده است. با توجه به اين مطلب كه بسياري از شاخص هاي ارزيابي عملكرد كاركنان بر پايه داده هاي كيفي هستند، با استفاده از روش DEA Fuzzy عدم قطعيتي كه در مورد شاخ صهاي كيفي وجود دارد، در مدل وارد شده و سپس كارآيي و رتبه بندي شعب مشخص شده است. براي مقايسه نتايج رتبه بندي واحدها از دو روشDEA ( قطعي) و DEA Fuzzy (فازي) از مقادير همبستگي اسپيرمن استفاده شده است كه اين مقادير در مورد شعب بانك مورد مطالعه، حاكي از تصديق و تعيين اعتبار نتايج روش DEA ( قطعي) بر اساس روش DEA Fuzzy (فازي) است.
الگوهاي ارائ هشده در اين مقاله، مي تواند براي رتبه بندي، بررسي نقاط ضعف و قوت عملكرد منابع انساني و ارائه راهكارهاي بهينه در زمينه عملكرد منابع انساني در همه شعب بانك ها مورد استفاده قرار گيرد.

واژه هاي کليدي: ارزيابي عملكرد- رتبه بندي- تحليل پوششي داد هها- DEA Fuzzy

۱- مقدمه
در سال هاي اخير نظام بانكداري كشور با توجه بـه
موضوع پيوستن به سازمان تجارت جهاني بـا چـالش هـاي جديدي همچون ورود بانك هاي خـارجي، شـروع بـه كـاربانك هاي خصوصي و افزايش فعاليت هاي مؤسسه هاي مالي و اعتباري روبه روست. بنابراين ايـن چـالش هـا بانـك هـاي كشور را بر آن داشته است تـا بـراي بقـا و رقابـت در ايـنمحيط پويا، نسبت به بهبود عملكرد خود اقدام کنند تـا بـاشناسايي نقاط ضعف و قوت خود، وضعيت موجود را بهبود دهند.
Email: [email protected] ، ۸۸۰۱۳۱۰۲ : نويسنده مسئول : تلفن : ۸۸۰۲۱۰۶۷ , فاکس *
روش هاي بررسي و رتبـه بنـدي، هـر يـك مزايـا ومحـدوديت ه اي خـاص خ ود را دارد. سـ اله ا اسـت ک همحققان و تحليلگران در جستجوي روش هايي هستند كـهتا حد ممكن محدوديت هـ اي كمتـري دارنـد و گسـترهاي فراگيرتر از عملكرد بنگاه ها را در بر مي گيرد. توجه به اين نكته ضروري است كه به سبب ضـعفي كـه در اسـتفاده ازتحليل نسبت هاي مالي بـه طـور جـدا از هـم وجـود دارد،تحليلگران به سمت آن دسته روش هـاي انـداز هگيـري درزمينه عملكرد و كارآيي بانك ها و مؤسسه هاي مـالي ميـل
پيدا كرده اند كه بتواند به طور يكپارچه از اطلاعات موجود استفاده و اثرات همه آنها را به طور يك جا در تحليل وارد کنند.
يكي از معروف ترين روش هـاي ي كـه در سـال هـاي اخير مورد توجه بسياري از صاحب نظـران و تحليـ لگـرانقرار گرفته است، روش ۱CAMELS است. اين روش كه در بانك مركزي ايالات متحده استفاده مي شود، بخشـي ازسيســتم رتبــ هبنــدي تخمينــي۲ اســت . رتبــه بنــديCAMELS نمايانگر كيفيت، شرايط مالي و تصـويري ازوضعيت ريسك ها و عملكرد كلي بانك است. ايـن بررسـي
۲۱۴
شش عامل، سرمايه، كيفيت دارايي ها، شايستگي مديريت،درآمد، ريسك نقدينگي و حساسيت ريسك بـازار را مـورد توجه قرار ميدهد. به هر يك از ايـ ن معيارهـ ا، رتبـه يـك(قوي ترين عملكرد) تا رتبه پنج (ضعيف ترين عملكرد) داده مي شود. در نهايت مجموع اين رتب هها درجه نهايي بانك را تشــكيل داده و ســطح ســلامت و ثبــات بان ك را روشــنمي کند. چه انتظارات منطقي از مدل و چه نتايج تجربي به دست آمده، تصديق كننده اين نكته هستند كه بانـ كهـاي داراي رتبه هاي ۱ و ۲ از نظر سلامت و ثبـات در وضـعيتمطلوب تري قرار دارند و در مقابل بانك هاي با رتبه ۳، ۴ و ۵ عملكرد رضايت بخشـي ندارنـد . نتـايج ضـعيف آزمـايشCAMELS ه ر بان ك، در واق ع هش داري ب ه ن اظران بانك هااست تا ميزان نظارت هاي خود را افزايش دهنـد . از محدوديت هاي استفاده از مدل CAMELS در ايـران آناست كه ارزيابي لياقت مديريت بانك ها كه از اجزاي مهـمآن است بسيار دشوار است. بانك هاي ايراني دولتي بوده و مــديران موظــف بــه پيــروي از بخشــنامه هــا و تكــاليف تحميل شده از سوي بخش دولتي هسـتند . ارزش سـرم ايه واقعي بانک ها به دليل شرايط تورمي تجربه شده در اقتصاد کشــور طــي دو دهــه گذشــته و تجديــد نکــردن ارزيــابي داريي هاي آنها از اوائل دهه هفتاد تـا کنـون، ارقـامي غيـ ر واقعي را ارائه مـ ي کنـد . همچنـين بـا توجـه بـه اينكـه دربانك هاي كشور پست مديريت ريسك وجود ندارد، ارزيابي كاملي از ريسك هايي كه مديريت با آن روبه روسـت انجـامنمي گيرد. به علاوه محـور توجـه ايـن روش، جلـوگيري ازمخاطره هاي ناشي از بروز بي ثباتي مالي و مخاطرات ناشي از ورشكستگي بانك ها است كه الزام محرمانـه بـودن را بـاخود به همراه دارد و جز بازرسان مربوطه و هيئـت مـديرهبانك ها هيچ فردي نبايد از نتايج آن مطلـع شـود. در ايـنراستا “تحليـل پوششـي داده هـ ا” بـ ه طـور گسـترده اي در كشورها ابر ي تعيين كارآيي بخش هاي مختلـف، از جملـهبانكداري مورد استفاده قرار گرفته است.
بار، كيلگو، زيمس و زيمل در سـال ۱۹۹۹ بـ ا ايـنروش، كارآيي و عملكرد بانك هاي بازرگاني ايالات متحـدهرا مورد بررسي قـرار دادنـد. در ايـن بررسـي كـه بـا روشتحليل پوششي داده ها انجـام گرفـت، پـنج متغيـر هزينـهدستمزد، دارايي هاي ثابت، هزين ههاي بهره اي، هزينـه هـاي
غيربه رهاي و سپرده ها به عنوان متغيرهاي ورودي اساسـيفعاليت بانك و سه متغير اصلي، داراي يهاي درآمدزا، درآمد حاصل از بهره و همچنـين درآمـد غيربهـره اي بـ ه عنـوانمتغيرهاي خروجي در نظر گرفته شد. اين مطالعـه، عـلاوهبر تعيين وضعيت كارآيي بانك ها نتـايج قابـل تـوجهي دربرداشته است. از آن جملـه تحقيـق مزبـور نشـان داد كـه روش تحليل پوششي داده ها براي تعيـين ميـزان كـارآيي بان ك هــا مــلاك باثبــات و قابــل اعتمــادي را در اختيــار مي گذارد. همچنين از نتايج جالب ديگر اين تحقيق، تطابق رتبه بندي بانك ها بـر اسـاس روشDEA بـا رتبـ هبنـديCAMELS از منظر كارآيي بود. از ديگر نتايج مهم اين روش، امكان مقايسه شاخص هاي مالي در بين بانـك هـايبا كارآيي بـالا و كـارآيي پـايين اسـت. بـرا ي ايـ ن منظـورمي توان با مقايسه شاخص هـاي مـالي هـر يـك از ايـن دوگروه، تفاو ت هاي معني داري بين اين داده ها به دست آورد و در نتيجه شاخص هاي مالي كـه بتواننـد مـلاك مقايسـهعملكرد و كارآيي بانك ها باشند را تعيين کرد[۱].
چنــد مــورد از مطالع اتي كــه در زمينــه ارزيــابيعملكرد بانك هاي خـارجي و داخلـي بـا اسـتفاده از روشتحليل پوششي داده ها انجام گرفته اسـت ، بـه ايـ ن شـرحاســـت: Tang , Manandhar در ســـال ۲۰۰۲ يـــک ساختار براي ارزيابي عملکرد شعب بانک ها به کمک روش DEA ارائه کردند. آنها معتقدند کـه در ارز يـ ابي عملکـردبانک ها جنبه هاي نامحسوسي وجود دارد که کمتـر مـوردتوجه قرار مي گيرند، بنابراين تلاش کردند کـه سـاختاري ارائه دهند که اين جنبه هاي نامحسوس نيـ ز مـورد توجـهقرار گيرند. ابر ي اين کار در سـاختار ارائـه شـده سـه نـوعکارآيي شامل کارآيي عملياتي، کارآيي خدماتي و کـارآيي سودبخشي را در نظر گرفتنـد [۲]. Schaffnit , Paradi در سال ۲۰۰۴ به ارزيابي عملکرد شعب يک بانـک بـزرگکانادايي با استفاده از روش DEA پرداخته اند. آنها در اين رابطه دو مدل ارائه کردند که يک مدل به نام مدل توليـ د۳ که در آن استفاده از منبعـ ي کـه بيشـتر ين سـود را بـراي ئر يس شعبه دارد مد نظر قرار مي دهد و مدل ديگر به نـاممدل اسـتراتژ يک۴ اسـت کـه نتـايج مـال ي را مـدنظر قـرارمي دهد که بيشتر براي مـد يريت ارشـد بانـک(مـد يرعامل) مهم است[۳].
Bedingfield ,Scheraga,Haslem در سال ۱۹۹۹ ابر ي تحليل کارآيي بانک هاي بـ ين المللـ ي U.S در
سال هاي ۱۹۸۷ و ۱۹۹۲ روشDEA را به کار بـرده انـد . نتيجه اين ارزيابي اين بود که مديريت بان کها بايد از بـ ين متغيرهاي ورودي به پول نقـد و سـرمايه واقعـ ي و از بـ ينمتغيرهاي خروجي به وا مهاي خارجي توجه بيشتري کند [۴]. Hall , Darke در سال ۲۰۰۳ ابر ي ارزيابي کارآيي بانک هاي ژاپن از روش ناپارامتري DEA استفاده كردند. بررسي هاي انجام شده و نتايج روش DEA بيانگر آن است كه تأثيرات ناشي از اثرگذاري مسائل مربوط بـه وام هـا بـه عنوان اصلي ترين عامل مؤثر بر كارآيي بانك هاي ژاپـن بـه ويژه در بان كهاي منطقه اي كوچك بوده است [۵].
در سال Hinterhuber , Bartsch, Afrazeh
۲۰۰۴ عوامل اصلي در بهره وري نيروي انسـان ي را بـه سـهدسته تقسيم كردند. آنها به اين نتيجه رسيدند که ممکـناست يک شـکاف بـين موقعيـ ت موجـود و مطلـوب بـراي بهره وري پرسنل وجود داشته باشد که بايـ د بـرا ي کـاهش اين شکاف سعي کرد. ابر ي ايـ ن منظـور با يـ د بـه بررسـي علت هاي ايجاد اين شکاف پرداخت. بنابراين بايد با به کـار بردن راه هاي انگيزشي، مشخص کردن ارزش ها، آمـوزش،توسعه مهارت ها و ظرفيت ها، ايجاد کـار ي کـه مـرتبط بـاعلايق فرد است، ايجاد يـ ک موقعيـ ت مناسـب بـه وسـ يله سازمان در ارتباط با رويه ها، منابع و ابزار کار، اين شکا فها را کاهش داد [۶].
Liang,Yang ,Wu در ســــال ۲۰۰۶ بــــراي ارزيابي کارآيي بانـک هـا از روش DEAFuzzy اسـتفادهكردند و نتـ ايج آن را بـا روشDEA مقايسـه کردنـ د. در روش DEA فرض همگني شرايط بـراي واحـدها در نظـر گرفته مـ ي شـود، در صـ ورتي کـه تفـاوت هـاي ي در عوامـل محيطي است که باعث ايجاد ناهمگني اين شرايط مي شود و اين ناهمگني باعث ايجـاد چـالش هـاي ي در نتـايج روشDEA مي شود. بنابراين اين افراد روش فـازي را در مـدلDEA وارد كرده و با در نظر گرفتن شـرايط منطقـه اي و بين منط قهاي براي واحدهاي تحت ارزيابي، عملكرد شعب در مناطق مختلف مورد ارزيابي قرار دادند. عوامل محيطي
در نظر گرفته شده، شامل سطح درآمد۵، تراكم جمعيت۶ و سطح اقتصادي۷ منطقه بودند. با توجه به عوامل محيطي و مدل هاي فازي استفاده شـده تغييـرات در نتـايج دو روش
DEA و DEAFuzzy محسوس بوده اسـت، زيـرا روش فازي اثر متغيرهاي محيطي در کارآيي هر واحد را در مدل منعكس مي کند[۷].
حميدرضا ملائي در سال ۱۳۸۲ با استفاده از روش تحليل پوششي داده ها و بـا در نظـر گـرفتن كـارآيي هـاي عمليــاتي، كيفيــت خــدمات و ســودآوري، مــدلي بــرايرتبه بندي شعب بانك رفاه كارگران ايـران و الگـوبرداري ازواحدهاي با بهترين عملكرد را ارائـه داده اسـت[۸]. آنيتـاعظيمي حسيني در سال ۱۳۸۲ به محاسبه كـارآيي فنـي،تخصيصي و اقتصادي بانك ها در اقتصاد ايـران پرداختـه و براي اين كار از مدل برنام هريـزي خطـي تحليـل پوششـيداده ها استفاده كرده است. نمونـه مـورد اسـتفاده در ايـ ن تحقيــق شــامل ده بانــك كش ور بــراي دوره زمــاني ۷۸-۱۳۷۶است[۹]. معاونت امور اقتصادي دارايـي بـه بررسـيشاخص هاي كارآيي و به رهوري مالي شـبكه بـانكي كشـورطي دوره ۱۳۸۱- ۱۳۷۹ پرداخته است و براي اين منظـورمدل هاي متنوعي را ارائه کرده است[۱۰]. آزاده و همکاران [۲۲] ابر ي رتبه بندي و بهينه سازي کارآيي مديريتي و فني يک بانک بزرگ، از يک رويکرد DEA استفاده کردند. در مطالع ه اي ديگـر، آزاده و همکـاران [۲۳] از ي ک رويکـرد يکپارچــه بــر اســاسAHP و DEA بــراي ارزيــابي و بهينه سازي بهره وري نيروي انسـان ي در يـ ک بانـک بـزرگصنعتي بهره گرفتند.
تا كنون روش هاي زيـادي بـراي ارزيـابي عملكـردبانك ها مطرح شـده اسـت كـه اغلـب ايـن رو شهـا فقـط جنبه هاي مالي عملكرد را در نظر گرفته و جنب ههاي كيفي و نامحسوس عملكرد مانند كيفيـت خـدمات ارائـه شـده وعملكرد منابع انساني را لحاظ نکرده اند. شايان توجه اسـتكه در اين خصوص بانك هاي سـنتي در ارزيـابي عملكـردبيشترين توجه شان روي شاخص سودآوري بانك است، هر چند شـاخص سـودآوري، يـك شـاخص عمـده در زمينـهعملكرد اقتصادي يك بنگاه بخصوص بانك ها است، ولي با توجه به مقررات متنوع بازدارنده و ساير شرايط، سودآوري نمي تواند به تنهايي و به طور مطلق معيار منصفانه اي براي بررسي عملكرد بانك هاي كشور در نظر گرفته شود؛ بر اين اساس لازم است در كنار شاخص يادشـده سـاير عوامـل و
شاخص هاي عملكردي از جمله عملكرد منابع انساني نيـزمورد توجه قرار گيرد و از آنجايي كه در هر سازماني، منابع انساني از اركان اصلي آن است، بنـابر اين ارزيـابي عملكـردمنابع انساني و ارائه رو شهايي براي بهبود به رهوري آنـان ، يكي از مهم ترين مسائلي اسـت كـه مـ يتوانـد در افـزايشكارآيي يك سازمان از جملـه بانـك هـا مـؤثر واقـع شـود.
بنابراين در اين مقاله بـه ارزيـابي عملكـرد منـابع انسـانيشعب بـا اسـتفاده از تحليـل پوششـي داد ههـ ا پـرداختيم .
۲۱۶
متـ دولوژي تحليـل پوششـي داد ههـ ا، متـدو لوژي علم ي وناپارامتريك براي ارزيابي كارآيي واحدهاي مشابه است كه كاربردهاي متعددي در سنجش كارآيي شعب بانك ها نيـزداشته است. ايـن متـدولوژي بـا اسـتفاده از مبنـاي قـويبرنامه ريزي خطي، اين امكان را فراهم مي كند كه ارزيـابياز عملكرد واحدهاي تحت بررسي داشته باشد و تصميمات درست و منطقي ابر ي بهبود وضـعيت كاركنـان واحـدهاي ذکرشــده ارائــه دهــد . بــا توجــه بــه اينكــه بســياري ازشاخص هاي ارزيابي عملكـرد كاركنـان بـر پايـه داده هـاي كيفي هستند، بنابراين متدولوژي DEA Fuzzy مي تواند براي چنين مسائلي مؤثر واقع شود، چون عـدم قطعيتـيكه در مورد شاخص هاي كيفـي وجـود دارد، در مـدل واردشده و سپس رتب هبندي واحدها انجام مي گيرد.
در اين مقاله در بخش(۲) متـد ولوژي تحقيـق كـهشامل فلوچارت مراحل كار، تعاريف شاخص هـاي ارزيـابيكاركنان، توضيحي مختصر درباره روش هـاي AHP بـرايتعيين اهميـت شـاخص هـاي ارزيـابي عملكـرد كاركنـان،DEA وDEA Fuzzy بـراي ارزيـابي عملكـرد منـابعانساني ارائه شده، در بخش(۳) تجزيه و تحليل نتـايج هـريك از روش هاي ذکرشده در مورد مجموعـه شـعب بانـكصنعت و معدن ارائه شده است. در بخش (۴) نتايج مقاله و در بخش(۵) منابع مورد استفاده ارائه شده است.

۲- متدولوژي تحقيق
۲-۱- مراحل انجام تحقيق
در اين مقاله مراحلي براي ارزيابي عملكرد منابع انساني بانك ها در نظر گرفته شده است كه به اين شرح هستند:
ابر ي ارزيابي عملكرد كاركنان، ابتدا بـه بررسـي وتعيين شاخص هاي كيفي مؤثر بر ارزيابي عملكرد كاركنان پرداخته، سپس با طراحي پرسشنامه اي از رؤسـاي شـعب
درخواست مي شود كه با تكميل آنها، امتياز هر شـاخص رابراي هر يك از پرسنل شعبه خود مشخص کننـد . سـپساهميت شاخص هـاي كيفـي مربـوط بـه ارزيـابي عملكـردكاركنان را بـر اسـاس روشAHP مشـخص كـرده و بـر اساس امتياز و اهميت هر شاخص، امتياز نهايي هر شاخص كيفي مشخص مي شود و بدين طريق شاخص هـاي كيفـيبه مقادير كمي تبديل مي شوند. سپس با اسـتفاده از روش
تحليل پوششـي داده هـا و مشـخص کـردن شـاخص هـاي ورودي و خروجي، ميزان كارآيي و جايگاه شـعب، مقـاديرمازاد شاخص هـاي ورودي، مقـادير كمبـود شـاخص هـاي خروجي و شاخص هاي بحراني هـر يـك از شـعب از نظـر عملكرد منابع انساني نسبت به يكديگر مشخص مي شـوند . ام ا از آنج ايي ك ه اكثـر ش اخص ه اي ارزي ابي عملك رد كاركنان، كيفـي هسـتند كـه از طريـق نظرخـواهي كمـيشده اند، بنابراين در مورد آنها قطعيتي لازم وجود ندارد. با استفاده از روش DEA Fuzzy عدم قطعيتي كه در مورد شاخص هاي ذکرشده وجود دارد، به كمك α در مدل وارد كرده و با استفاده از ايـن روش نيـز كـارآيي و رتبـ هبنـديشعب را مشخص مي کنيم. در نهايت نيز بـا اسـتفاده از دوروش ذکرشده مقايسه اي بـين نتـايج رتبـ هبنـدي واحـدهاانجام مي دهيم.
شکل (۱) مراحل ارزيابي عملكرد كاركنان را نشان مي دهد.
براي هر يک از زير شاخص هاي ارزيابي کارکنان، امتيازي بين۱ تا۱۰ در نظر گفته شده است، (عدد۱ بيانگر ضعيف ترين عملكرد و عدد ۱۰ بيانگر بهترين عملكرد است) امتياز اين زيرشاخص ها توسط رؤساي شعب براي هر يک از کارکنان شعبه مشخص مي شود، سپس امتياز هر شاخص اصلي از ميانگين حسابي امتياز زيرشاخص هايش تعيين شده و با توجه به اينكه واحدهاي مورد ارزيابي شعب هستند، از طريق ميانگين حسابي روي امتياز هر يك از شاخص هاي اصلي كارشناسان هر شعبه، امتياز شاخص مربوطه براي شعبه مدنظر حاصل مي شود. بدين ترتيب ۸ شاخص اصلي ذکرشده براي هر شعبه امتيازدهي مي شوند. با توجه به اين مطلب كه اهميت اين شاخص ها يکسان نيست، بنابراين بايد اهميت اين شاخص ها را مشخص کرد.

۲-۲- روش سلسله مراتبي (AHP)
براي تعيين اهميت شاخص هاي كيفي ذکرشده از روش سلسله مراتبي استفاده شده است. فرايند تحليل سلسله مراتبي، يکي از جامع ترين سيستم هاي طراحي شده براي شاخه تصميم گيري با معيارهاي چندگانه است. زيرا اين تکنيک، امکان فرمول کردن مسئله را به صورت سلسله مراتبي مي دهد و همچنين امکان در نظر گرفتن معيارهاي مختلف کمي و کيفي را مي دهد. اين فرآيند گزينه هاي مختلف را در تصمي مگيري دخالت داده و امکان تحليل حساسيت روي معيارها و زيرمعيارها را دارد. علاوه بر اين، بر مبناي مقايسه زوجي بنا نهاده شده است که قضاوت ومحاسبات را تسهيل مي کند. همچنين ميزان سازگاري يا ناسازگاري تصميم را کنترل ميکند که از مزاياي ممتاز اين تکنيک در تصميم گيري چند معياره است؛ همچنين از مبناي قوي تئوريک بهره مند بوده است[۱۳و۱۲].
AHP و کاربرد آن بر سه اصل استوار است:
برپايي يـک سـاختار و قالـب سلسـله مراتبـي بـرايمسئله؛
برقراري ترجيحات از طريق مقايس ههاي زوجي؛
برقراري سازگار منطقي از اندازه گير يها.
در ش کل (٢) جري ان فرآين د و جزئي ات مراحـل AHP مشخص شده است[۱۲].

۲-۳- روش تحليل پوششي دا دهها (DEA)
1310591284618

يكي از معروف ترين روش هـاي ي كـه در سـ الهـ اي اخير مورد توجه بسياري از صاحب نظـران و تحليـ لگـرانقرار گرفته است، روش تحليل پوششي داده ها اسـ ت. ايـنروش بر اساس تكنيك هاي برنام هريزي خطي ايجاد شده و مبتني بر يك سري بهينه سازي با استفاده از برنامـه ريـ زي
خطي است. در اين روش منحني مرزهاي كارا از يك سرينقاط كه به وسيله برنامه ريزي خطي تعيين ميشود، ايجادمي شود كه مطابق تئور يهاي اقتصادي مربوطه، به تعيـينكارآيي سازمان به روش ناپارامتري ميپردازد. از ايـن نظـرپيش فر ضها و محدوديت هاي كمتري را در بر دارد[١٤].
در اين روش، ابر ي تحليل کارآيي نسـبي و مـديريتي يـکبنگاه اقتصادي در مقايسه با ساير بنگاه هاي مشابه، امكـاناستفاده از ورودي ها و خروجي هاي متعدد به طور همزمان وجود دارد. همچنين بـا ايـن روش مـي تـوان بـه ترکيـبمناسب شاخص هاي ورودي بـرا ي ارتقـ اي کـارآيي دسـتيافت. اين روش از اواسـط دهـة ١٩٨٠ در سيسـتم بـانکيکشــورها بــه کــار گرفتــه شــد و روشــي ناپارامتريــک وغيراحتمالي است که مرز کاراي توليـد را بـراي واحـدهاي مالي تعيين مي کند. در اين مقالـه بـراي ارزيـابي عملكـردكاركنان شعب از مدل هاي BCC ورودي گرا و خروج يگرا ابر ي متغيرسازي بازده به مقياس استفاده شده اسـت كـهاين مدل ها در سال ١٩٨٤ توسط بانكر، چارنز و كوپر ارائه شده است[١٦و١٥].
۲۱۸

۲-۳-۱- مدل هاي کاربرديBCC ورودي گرا و خروجيگرا
براي تعيـين کـارآيي هـر يـک از شـعب از مـدل BCCورودي گرا رابطه(۱) ابر ي تحليل روي شاخص هـاي
(3)
ورودي و از مدل BCCخروجي گرا رابطه(۲) ابر ي تحليـلروي شاخص هاي خروجي استفاده شده است. در مدل هاي ذکرشده از شـاخص هـاي كيفـ ي تعريـف شـده بـ ه عنـوانمتغيرهاي خروجي(Yrj) كـهr=1,..,8 و j=1,..,n و از شاخص هاي هزينه آموزش و تحقيقات، ساعات آمـوزش و
تعــداد پرســنل بــ ه عنــوان متغيرهــاي ورودي(Xij) كــه j=1,..,n و i=1,2,3 اســتفاده شــده اســت. در روابــط يادشده، n بيانگر تعداد شعب است[۱۸و۱۷].
eo = Min q
n
s.t. q x ‡λ x , i = .3…,1
ioj = 1j ij
n (١)
y £λ y , r =1,…,.8
roj = 1j rj
n
λ = 1
j =1j
λ j ‡ 0

eo =Max q
n s.t. x ‡λ x , i =1,…3.
ioj =1 j ij n (٢)
q y £λ y , r =1,…,.8
roj =1 j rj
n λ =1
j =1 j
λj ‡0

۲- ۳- ۲- رتبه بندي جهانشاهلو و همکاران
جهانشاهلو و همکاران، فرا کارآيي که کوپر و همکاران در سال ۲۰۰۱ براي کلا سبندي و تحليل حساسيت واحدهاي کارا و ناکارا ايجاد کرده اند را بهبود بخشيده اند، به طوري که تعداد مسائلي که بايد در اين حالت حل شود را کاهش داده اند. براي تعيين رتبه بندي كامل واحدهاي مورد ارزيابي از رابطه(۳) استفاده شده است[۱۷].
38
MinZ 0 =w0 -e(s i- +s r+ )
i =1r =1
s.t.
n
jj =„10 l j x ij + s i- = x i 0 +w0 (3)
n l j y rj + s r+ = y i0 -w0
j =1 j „0
n
l j = 1
j =1 j „0 l j , s i- , s r+ ‡ 0″j( j „ 0)and w0isfree

ن

ی
تب
ا
مر

ه
ل
س
سل

ی
ی
ا
پ
بر
ی
ها
ی

ل
و
قب

د
ر
مو

ص
ی
خ
تش
ي
ر
ا
گ
ز
سا

ص
خ
شا

ن
د
بو
یس
ر
ت
ما

یل
ک
تش
ي
ها

ی
ج
زو

ت
ا
یس
ا
مق

ی
ب
نس

ن
ا
ز
او

ج
ا
ر
خ
ت
اس

ي
ر
ا
گ
ز
سا

ص
خ
شا

ج
ا
ر
خ
ت
اس

ن

ن
ا
ز
او

ج
ا
ر
خ
ت
اس
ی
ها
ی

خ
ه
بل



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید