4875265-50799

مقـاله پژوهشـی
فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 7، شماره 4، تابستان 1396
5310857-136768

آیا چاقی تاثیر برنامههای ورزش درمانی را بر روی شدت درد و ناتوانی افراد مبتلا به کمر درد مزمن غیر اختصاصی تحت تاثیر قرار میدهد؟
عین اله نادری1
۱. استادیار گروه علوم زیستی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه صنعتی شاهرود، سمنان، شاهرود، ایران
85918068

تاریخ دریافت: 24/1395/8 تاریخ بازبینی: 27/1395/9 تاریخ پذیرش: 1396/30/20چکیده
زمینـه و هـدف: بـا وجود رشـد سـریع و شـیوع چاقـی، تاثیـر چاقـی بـر روی پیامـد برنامه هـای ورزش درمانی در افـراد مبتـلا به کمـر درد مزمن غیراختصاصـی هنـوز در هالـه ای از ابهـام اسـت. بنابرایـن هـدف از تحقیـق حاضـر بررسـی ایـن بـود موضوع اسـت کـه آیا چاقـی می تواند اثربخشـی ورزش درمانـی را بـر روی میـزان درد و ناتوانـی افـراد مبتـلا بـه کمـر درد مزمـن غیـر اختصاصی تحـت تاثیر قـرار دهد؟
مـواد و روش هـا: آزمودنی هـای تحقیـق را 3۲ زن و مـرد) ۲۱ مـرد و ۱۱ زن( مبتـلا به کمـر درد مزمن غیراختصاصی تشـکیل میداد که بر اسـاس شـاخص توده بدنی)BMI( و نسـبت دور کمر به دور باسـن) WHR( در دو گروه آزمودنی های چاق) ۶ مرد و ۴ زن؛ میانگین سـنی ۵/۸۵±۰3/۲۵ و شـاخص تـوده بدنـی ۲/۱۵±۲/3۴۵( و غیـر چاق ) ۱۵ مرد و ۷ زن؛ میانگین سـنی ۷/۱۰±۵۱/۸۱ و شـاخص توده بدنـی۱/۹۱±۲۴/۵۰( طبقه بندی شـدند. جهـت ارزیابـی درد از مقیـاس بصـری درد) VAS( و پرسشـنامهی ناتوانی رولنـد – موریس)RMQ( جهـت ارزیابی ناتوانی ناشـی از کمردرداسـتفاده شـد. برنامـه ی ورزشـی شـامل هفـت تمریـن بـود کـه بـه مـدت ۱۰ هفتـه، سـه جلسـه در هفتـه و بـه مـدت 3۰ الـی ۶۰ دقیقه اجرا شـد .
داده های جمع آوری شـده توسـط آزمون های آماری tمسـتقل ،ANCOVA و همبسـتگی پیرسـون در سـطح معنیداری ۰/۰۵ تجزیه و تحلیل شد.
یافتههـا: نتایـج تحقیق نشـان داد که در پیش آزمون بیـن میانگین شـدت درد) ۰/۰۰۷=t =-۲/۸۸ ،p( و ناتوانـی)۴۰/۰ =t =-۲/۱۶،p( آزمودنی های مبتـلا بـه کمـر درد مزمـن غیر اختصاصـی چاق و غیر چاق تفـاوت معنی داری وجود دارد. بین شـاخص تـوده بدنی با شـدت درد) ۰/۰۲=r=۰/۴3،P( و ناتوانـی) ۰/۰۱۷=r=۰/۴۹،P( در افـراد مبتـلا بـه کمـر درد مزمـن غیراختصاصی نیز ارتباط معنی داری مشـاهده شـد. بعد از مداخلـه درمانی میزان بهبـود درد) ۱۰۰/۰= F =۱۴ /۲۷،P( و ناتوانـی) 3۰/۰= F =۵ /۴۲،P( بـرای آزمودنی هـای مبتـلا بـه کمـر درد مزمـن غیر اختصاصی غیرچاق نسـبت بـه آزمودنی هـای چاق به طـور معنی داری بیشـتر بود .
نتیجهگیـری: نتایـج تحقیـق نشـان داد که چاقـی تاثیر منفی بر روی اثربخشـی برنامـه ورزش درمانی افراد مبتـلا به کمر درد مزمـن غیراختصاصی دارد. بـر ایـن اسـاس بـه نظر می رسـد کـه رویکردهای درمانی که هـر دو وزن بدن و کمـردرد را در افراد چـاق مبتلا به کمردرد مزمـن غیراختصاصی هـدف قـرار میدهنـد، تاثیـرات اقتصـادی قابـل توجه تـری داشـته و حتی ممکن اسـت پیامدهـای طولانی مـدت بهتری نه تنهـا برای کمـر درد بلکه بـرای دیگـر عوارض همراه با چاقی داشـته باشـند.
واژه های کلیدی: کمر درد مزمن غیر اختصاصی، چاقی، ورزش درمانی، درد، ناتوانی

نویسنده مسئول: عین اله نادری، دکتری آسیب شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی، گروه علوم زیستی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران پست الترونیک: [email protected]
مقدمه
کمــردرد) LBP( و چاقــی دو مــورد از مهمتریــن نگرانیهــای بهداش ت و س لامت عموم ی هس تند)۱(. کم ر درد ب ه عن وان
یــک پدیــده بایوسایکوسوشــال یکــی از شــایع ترین دلایــل ناتوان ی اس ت ک ه ش یوع آن در سراس ر عم ر بی ن ۶۰ ت ا ۵۸ درص د گ زارش ش ده اس ت)۱(. معم ولا کم ر درد ب ه عن وان دردی موضع ی تعریـف می ش ود ک ه زی ر لبـه آخری ن دن ده )حاش یه س تون فق رات( و ب الای خ ط گلوتئ ال تحتان ی را ب ا ی ا ب دون ان دام تحتان ی درگی ر میسـازد)3(. کم ردرد تاثی ر قابــل توجهــی بــر ظرفیــت عملکــردی فــرد دارد. درد ناشــی از کمــر درد فعالیــت شــغلی فــرد را محــدود و علــت عمــده غیبتهــا اســت. بنابرایــن، بــار اقتصــادی کمــر درد میتوانــد بــه طــور مســتقیم ناشــی از هزینههــای بــالای مراقبتهــای بهداشــتی یــا بــه صــورت غیرمســتقیم ناشــی از کاهــش بازده ی ف رد باش د)۴(. برآورده ای اخی ر نش ان میده د ک ه ب ار اقتص ادی ناش ی از کم ر درد در ای الات متح ده، ح دود ۴۸ ت ا ۶۲۴ میلی ارد دلار در س ال اس ت)۴,۵(. کم ر درد را میتوان د ب ه دو دس ته اختصاص ی )ناش ی از ی ک وضعی ت ی ا پاتول وژی خ اص( و غیراختصاص ی )عل ت درد را نمیت وان تعیی ن ک رد( طبقهبنــدی کــرد)۶(. در طبقهبنــدی بیشــتر کمــر درد را بــه ح اد )کمت ر از ش ش هفت ه(، تح ت ح اد )ش ش ت ا ۱۲ هفته( یــا مزمــن )بیــش از ۱۲ هفتــه( طبقهبنــدی میکننــد)۷(. اتیولــوژی کمــر درد بــه خوبــی شــناخته نشــده اســت امــا برخــی از عوامــل خطــر شــناخته شــده عبارتنــد از؛ عوامــل ش غلی، پوس چر و کاره ای دس تی س نگین، ق د بلن د، س یگار کشــیدن، و عوامــل روانــی ماننــد افســردگی)۱,۸(. روشهــای درمانــی متعــددی همچــون؛ دارو درمانــی )ضــد التهــاب ،کورتیکواس تروئیدها، پاراس تامول، مخدره ا، ش ل کنندهه ای عضلانــی(، فیزیوتراپــی )امــواج کوتــاه، ســونوگرافی، تحریــک الکتریک ی، لی زر( اینفیلتریش ن، ط ب س وزنی و ورزش درمان ی ب رای اف راد مبت لا ب ه کم ردرد ارائ ه میش ود. ب ا ای ن ح ال ،اث ر بخش ی هی چ ی ک از مداخ لات درمان ی ب ه ط ور کام ل ثاب ت نش ده اس ت۹)–۱۱(.
ورزش درمانــی مجموعــهای از حــرکات ویــژه اســت کــه بــه منظــور توســعه و آماده ســازی عضــلات و مفاصــل از طریــق یــک برنامــه ورزش جســمانی جهــت ترویــج ســلامت جســمی فــرد ارائــه می شــود)۱۲(. مطالعــات نشــان دادهانــد کــه موثرتریــن اســتراتژی های درمانــی کمــردرد مزمــن غیــر اختصاصــی) NSCLBP( ورزش درمانــی و برنامههــای شــناختی/ رفتــاری هســتند)۹,۱۰(. مطالعــات مــروری نشــان دادهان د ک ه درمانه ای مبتن ی ب ر ورزش ب ه وی ژه تمرین ات کنت رل حرکت ی بهتری ن م وارد جه ت کنت رل کم ردرد مزمن غیراختصاص ی هس تند کـه می توان د ب ه خاط ر خصوصی ات مکانیکــی کمــردرد مزمــن، بی ثباتــی لمبوپلویــک، کاهــش تح رک مفص ل و مکانیزمهـای عصبـی- عضلان ی باش د ک ه ت ا ح د زی ادی ثب ات تن ه و کارای ی حرکت ی را تح ت تاثی ر قــرار میدهنــد)۱۰,۱۱(.
طــی ســال های اخیــر، شــیوع چاقــی و اضافــه وزن رشــد س ریعی داش ته)۱۲( و ه م اکن ون ب ه عن وان یک ی از مش کلات ج دی تم ام دنی ا محس وب میش ود3)۱(. مطالع ات نش ان داده اس ت ک ه ی ک س وم از جمعی ت آمری کا دارای اضاف ه وزن ی ا چاق ی هس تند)۱۲(. مورتیم ر و هم کاران ب رای اولی ن ب ار در مطالع های گ زارش نمودن د ک ه احتم ال م یرود بی ن چاق ی و ب روز کم ر ارتب اط وج ود داش ته باش د)۴۱( ک ه در برخ ی از مطالع ات اخی ر نی ز اثب ات ش ده اس ت)۱۵(. هی وچ و هم کاران ۲۰۱۰)( در مطالعــه ای جهــت بررســی ایــن رابطــه نشــان دادن ک ه بع د از ح ذف تاثی ر عوام ل مداخل ه گ ری چ ون؛ س یگار کش یدن، آم وزش، ن وع کار و زم ان ص رف ش ده ب رای فعالیتهــای جســمانی هنــوز هــم بیــن کمــردرد و چاقــی ارتبــاط وجــود دارد)۱۶(. بــا وجــود اینکــه، برخــی مطالعــات ارتب اط خط ی مثبت ی را بی ن خط ر کم ر درد و چاق ی نش ان دادهان د، برخ ی دیگ ر تنه ا خط ر ب روز کم ر درد را در انته ای توزیــع شــاخص تــوده بدنــی) BMI( گــزارش کردهانــد)۱۷(. مح دودی مطالعات ی تاثی ر کاهـش وزن از طری ق جراح ی را ب ر روی کم ر درد اثب ات کردهانـد)۱۸,۱۹(، در حال ی ک ه تاثی ر اضاف ه وزن و چاق ی ب ر روی پیام د برنامهه ای ورزش درمان ی در اف راد مبت لا ب ه کم ر درد مزم ن غیراختصاص ی هن وز در هال ه ای از ابه ام اس ت و مطالعات ی ک ه در ای ن رابط ه ص ورت گرفتــه نتایــج متناقضــی را گــزارش کردهانــد )۲۰,۲۱(. بنابرایــن مطالعــه حاضــر ســعی دارد بررســی کنــد کــه آیــا اضافــه وزن و چاقــی بــر اثربخشــی ورزش درمانــی بــر روی میــزان درد، ناتوانــی و عملکــرد افــراد مبتــلا بــه کمــر درد مزمــن غیراختصاصــی تاثیــر دارد؟مواد و روشها
تحقی ق حاض ر از ن وع تحقیق ات نیم ه تجربی می باش د. جامعه آم اری تحقی ق را زن ان و م ردان مبت لا ب ه کم ر درد تش کیل میدهنــد. آزمودنیهــای تحقیــق را 3۲ زن و مــرد) ۲۱ مــرد و ۱۱ زن( مبت لا ب ه کم ر درد مزم ن غیراختصاص ی تش کیل مــیداد کــه در ســال ۱3۹۴ جهــت درمــان بــه درمانگاهــای تخصص ی شهرس تان همـدان مراجع ه ک رده بودن د و طب ق تش خیص متخص ص ط ب فیزیک ی جه ت ارزیاب ی و ش رکت در برنام ه ورزش درمان ی توصی ه ش ده بودن د. آزمودنیه ای تحقی ق ب ر اس اس ش اخص ت وده بدن ی)BMI( و نس بت دور کمــر بــه دور باســن) WHR( در دو دســته آزمودنی هــای چ اق) ۶ م رد و ۴ زن( دارای میانگی ن س نی ۵/۸۵±۵۲/3۰ و ش اخص ت وده بدن ی ۲/۱۵±۲/3۴۵ و و غی ر چ اق) ۱۵ م رد و ۷ زن( دارای میانگی ن س نی ۷/۱۰±۵۱/۸۱ و ش اخص ت وده بدنــی۱/۹۱±۲۴/۵۰ طبقهبنــدی شــدند3)۲۲,۲(. بــرای تعییــن چاق ی عموم ی از صدکه ای BMI مرب وط ب ه مرک ز کنت رل بیماریهــا) CDC( و مســتندات WHO در رابطــه بــا چاقــی شــکمی اســتفاده شــد و شــاخص های تــوده ی بدنــی بالاتــر 3۰ در رده چ اق ق رار میگرفتن د3)۲۲,۲(. نس بت دور کم ر ب ه دور باس ن ب الای ۰/۹ ب رای مرده ا و دور کم ر ب ه دور باس ن ب الای ۰/۸۵ ب رای زن ان ب ه عن وان معی ار چاق ی ش کمی در نظ ر گرفته ش د)۲۲(.
معیارهــای انتخــاب آزمودنیهــا شــامل؛ کمــردرد بیشــتر از ۶ هفتــه، عــدم انتشــار درد بــه انــدام تحتانــی )درد محــدود ب ه ناحی ه بی ن چی ن س رینی ت ا س تون فق رات س ینه ای( ،تشــدید و تخفیــف علائــم کمــر درد در اثــر تغییــر پاســچر و حرک ت دادن س تون فق رات، کاه ش ی ا از بی ن رفت ن علائ م ب ا کاه ش فش ار ب ر روی ناحی ه کم ری. از دیگ ر معیاره ای انتخــاب آزمودنیهــا داشــتن مجــوز انجــام ورزش از طــرف
متخص ص ط ب فیزیک ی و ام کان ش رکت منظ م در جلس ات تمرین ی ب ود .
معیارهــای خــروج از تحقیــق شــامل؛ داشــتن کمردردهــای ب ا دلای ل پاتولوژی ک مش خص )کم ر درد اختصاص ی( مانن د؛ شکس تگی، س رطان، دفورمیت ی، آرت روز پی ش رون ده س تون فق رات، لی ز خوردگ ی مه ره، شکس تگی های فش اری س تون فق رات، رادیکولوپات ی در اث ر تنگ ی کان ال نخاع ی و درگی ری ریش ههای عصب ی ی ا علائ م عصب ی چ ون، حساس یت ی ا از دس ت رفت ن رفلک س .
بیم اران در ی ک برنام ه ورزش درمان ی ۱۲ هفت ه ای ک ه س ه جلس ه در هفت ه و ب ه م دت ۴۵ ت ا ۹۰ دقیق ه اج را می ش د ش رکت کردن د. تمرین ات ش امل گ رم ک ردن عموم ی هم راه ب ا ح رکات کشش ی، برنام ه تمرین ی ایروبی ک و هماهنـگ،
تمرینــات اختصاصــی مربــوط بــه کمــر، تمرینــات تعادلــی و برگش ت ب ه حال ت اولی ه بودن د.
ارزیابی درد
جه ت ارزیاب ی درد از مقی اس بص ری درد) VAS( ک ه ی ک خــط صــاف افقــی ۱۰۰ میلیمتــری اســت اســتفاده شــد .فــرد میــزان دردی کــه در اغلــب اوقــات احســاس میکــرد را بــر روی ایــن خــط علامتگــذاری میکــرد. روایــی ایــن اب زار نس بت ب ه اب زار درد م ک گی ل ۰/۷۷ و پایای ی آزم ون – بازآزم ون ایــن اب زار خ وب گــزارش شــده اس ت۲۶ ،۲۸) (.
ارزیابی ناتوانی
پرسش نامه ی ۲۴ گوی ه ای ناتوان ی رولن د – موری س) RMQ( جهــت ارزیابــی ناتوانــی ناشــی از کمــر درد اســتفاده شــد .امتی از ای ن پرسش نامه در دامن ه ای بی ن ۰ ت ا ۲۴ ق رار دارد کــه امتیــاز بالاتــر نشــان دهنــده ناتوانــی شــدیدتر اســت .پایای ی بازآزمای ی ای ن مقی اس۰/۹۱=r و حساس یت آن نس بت ب ه تغیی رات مرتب ط ب ا درم ان در بیم اران مبت لا ب ه کم ردرد مزمــن بــالا گــزارش شــده اســت)۲۶(. افشــارنژاد و همــکاران همســانی درونــی ایــن ابــزار را ۰/۸۸ گــزارش کردنــد)۲۷(.برنامه تمرینی عمومی
جدول 1. برنامه ورزش عمومی مربوط به کمر درد
دوز تمرین توصیف نام تمرین
۲۰ تا 3۰ تکرار
۱۵ الی ۲۰ ثانیهای بلند کردن دست و پای مخالف به صورت متناوب در وضعیت چهار دست و پا Bird dog
سه ست
۲۰ تا 3۰ تکرار در وضعیت طاق باز بر روی زمین دراز کشیده، زانوها را به طرفین بچرخانید Lumbar twists
در وضعیت طاقباز بر روی زمین دراز کشیده سپس باسن را از روی زمین بلند کرده در در وضعیت پل قرار بگیرید. Bridges
شاخص توده ۲۰ تا 3۰ تکرار
۱۵ الی ۲۰ ثانیهای سه ست
۲۰ تا 3۰ تکراری بر روی زمین در وضعیت طاقباز دراز کشیده سپس پاها را به اندازه چهار انگشت از زمین جدا کرده و به صورت تکراری زانوها را به سمت شکم کشیده به حالت اول برگردانید. Lumbar flexion
۲۰ تا 3۰ تکرار
۱۵ الی ۲۰ ثانیهای بر روی زمین در وضعیت دمر دراز کشیده سپس به کمک صاف کردن دستها سر و سینه را از زمین بلند کنید Cobra
۲۰ تا 3۰ تکرار
۵ الی ۱۰ ثانیه ای در حالی که کف پاها بر روی زمین قرار دارد و زانوها ۹۰ درجهخم است بر روی یک جیم بال به پشت دراز بکشید. با انقباض شکم نیمه تنهی فوقانی را بلند کرده به حالت اول برگردید. Ball crunches
۲ ست
۱۵ تا ۲۰ تکراری ستون فقرات پشتی را بر روی توپ فیزیوبالی که در برابر دیوار قرار گرفته قرار دهید، سپس حرکت چمباتمه را تا جایی که رانها موازی با زمین قرار گیرد انجام دهید. Ball squats
بد
برنامه ی ورزشـی شـامل هفت تمرین بود که سـه جلسه در هفته و بـه مـدت 3۰ الـی ۶۰ دقیقـه اجـرا میشـد. در ابتـدا و انتهای هـر جلسـه تمرینـی نیـز هـر آزمودنـی مطابـق بـا دسـتورالعمل بـه ترتیـب گـرم کـردن )به مـدت ۱۵ دقیقه( و سـرد کـردن) ۵
الـی ۱۰ دقیقـه( بـدن را بـا دوچرخه ثابـت و حرکات کششـی و نرمشـی انجـام مـیداد. تمامـی تمرینـات بـا رعایت اصـل اضافه بـار تدریجـی بـا افزایـش تکـرار هـر حرکـت در طـول ۱۲ هفته برنامـه تمرینـی طراحی شـد، بهطوریکـه تعداد تکرار هر سـت از ۲۰ بـه 3۰ حرکـت افزایـش یافت. تمامی تمرینات انتخاب شـده بـه صـورت هدفمنـد و بر اسـاس متـون تخصصی و پیشـنهادات تحقیقات پیشـین طراحی شـده بودنـد۲۸)–۱3(.
تجزیه و تحلیل آماری
جدول 2. اطلاعات دموگرافیکی آزمودنیها
گروهها متغیرها
غیر چاق چاق ۵۱/۸۱±۷/۱۰ ۵۲/3۰±۵/۸۵ سن )سال(
۱۷۶/۱۲±۱۴/۲۹ ۱۷3/۱۲±۱3/۲۱ قد)سانتی متر(
۷۶/۷۸±۷/3۰ ۹۷/۷۸±۸/3۲ وزن )کیلوگرم(
۲۴/۵۰±۱/۹۱ 3۲/۴۵±۲/۱۵ )کیلوگرم/مترمربع(
دنی
غی ر چ اق در ای ن تحقی ق مش ارکت داش تهاند. آزمودنیه ای نتایج چ اق) ۶ م رد و ۴ زن( دارای میانگی ن س نی ۵/۸۵±۵۲/3۰ و نتای ج ج دول ۲ نش ان میده د ک ه دو گ روه آزمودن ی چ اق و ش اخص ت وده بدن ی ۲/۱۵±۲/3۴۵ و آزمودنیه ای غیرچ اق
۱۵) م رد و ۷ زن( دارای میانگی ن س نی ۷/۱۰±۵۱/۸۱ و ش اخص ت وده بدن ی۱/۹۱±۲۴/۵۰ هس تند.
غیرچاق چاق

پس آزموناختلاف میانگین)95%CI(

پیش آزمون گروهها
متغیرها
پس آزموناختلاف میانگین)95%CI( پیش آزمون ۸۹/۷۱-۲۹/3۱)۵۹/۵۱(3۹/3۶ ۴۷/3۱ ۷۰/۶۱-۲3/۷)۰۷/۱۱(۴۵/۲۰ ۵۱/۶۰ درد )۱۰۰-۰(
۹۲/۵-۹۱/3)۲۲/۴(۸/۰۹ ۱۲/۵۰ 3/۷۰ )۲/۴3-۴/۹۶(۱۰/۵۰ ۱۴/۲۰ ناتوانی )۲۴-۰(
اطلاعــات گردآوریشــده بــر اســاس ســؤالات تحقیــق و بــا اســتفاده از نرم افــزار SPSS نســخه ۱۹ تجزیــه و تحلیــل گردی د. ب رای بررس ی نرم ال ب ودن دادهه ا از آزم ون آم اری کلموگــروف اســمیرنف اســتفاده شــد. میانگیــن و انحــراف
اس تاندارد جه ت توصی ف اطلاع ات و آزم ون آم اری t جه تمقایســه پیــش آزمونهــا و ANCOVA جهــت مقایســه پ س آزم ون اس تفاده ش د. ارتب اط بی ن ش اخص ت وده بدن ی بــا شــدت درد و ناتوانــی ناشــی از کمــر درد توســط ضریــب همبســتگی پیرســون ارزیابــی شــد. تمــام تجزیه وتحلیلهــای آمــاری در ســطح معنــی داری ۰/۰۵ صــورت گرفــت.
جــدول 3. اطلاعــات توصیفــی مربــوط بــه درد و ناتوانــی بــرای دو گــروه آزمودنی هــای چــاق و غیرچــاقجــدول 3 میانگیــن، انحــراف اســتاندارد و اختــلاف میانگیــن پی ش آزم ون و پ س آزم ون مرب وط ب ه درد و ناتوان ی اف راد مبتــلا بــه کمــر درد چــاق و غیــر چــاق را نشــان میدهــد .نتای ج مقایس ات درون گروه ی ب ا آزم ون t وابس ته نش ان داد کــه هــر دو متغیــر درد و ناتوانــی بــرای هــر دو گــروه چــاق و غیرچ اق در پ س آزم ون نس بت ب ه پی ش آزم ون بهب ود

نم ودار 1: مقایس ه پی ش آزمون و پس آزم ون درد و ناتوانی برای گ روه چاق و غیرچاق
معنــیداری داشــته اســت) ۰/۰۵>t =-۲/۱۶, p=۰/۰۴( .)P( نشــان میدهــد کــه بیــن آزمودنیهــای مبت لا ب ه کم ر درد چ اق و غی ر چ اق در پی ش آزم ون تفاوت مقایســه میانگیــن درد) ۰/۰۰۷=t =-۲/۸۸, p( و ناتوانــی معنــیداری وجــود دارد )نمــودار ۱(. میــزان درد و ناتوانــی

نمودار 2: ارتباط بین شاخص توده بدنی با ناتوانی و درد در افراد مبتلا به کمر درد
آزمودنیه ای مبت لا ب ه کم ر درد چ اق ب ه ط ور معن یداری نتای ج تحقی ق نش ان میده د ک ه بی ن ش اخص ت وده بدن یبیشــتر از آزمودنیهــای غیرچــاق اســت) ۰/۰۵>P(. ب ا ش دت درد) ۰/۰۲=r=۰/۴3،P( و ناتوان ی)۰/۰۱۷=r=۰/۴۹،P(
آزمودنیه ای مبت لا ب ه کم ر درد مزم ن غیراختصاص ی ارتب اط معن یداری وج ود دارد.
مربع اتا sig F مجموع مربعات متغیرها
۰/33 ۰/۰۰۱ ۱۴/۴۷ ۲۷۹/۲۱ درد )۱۰۰-۰(
۰/۱۶ ۰/۰3 ۵/۴۲ ۱۶/۹۷ ناتوانی )۲۴-۰(
جدول 4. مقایسه پس آزمون درد و ناتوانی برای گروه چاق و غیرچاق توسط آزمون آماری ANCOVA
نتایــج جــدول ۴ نشــان میدهــد کــه بعــد از کنتــرل اثــر پی ش آزم ون توس ط آزم ون ANCOVA، می زان کاه ش درد
)۱۰۰/۰= F =۱ /۲۷،P( و ناتوانــی) 3۰/۰= F =۵ /۴۲،P( بــرای آزمودنیهــای مبتــلا بــه کمــر درد بــا وزن طبیعــی نســبت ب ه آزمودنیه ای چ اق در پ س آزم ون ب ه ط ور معن ی داری بیش تر اس ت .
بحث
ه دف از تحقی ق حاض ر بررس ی ای ن موض وع ب ود ک ه آی ا اثربخشــی برنامههــای ورزش درمانــی بــر روی درد و ناتوانــی افــراد مبتــلا بــه کمــر درد مزمــن غیراختصاصــی می توانــد تحــت قــرار گیــرد یــا خیــر. نتایــج تحقیــق حاضــر نشــان داد کــه اجــرای ۱۲ هفتــه برنامــه ورزش درمانــی می توانــد باع ث بهب ود می زان درد و ناتوان ی ه ر دو گ روه اف راد چ اق و غیرچ اق مبتلاب ه کم ر درد مزم ن غیراختصاص ی ش ود. ب رای آزمودنیهــای گــروه غیرچــاق میــزان بهبــود درد و ناتوانــی ب ه ترتی ب مع ادل ب ا ۱۷/33% و ۶۷/33% ب ود، در حال ی ک ه آزمودنیهــای چــاق بــه ترتیــب ۲۲/۶۷% و ۲۶/۰۵% بهبــود درد و ناتوان ی را نش ان دادن د. ع لاوه ب ر ای ن نتای ج تحقی ق حاکــی از آن بــود کــه چاقــی میــزان تاثیــر برنامــه ورزش درمان ی را بــر روی درد و ناتوانــی افــراد مبتــلا بــه کمــر درد غی ر اختصاص ی تح ت تاثی ر ق رار میده د. در آزمودنیه ای غی ر چ اق نس بت ب ه آزمودنیه ای چ اق می زان کاه ش درد ۱۱/۴% و میــزان بهبــود ناتوانــی ۱۷/۷ % بیشــتر بــود. نتایــج تحقی ق حاض ر ب ا تحقی ق وری ل و هم کاران) ۲۰۱۶( و کوس تا وارگاس و همــکاران) ۲۰۱3( همخوانــی دارد، در حالــی کــه بــا نتایــج تحقیــق منگوانــی و همــکاران) ۲۰۱۰( همخوانــی ن دارد. وری ل و هم کاران) ۲۰۱۶( در مطالع های اخی را نش ان دادن د ک ه بع د از اج رای برنام ه درمان ی ب رای اف راد چ اق )درج ه ۲ و 3 (مبت لا ب ه کم ر در مقایس ه ب ا گروهه ای دیگ ر
)اضافــه وزن و طبیعــی( حداقــل پاســخ درمانــی و کمتریــن می زان تغیی رات حاص ل می ش ود)۶3(. یک ی از محدودیته ای تحقی ق وری ل و هم کاران) ۲۰۱۶( ای ن ب ود ک ه وزن و ق د آزمودنیه ای توس ط آزمونگ ر ان دازه گی ری نش ده ب ود و تنه ا ب ر اس اس اطلاع ات گ زارش ش ده توس ط آزمودنیه ا تجزی ه و تحلی ل ص ورت گرفت ه ب ود. ل ذا احتم ال م یرود ک ه اف راد چ اق، وزن کمت ری را ب ه عن وان وزن واقع ی ش ان گ زارش کــرده باشــند کــه منجــر بــه شــاخص تــوده بدنــی کمتــری شــده باشــد. بنابرایــن، ممکــن اســت نســبت افــراد چــاق در نمون ه تحقی ق بیش تر ب وده باش د. کوس تا وارگاس و هم کاران ۲۰۱3)( نیــز در مطالعــه ای پــس از یــک برنامــه فیزیوتراپــی چن د مدل ی گ زارش نمودن د ک ه اف راد مبت لا ب ه کم ر درد غی ر چ اق نس بت ب ه اف راد چ اق بهب ود قاب ل توج ه ت ری را در ناتوان ی، درد و مولفـه وضعیـت جس مانی کیفی ت زندگ ی گ زارش میکنن د. می زان تغیی رات درد ب رای اف راد چ اق و غیــر چــاق مبتــلا بــه کمــردرد بــه ترتیــب ۱۷/۶۷ و ۵۷/۴۲ درص د و می زان تغیی رات ناتوان ی۲۰/۸3 و ۶/3۴۱ درص د ب ود کــه تقریبــا بــا نتایــج تحقیــق حاضــر همخوانــی دارد)۲۵(. بــر خــلاف نتایــج تحقیــق حاضــر منگوانــی و همــکاران) ۰۱۰۲( گــزارش نمودنــد در آزمودنی هــای ورزش درمانــی هیــچ ارتباطــی بیــن شــاخص تــوده بــدن و تغییــر پارامترهــای همچ ون؛ ش دت درد، ناتوان ی جس می و دامن ه حرکتی س تون فق رات کم ری در اف راد مبت لا ب ه کم ر درد وج ود ن دارد. در ای ن تحقی ق هی چ تفاوت ی بی ن تاثی ر ورزش ب ر روی ش دت درد، امتی از ش اخص ناتوان ی جس می، دامن ه حرکت ی س تون فق رات بی ن س ه گ روه ش اخص ت وده بدن ی طبیع ی، اضاف ه وزن و چ اق وج ود نداش ت)۲۴(. گزارش ات حاک ی از آن اس ت ک ه در اف راد چ اق مبت لا ب ه کم ر درد، کاه ش وزن ناش ی از جراح ی چاق ی نی ز می توان د باع ث بهب ود عملک رد جس مانی و روان ی3)۲( و بهب ود درد مفاص ل و راه رفت ن)۲۲( ش ود اس ت .ع لاوه ب ر ای ن، مطالع ات نش ان دادهان د ک ه کاه ش وزن ب ه ص ورت غی ر جراح ی از طری ق اص لاح ش یوه زندگ ی و رفت ار نی ز می توان د درده ای عضلانـی اس کلتی و کیفی ت زندگ ی مرتبــط بــا ســلامت را بهبــود بخشــد)۷3(. دلایــل متعــددی میتوانــد باعــث شــود کــه ورزش درمانــی بــر درد و ناتوانــی اف راد چ اق نس بت ب ه اف راد دارای وزن طبیع ی مبت لا ب ه کمر درد اثربخش ی ضعیف ت ری داش ته باش د. احتم الا اف راد چ اق مبتــلا بــه کمــردرد در یــک وضعیــت غیــره آمادهتــر برنامــه ورزش درمان ی را ش روع میکنن د ک ه در ای ن وضعی ت اج را و ت داوم پروت کل ورزش ی دش وارتر اس ت، ل ذا از نظ ر بالین ی م دت زم ان درم ان ب رای ایج اد ی ک اثربخش ی قاب ل توج ه و م داوم ب رای ای ن اف راد بای د طولانی ت ر باش د. دلی ل دیگ ر میتوان د ای ن باش د ک ه اف راد چ اق و چ اق ش دید ب ه دلی ل وزن بیــش از حــد مشــابه بــا افــراد دارای وزن طبیعــی قــادر ب ه انج ام صحی ح ورزشه ای درمان ی توصی ه ش ده نیس تند .بنابرای ن ب ه نظ ر لازم اس ت در مداخ لات درمان ی مرب وط ب ه اف راد چ اق مبت لا ب ه کم ر درد بای د رویکردهای ی را در نظ ر گرفــت کــه وزن بــدن ایــن افــراد را هــدف قــرار میدهــد و یــا اینکــه از برنامههــای ورزشــی اســتفاده کــرد کــه شــامل تمرینات ی جه ت کاه ش وزن نی ز باش د. در مطالع ات نش ان داده شــده اســت کــه بهبــود آمادگــی جســمانی میتوانــد ســرعت کاهــش تحــرک را در بزرگســالان چــاق مبتــلا بــه دیابــت نــوع ۲ کاهــش دهــد)۸3(. بــر ایــن اســاس بــه نظــر میرســد کــه رویکردهــای درمانــی کــه هــر دو وزن بــدن و کم ر درد را در اف راد چ اق مبت لا ب ه کم ر درد ه دف ق رار میدهنــد تاثیــرات اقتصــادی قابــل توجــه تــری دارنــد و ممک ن اس ت پیامده ای طولان ی م دت بهت ری ن ه تنه ا ب رای کم ر درد بلک ه ب رای دیگ ر ع وارض هم راه ب ا چاق ی مانن د اخت لالات قلب ی عروق ی و متابولیک ی نی ز داشـته باش ند.
یافتهه ای تحقی ق حاض ر نش ان داد ک ه می زان درد و ناتوان ی آزمودنیهــای چــاق نســبت بــه آزمودنیهــای غیرچــاق بــه ط ور معن یداری بیش تر اس ت و بی ن می زان ش اخص ت وده بدن ی اف راد مبت لا ب ه کم ر درد ب ا می زان ناتوانـی و ش دت درد آنهــا ارتبــاط معنــی داری وجــود دارد. نتایــج تحقیــق حاض ر ب ا نتای ج تحقی ق داری و و هم کاران) ۲۰۱۶(، ش یری و همــکاران)۲۰۱3(، هیــوچ و همــکاران) ۲۰۱۰( همخوانــی دارد. داری و و هم کاران) ۲۰۱۶( در مطالع های گـزارش نم ود در زنــان مبتــلا بــه کمــر درد، بیــن شــاخص تــوده بدنــی و درص د چرب ی ب دن ب ا افزای ش ش یوع کم ردرد ارتب اط وج ود دارد امــا ایــن ارتبــاط ضعیــف اســت و بــه نظــر میرســد تحــت تاثیــر ژنتیــک و محیــط قــرار دارد)۹3(. شــیری و همــکاران)۲۰۱3( نیــز در مطالعــه ای بــر روی یــک جمعیــت بزرگس ال ج وان نش ان داد ک ه ه ر دو ن وع چاق ی ش کمی و عموم ی ب ا ب روز کم ر درد انتش اری هم راه هس تند)۴۰(. برخ ی اعم ال ب ار مکانیک ی ناش ی از چاق ی را دلی ل ب روز فرس ایش ســاختارهای ســتون فقــرات کمــری و پارگــی دیســک ها)۱۹( و پاتوژن ز تغیی رات مودی ک در صفح ات انتهای ی مهرهه ا)۴۱( و بــه نوبــه بــروز کمــر درد گــزارش کردهانــد. گــزارش شــده اس ت ک ه چاق ی ب ا تغیی ر در صفح ات مهره ای)۴۲(، تغیی رات دژنراتیــو در دیســک های مهــرهای و کاهــش تحــرک ســتون فقــرات همــراه اســت3)۴۲,۴(. برخــی دیگــر عوامــل متابولیــک مرتبــط بــا چاقــی را مســئول کمــر درد در افــراد چــاق میدانن د. چاق ی ب ا افزای ش س طح چرب ی س رم خ ون عام ل خط ر مهم ی ب رای ب روز آترواس کلروز می باش د ک ه احتم الا تغذیــه ســلول های دیســک را تحــت تاثیــر قــرار داده و بــه ط ور خاص ی ب ا درد س یاتیک در ارتب اط اس ت)۴۴(. از آنج ا ک ه بی ن چاق ی ش کمی ب ا کم ردرد انتش اری ارتب اط معن ی داری گ زارش ش ده اس ت)۴۵(، ممک ن اس ت الته اب سیس تمیک و مس یرهای پاتومکانیک ی درگی ر در س ندرم متابولی ک نی ز در ب روز ای ن مش کل نق ش ایف ا کنن د. چاق ی باع ث افزای ش تولیــد ســیتوکین ها در بافــت چربــی نیــز میشــود، کــه میتوانــد از طریــق فعــال ســازی مســیرهای پیــش التهابــیمنج ر ب ه کم ر درد ش ود)۴۶(. مرت ز و هم کاران) ۲۰۰۵( نی ز در مطالع ه ای م روری گ زارش نمودهان د ک ه در م ورد تئ وری تاثیــر چاقــی بــر کمــر درد نمی تــوان بــا قطعیــت کامــل تصمی م گی ری ک رد و ب ه احتم ال زی اد از دس ت رفت ن ت وده عضلان ی تن ه و ان دام تحتان ی و چاق ی مرک زی عام ل خط ر ب روز کم ر درد باش ند)۴۷(. عوام ل مرتب ط ب ا وزن نی ز ممک ن اس ت در ب روز کم ر درد نق ش داش ته باش ند)۴۱(. یافتهه ای تحقیــق حاضــر نشــان میدهــد کــه افــراد چــاق مبتــلا بــه کم ر درد ممک ن اس ت نی از ب ه راهکاره ای وی ژه ای داش ته باشــند و بیمــاران چــاق در مقایســه بــا بیمــاران دارای وزن طبیع ی ممک ن اس ت ب ه دنب ال کم ردرد ناتوان ی ش دیدتری را تجرب ه کننــد. تحقیقــات نشــان داده اس ت کــه چاق ی بــا تغییــر ســنتز پروتئیــن عضلانــی همــراه اســت)۶3(. تحقیقــات آینــده میتواننــد ایــن موضــوع را در افــراد چــاق مبتــلا بــه کمــر درد در رابطــه بــا عضــلات ناحیــه کمــر مــورد بررســی ق رار دهن د. ع لاوه ب ر ای ن، پیش نهاد ش ده اس ت، ک ه حض ور بیماریهــای مرتبــط بــا چاقــی )بــه عنــوان مثــال دیابــت ،فش ارخون( ب ا م رگ و میـر بیش تر هم راه اس ت)۴۸(. ل ذا در تحقیق ات آین ده می ت وان تاثی ر چاق ی ب ر پاس خ ب ه درم ان کمــردرد بــا و بــدون حضــور بیماریهــای همــراه را بررســی کنن د. همچنی ن مطالع ات آین ده میتوانن د تحقیق ی مش ابه بــا تحقیــق حاضــر را بــر روی گروههــای وزنــی بــا وزن کــم ،طبیعــی، اضافــه وزن، چــاق درجــه ۱ و ۲ انجــام دهنــد .یکــی از محدودیتهــای تحقیــق حاضــر کــم بــودن تعــداد آزمودنیهــای در گــروه چــاق اســت کــه مطالعــات آینــده میتواننــد بــا رفــع ایــن مشــکل مطالعــه دقیق تــری را اجــرا کنن د. ع لاوه ب ر ای ن، مطالع ات گذش ته نش ان دادهان د ک ه اف راد چ اق نس بت ب ه همتای ان لاغ ر خ ود س طح بالات ری
از اجتنــاب از تــرس را نشــان میدهنــد کــه میتوانــد باعــث پاس خ ب ه درم ان ضعیف ت ری ش ود)۴۹( ک ه در تحقی ق حاض ر در نظ ر گرفت ه نش ده اس ت.
نتیجه گیری
نتایــج تحقیــق حاضــر نشــان داد کــه میــزان درد و ناتوانــی آزمودنیه ای چ اق نس بت ب ه آزمودنیه ای غی ر چ اق ب ه ط ور معن یداری بیش تر اس ت و بی ن می زان ش اخص ت وده بدن ی اف راد مبت لا ب ه کم ر درد ب ا می زان ناتوان ی و ش دت درد آنه ا ارتب اط معن ی داری وج ود دارد. ع لاوه ب ر ای ن نتای ج تحقیــق حاکــی از آن بــود کــه چاقــی تاثیــر منفــی بــر روی اثربخش ی برنام ه ورزش درمان ی ب ر روی ش دت درد و ناتوان ی اف راد مبت لا ب ه کم ر درد غی ر اختصاص ی دارد. ب ر این اس اس ب ه نظ ر میرس د ک ه رویکرده ای درمان ی ک ه ه ر دو وزن ب دن و کم ردرد را در اف راد چ اق مبت لا ب ه کم ردرد مزم ن غیــر اختصاصــی هــدف قــرار میدهنــد، تاثیــرات اقتصــادی قابــل توجه تــری داشــته و حتــی ممکــن اســت پیامدهــای طولان ی م دت بهت ری ن ه تنه ا ب رای کم ر درد بلک ه ب رای دیگ ر ع وارض هم راه ب ا چاق ی داش ته باش ند.
تشکر و قدردانی
نویس نده لازم میدان د از تمام ی اف رادی ک ه در جم ع آوری اطلاعــات ایــن مطالعــه بــا مــا را همــکاری داشــتند کمــال تشــکر و قدردانــی را داشــته باشــد.
Pillastrini P, Gardenghi I, Bonetti F, Capra F, Guccione A, Mugnai R, et al. An updated overview of clinical guidelines for chronic low back pain management in primary care. Jt Bone Spine; 2012;79(2):176–85.
Houglum PA. Therapeutic Exercise for Musculoskeletal Injuries 4th Edition. Human Kinetics; 2016.
Airaksinen O, Brox JI, Cedraschi C, Hildebrandt J, Klaber-Moffett J, Kovacs F, et al. European guidelines for the management of chronic nonspecific low back pain. Eur Spine J; 2006;15(Suppl 2):s192.
Searle A, Spink M, Ho A, Chuter V. Exercise interventions for the treatment of chronic low back pain: A systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. Clin Rehabil; 2015;269215515570379.
Panjabi MM. Clinical spinal instability and low back pain. J Electromyogr Kinesiol; 2003;13(4):371–9.
Ogden CL, Carroll MD, Kit BK, Flegal KM. Prevalence of childhood and adult obesity in the
United States, 2011-2012. Jama; 2014;311(8):806–
14.
National Center for Health Statistics (US. Health, United States, 2011: With special feature on socioeconomic status and health.
Mortimer M, Wiktorin C, Pernold G, Svensson H, Vingård E, group M study. Sports activities, body weight and smoking in relation to low-back pain: a population-based case-referent study. Scand J Med Sci Sports; 2001;11(3):178–84.
Frilander H, Solovieva S, Mutanen P, Pihlajamäki H, Heliövaara M, Viikari-Juntura E. Role of overweight and obesity in low back disorders among men: a longitudinal study with a life course approach. BMJ Open; 2015;5(8):e007805.
Heuch II, Hagen K, Heuch II, Nygaard Ø, Zwart J-A, Nygaard Øand Zwart J-A. The impact of body mass
References
Balagué F, Mannion AF, Pellisé F, Cedraschi C. Nonspecific low back pain. Lancet; 2012;379(9814):482–
91.
Ludwig DS, Pollack HA. Obesity and the economy: from crisis to opportunity. Jama; 2009;301(5):533–
5.
van Middelkoop M, Rubinstein SM, Verhagen AP, Ostelo RW, Koes BW, van Tulder MW. Exercise therapy for chronic nonspecific low-back pain. Best Pract Res Clin Rheumatol; 2010;24(2):193–204.
Dagenais S, Tricco AC, Haldeman S. Synthesis of recommendations for the assessment and management of low back pain from recent clinical practice guidelines. Spine J; 2010;10(6):514–29.
Karayannis N V, Jull GA, Hodges PW. Physiotherapy movement based classification approaches to low back pain: comparison of subgroups through review and developer/expert survey. BMC Musculoskelet Disord; 2012;13(1):24.
Manek NJ, MacGregor AJ. Epidemiology of back disorders: prevalence, risk factors, and prognosis.
Curr Opin Rheumatol; 2005;17(2):134–40.
Hayden J, Van Tulder MW, Malmivaara A, Koes BW. Exercise therapy for treatment of non-specific low back pain. Cochrane Libr; 2005; 20(3): CD000335.
Tulder MW, Esmail R, Bombardier C, Koes BW. Back schools for non-specific low-back pain. The Cochrane Library. 2000.
Swinkels A, Cochrane K, Burt A, Johnson L, Lunn T, Rees AS. Exercise interventions for non-specific low back pain: an overview of systematic reviews. Phys Ther Rev; 2009;14(4): 247-259.
Alper BS, Shah A, Malone-Moses M, Manheimer EW, Ehrlich A. Point-of-care application of: Guidelines and evidence on acupuncture for chronic low back pain. Eur J Integr Med; 2016; 14(4): 247-
259
4.
Garratt AM, Moffett JK, Farrin AJ. Responsiveness of generic and specific measures of health outcome in low back pain. Spine; 2001;26(1):71–7.
Afshar-Nezhad T, Rezaie S, Yousef-zadeh S. The
Relationship between Fear of Movement and Pain
Intensity with Physical Disability in Chronic LewBack Pain Patients. Journal of Rehabilitation; 2010;11(2):21–8.
Van Middelkoop M, Rubinstein SM, Verhagen AP, Ostelo RW, Koes BW, van Tulder MW. Exercise therapy for chronic nonspecific low-back pain. Best Pract Res Clin Rheumatol; 2010;24(2):193–204.
Moffett JK, Frost H. Back to fitness programme: the manual for physiotherapists to set up the classes. Physiotherapy; 2000;86(6):295–305.
Ferreira ML, Ferreira PH, Latimer J, Herbert RD, Hodges PW, Jennings MD, et al. Comparison of general exercise, motor control exercise and spinal manipulative therapy for chronic low back pain: a randomized trial. Pain; 2007;131(1):31–7.
Henchoz Y, So AK-L. Exercise and nonspecific low back pain: a literature review. Jt Bone Spine; 2008;75(5):533–9.
Wertli MM, Held U, Campello M, Weiner SS. Obesity is associated with more disability at presentation and after treatment in low back pain but not in neck pain: findings from the OIOC registry. BMC Musculoskelet Disord (Internet); 2016;17(1):1.
Warburton DER, Nicol CW, Bredin SSD. Health benefits of physical activity: the evidence. Can Med Assoc J; 2006;174(6):801–9.
Rejeski WJ, Ip EH, Bertoni AG, Bray GA, Evans G, Gregg EW, et al. Lifestyle change and mobility in obese adults with type 2 diabetes. N Engl J Med; 2012;366(13):1209–17.
Dario AB, Ferreira ML, Refshauge K, SánchezRomera JF, Luque-Suarez A, Hopper JL, et al. Are obesity and body fat distribution associated with low index on the prevalence of low back pain: the HUNT study. Spine; 2010;35(7):764–8.
Shiri R, Solovieva S, Husgafvel-Pursiainen K, Taimela S, Saarikoski LA, Huupponen R, et al. The Association between Obesity and the Prevalence of Low Back Pain in Young Adults The Cardiovascular Risk in Young Finns Study. Am J Epidemiol; 2008;167(9):1110–9.
Vincent HK, Ben-David K, Conrad BP, Lamb KM, Seay AN, Vincent KR. Rapid changes in gait, musculoskeletal pain, and quality of life after bariatric surgery. Surg Obes Relat Dis; 2012;8(3):346–54.
Khoueir P, Black MH, Crookes PF, Kaufman HS, Katkhouda N, Wang MY. Prospective assessment of axial back pain symptoms before and after bariatric weight reduction surgery. Spine J; 2009;9(6):454–
63.
Mangwani J, Giles C, Mullins M, Salih T, Natali C. Obesity and recovery from low back pain: A prospective study to investigate the effect of body mass index on recovery from low back pain. Ann R Coll Surg Engl. 2010;92(1):23–6.
Cuesta-Vargas AI, González-Sánchez M. Obesity effect on a multimodal physiotherapy program for low back pain suffers: patient reported outcome. J Occup Med Toxicol (Internet). 2013;8(1):13.
Consultation WHOE. Waist circumference and waist-hip ratio. Citeseer; 2011;
Organization WH. Global database on Body Mass Index: BMI Classification. 2006. 2015.
Rezvani Amin M, Siratinayer M, Abadi A MT. Correlation between Visual Analogue Scale and Short form of McGill Questionnaire in Patients with Chronic Low Back Pain. Qom Univ Med Sci J (Internet). 2012;6(1):31–34.
Ferraz MB, Quaresma MR, Aquino LR, Atra E, Tugwell P, Goldsmith CH. Reliability of pain scales in the assessment of literate and illiterate patients with rheumatoid arthritis. J Rheumatol. 1990;17(8):1022–
عباس صدیقینژاد و همکاران
between carotid intima-media thickness and sciatica. In: Seminars in arthritis and rheumatism; 2007. Vol. 37. No. 3; p. 174–81.
Samartzis D, Karppinen J, Cheung JPY, Lotz J. Disk degeneration and low back pain: are they fat-related conditions? Glob spine J; 2013;3(3):133–44.
Briggs MS, Givens DL, Schmitt LC, Taylor CA. Relations of C-reactive protein and obesity to the prevalence and the odds of reporting low back pain. Arch Phys Med Rehabil; 2013;94(4):745–52.
Mirtz T a, Greene L. Is obesity a risk factor for low back pain? An example of using the evidence to answer a clinical question. Chiropractic & osteopathy. 2005;13(1)1.
Abdullah A, Wolfe R, Mannan H, Stoelwinder JU, Stevenson C, Peeters A. Epidemiologic merit of obese-years, the combination of degree and duration of obesity. Am J Epidemiol; 2012;176(2):99–107.
Vincent HK, Omli MR, Day T, Hodges M, Vincent KR, George SZ. Fear of Movement, Quality of Life, and Self-Reported Disability in Obese Patients with
Chronic Lumbar Pain. Pain Med; 2011;12(1):154–
64.
back pain in women? A population-based study of
1128 Spanish twins. Eur Spine J; 2016;25(4):1188–
95.
Shiri R, Solovieva S, Husgafvel-Pursiainen K, Telama R, Yang X, Viikari J, et al. The role of obesity and physical activity in non-specific and radiating low back pain: the Young Finns study. In: Seminars in arthritis and rheumatism; 2013. Vol. 42, No. 6, p. 640–50.
Mok FPS, Samartzis D, Karppinen J, Fong DYT, Luk KDK, Cheung KMC. Modic changes of the lumbar spine: prevalence, risk factors, and association with disc degeneration and low back pain in a large-scale population-based cohort. Spine J; 2016;16(1):32–41.
Liuke M, Solovieva S, Lamminen A, Luoma K, Leino-Arjas P, Luukkonen R, et al. Disc degeneration of the lumbar spine in relation to overweight. Int J Obes; 2005;29(8):903–8.
Mellin G. Correlations of spinal mobility with degree of chronic low back pain after correction for age and anthropometric factors. Spine; 1987;12(5):464–8.
Shiri R, Viikari-Juntura E, Leino-Arjas P, Vehmas
T, Varonen H, Moilanen L, et al. The association
Does obesity affect the efficacy of therapeutic exercise on pain intensity and disability in patients with chronic non-specific low back pain?
Eynollah Naderi*
1. Assistant Professor, Biological Science’s Department, Faculty of Physical Education and Sports Science, Shahrood University of Technology, Semnan, Shahrood
AbstRACt



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید