رسوب شناسی سواحل غرب خلیج نایبند و رسوبگذاری رسوبات کربناته در بندر صیادی عسلویه

سعیده سامی1 ، محسن سلطانپور2*1 ، راضیه لک3

دانشجوی دکترا، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی
استادیار، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی
دکترای رسوب شناسی، زمین شناسی دریایی، سازمان زمین شناسی کشور

چکیده
1268732112263

Downloaded from marine-eng.ir at 17:19 +0330 on Monday October 30th 2017

Downloaded from marine-eng.ir at 17:19 +0330 on Monday October 30th 2017

بندر صیادی عسلویه در جنوب شرقی استان بوشهر از جمله بنادر صیادی قدیمی کشور بشمار میرود. پیشروی سریع خط ساحلی مخزن بالادست موج شکن اصلی در چند سال اخیر و رسوبگذاری در دهانه ورودی بندر به مشکلاتی جدی در بهرهبرداری از بندر منجر گردیده است. در مقاله حاضر با استفاده از مشاهدات بازدیدهای میدانی، تحلیل رسوب شناسی نمونههای رسوبی اخذ شده و مقایسه نقشههای آبنگاری جهت تعیین نرخ و روند رسوبگذاری در بالادست بندر، علت رسوبگذاری سریع و منشأ این رسوبات مورد بررسی قرار گرفته است. پارامترهای آماری نمونههای رسوبی استخراج شده و بررسیهای کانیشناسی، مورفوسکوپی و مورفومتری توسط میکروسکوپ انکساری بر روی آنها انجام گردیده است. نتایج نشان میدهد درحالیکه اثر چندانی از منبع مرجانی در بین رسوبات سواحل غربی منطقهی نمونهجگیری شده دیده نمیشود، با نزدیک شدن به بندر صیادی عسلویه قطعات مرجانی قابل ملاحظهای در رسوبات مشاهده میگردند. بررسی نمونهها موید بیشتر بودن رسوبات آواری در گذشته و همچنین افزایش رسوبات کربناته در سالهای اخیر میباشد. مشاهدات محلی و تحلیل نمونهها افزایش تنش رسوبی، به عنوان یکی از عوامل کاملاً مخرب بر روی مرجانها، را مشخص میکند که به کاهش قابل ملاحظه صخرههای مرجانی تودهای و جانداران دریایی مرتبط منجر شده است. واضح است که عملیات احیاء زمین و ساخت و سازهای وسیع انجام شده به بالا رفتن بار رسوبی منجر شده است. این مسئله عامل افزایش قابل ملاحظه رسوبات کربناته و رسوبگذاری شدید در بندر میباشد. بررسیها احداث رانهگیر رسوبی و لایروبی لنگرگاه را به عنوان بهترین گزینه مرتفع نمودن مشکل رسوبگذاری در بلندمدت ارائه میکند.
کلمات کلیدی: رسوبگذاری، رسوبشناسی، رسوبات کربناته، عسلویه، صخره های زیرآبی، مرجان

SEDIMENTOLOGY OF THE WEST COASTLINES OF
NAYBAND BAY AND THE IMPACT OF CARBONATE
SEDIMENTS ON THE SEDIMENTATION IN ASALUYEH
FISHERY PORT

Saeideh Sami 1, Mohsen Soltanpour 2, Raziyeh Lak 3
PhD Student, Dept. Civil Eng., K.N.T University of Technology
Assistant Professor, Dept. Civil Eng., K.N.T University of Technology
Sedimentologist (PhD), Dept. Marine Geology, Geological Survey of Iran

Abstract Asaluyeh Fishery Port is an old fishery port located in the south-east of the Bushehr Province. The rapid shoreline advancement of the updrift fillet of the main breakwater during

[email protected] نویسنده مسوول مقاله *

past few years and the sedimentation at the port entrance has resulted to substantial difficulties in using the port. The relatively large amount of sedimentation finally affected the navigation at the entrance of the port. Using field observations, sedimentology analyses of the obtained sediment samples and comparisons of hydrographic maps in order to get the rate and direction of the updrift sedimentation, the cause of rapid sedimentation and the source of this sediment have been studied in current paper. Statistical parameters of sediment samples have been calculated and minerology, morphoscopy and morphometery investigations were conducted using a binocular microscope. The results show that while there is not a clear clue of coral source among the sediment samples of the west coast of the sampled site, a large portion of coral segments are observed in the vicinity of the port. The investigation of sediment samples confirms the larger percentage of terrigenous sediments in the past as well as the increase of carbonate sediments in recent years. The field observations and analyses of sediment samples reveal the increase of sediment stress, as one of the most profoundly deleterious impacts on corals, which has resulted to the considerable decrease of patch reefs and the related marine organisms. It is apparent that the reclamations and large construction works have caused the excess of sediment load. This is the cause of considerable increase of carbonate sediment and huge sedimentation at the port. The investigations suggest that construction of a groin and dredging of the harbor is the most suitable option for solving the sedimentation problem in longterm.
Keywords: sedimentation, sedimentology, carbonate sediments, Assaluyeh, coral reefs

1- مقدمه
بجــز رســوبات آواری1 کــه منــشأ رســوبگذاری دربسیاری از بنـادر هـستند، رسـوبات درون حوضـهای یـابیوشیمیایی منبع مهـم دیگـری از رسـوب را بـویژه درمناطقی که ذرات آواری کم می باشند، تشکیل میدهند.
این رسوبات از جنس کربنات کلسیم بـوده و عمـدتاً دراثـر فعالیـتهـای متـابولیکی موجـودات زنـده تـشکیل میشوند. صخره های زیرآبی مرجانی2 یکی از محیط های اصلی تولید این نـوع رسـوبات مـی باشـد [1]. رسـوباتکربناته3 با تخریب صخره های زیرآبـی و ارگانیـسم هـایصخره ها توسط فرآیند های فرسایش فیزیکی، بیولوژیکیو شیمیایی ایجاد مـی شـوند . فرسـایش فیزیکـی از اثـرامواج، سونامی و همچنین سوراخهای ایجاد شده توسطســایر موجــودات ناشــی مــیشــود [2]. همچنــین آلودگیهای زیست محیطی ناشی از فعالیتهای انسانی
از قبیــل تخلیــه روانــĤ بهــا و فاضــلابهــای شــهری، آلودگیهای نفتی، فعالیتهای سازه ای همراه بـا تخلیـهنخالهها در دریا، تجهیزات نمکزدایی، تخلیه آب با دمـاو شوری بالا، آلودگی گرمایی ناشی از تجهیزات انـرژی،جمــعآوری مرجانهــا توســط مــردم و توریــستهــا، دریانوردی و بهره برداری غیر منطقـی از منـابع دریـاییمنجر به مرگ مرجانها و دیگـر موجـودات صـخره هـایزیرآبی می شود [3]. اگر چه تمـام فرآینـدهای فیزیکـیموجب مستعدتر شدن فرسـایش زیـستی ارگانیـسمهـامـیشـوند، فرسـایش زیـستی ماننـد تخریـب فیزیکـی چشمگیر نبوده و به آسانی قابل مشاهده نیست. این نوع فرسایش نافذ، پایدار و بلندمدت میباشد و ممکن است اثرات بیشتری نسبت به فرسایش فیزیکـی ایجـاد کنـد [2].
1268732112263

Downloaded from marine-eng.ir at 17:19 +0330 on Monday October 30th 2017

Downloaded from marine-eng.ir at 17:19 +0330 on Monday October 30th 2017

مجموعههای مرجـانی بخـش شـمالی خلـیج فـارس در اطراف 17 جزیره و طول محـدودی از منـاطق سـاحلی کشور از شمال غـرب تـا جنـوب شـرق قـرار دارنـد . در مقایسه با دیگر نقاط جهان شرایط زنـدگی مرجانهـا در خلیج فارس حدی بـوده و بنـابراین انـدک تغییـری در شرایط محیطی به تهدیـدی جـدی بـرای زنـدگی ایـن موجودات منجر میشود [3]. منطقه عـسلویه از جملـهمنــاطق مــستعدی اســت کــه بعلــت دوری از ورودیرودخانه ها و کمبود رسـوبات آواری محـیط مناسـبی رابرای رشد مرجانهـا و دیگـر موجـودات کفـزی فـراهمساخته است . اگرچه گفته شده است که در سال 75 در حد فاصل بندر طـاهری تـا نخیلـو اجتماعـات پراکنـده مرجانی در عمق تقریبـی 6-2 متـر مـشاهده مـی شـده است اما این مناطق مرجـانی در سـالهای اخیـر بـدلیل فعالیتهای سازهای و استحصال زمین از بین رفته و درحال حاضر بستر لازم برای تجدیـد حیـات آنهـا وجـود ندارد. با این همه علی رغم تـاثیر افـزایش بـار رسـوبی و دیگر آلودگیهای محیطی بالادست بر روی صـخره هـای زیرآبی اطراف نخل تقی و اسکلهی عسلویه، خوشبختانه این صخره های زیرآبی هنوز کاملاً از بین نرفتهاند.

N
Nakhle-e-Taghi
Assaluyeh
Sepah
Nay Band

N

Nakhle-e-Taghi

Assaluyeh

Sepah

Nay Band

شکل 1- محدوده مرجانی زنده در نایبند و عسلویه

N
A:
Inshore sandy zone
B:
Sand and rocky zone with rubble
C:
Living and dead corals
D:
Soft or coarse sand
1

2

3

4

5



قیمت: تومان

دسته بندی : مهندسی دریا و بندر

دیدگاهتان را بنویسید