4874469-50799

مقـاله پژوهشـی
فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 6، شماره 4، تابستان 1395
5310064-61944

تاثیر روش مكیدن غیرتغذیهای همراه با سوكروز بر شاخصهای قلبی-تنفسی و رفتارهای درد ناشی از رگگیری و خونگیری در نوزادان نارس تحت مراقبت ویژه
مهری گلچین1، الهه شیخان سودانی2*، پریا بهرامی3، زهره شمس سولاری4
هیات علمی دانشکده پرستاری و مامایی، گروه اطفال و نوزادان، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
کارشناس ارشد پرستاری مراقبت ویژه نوزادان، بیمارستان الزهرا )س(، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
کارشناس ارشد آمار کاربردی، دانشگاه اصفهان
کارشناس پرستاری مراقبت ویژه نوزادان، بیمارستان الزهرا )س(، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
6217977

تاریخ دریافت: 01/8/49 تاریخ بازبینی: 9/9/94 تاریخ پذیرش: 23/21/94چکیده
زمین ه و ه دف: ن وزادان پذی رش ش ده دربخ ش مراقبته ای وی ژه ک ه عمدت اٌ ن ارس هس تند، در حی ن مراقب ت تح ت رویهه ای دردناک ی نظیــر رگگیــری وخونگیــری قــرار میگیرنــد کــه بیتوجهــی بــه درد ناشــی از ایــن رویههــای دردنــاک موجــب بروزمشــکلاتی بهخصــوص در ش اخصهای قلبی-تنفس ی آن ان مانن د تغیی ر در تع داد تنف س و ضرب ان قل ب، فش ارخون و اش باع اکس یژن خ ون میش ود، بنابرای ن اس تفاده ازروشه ای غیرداروی ی نظی ر مکی دن غیرتغذی های در حی ن روی ه دردن اک ک ه ب ر طب ق تئ وری کنت رل دریچ های باع ث جلوگی ری از انتق ال ایمپال س درد ب ه مغ ز میش ود ب رای کاه ش پاس خ ب ه درد میتوان د موث ر باش د، ل ذا ای ن مطالع ه ب ا ه دف بررس ی تاثی ر مکی دن غیرتغذی های هم راه ب ا س وکروز برش اخصهای قلبی-تنفس ی و رفتاره ای درد ناش ی از رگگی ری وخونگی ری در ن وزادان ن ارس تح ت مراقب ت وی ژه انج ام گردی ده اس ت.
م واد و روشه ا: مطالع ه نیم ه تجرب ی در دو گ روه مکی دن غیرتغذی های هم راه ب ا س وکروز 24%، ش اهد و ب ه ص ورت س ه مرحل های انج ام گردی د. تع داد نمون ه در ه ر گ روه 26 و در مجم وع 52 ن وزاد ب وده و ب رای ارزیاب ی درد در ن وزادان از اب زار مقی اس اندازهگی ری درد ن وزادان و ب رای ش اخصهای قلبی-تنفس ی از دس تگاه مانیت ور مراقب ت وی ژه اس تفاده ش د.
یافتهه ا: ب ا نتای ج آزم ون ت ی مس تقل میانگی ن نم ره درد ن وزادان 5 دقیق ه قب ل از انج ام رگگی ری وخونگی ری در دو گ روه تف اوت معن یدار نب وده) 05/0<p( درحال ی ک ه میانگی ن نم ره درد در ن وزادان حی ن و پن ج دقیق ه بع د از انج ام رگگی ری وخونگی ری در دو گ روه تف اوت معن یدار ب ود)05/0>p(، همچنی ن میانگی ن می زان ش اخصهای قلبی-تنفس ی 5 دقیق ه قب ل، حی ن و 5 دقیق ه بع د از انج ام رگگی ری و خونگیــری در دو گــروه تفــاوت معنــیدار نداشــتهاند)05/0<p(.
نتیجهگی ری: ای ن نتای ج بیانگ ر آن اس ت ک ه اس تفاده از مکی دن غیرتغذی های هم راه ب ا س وکروز موج ب کاه ش درد ن وزادان حی ن و بع د از انجــام رگگیــری وخونگیــری میگــردد .
واژههای کلیدی: نوزاد نارس، مکیدن غیرتغذیهای، سوکروز، درد، تعداد ضربان قلب، تعداد تنفس، فشارخون

نویسنده مسئول: الهه شیخان سودانی، کارشناس ارشد پرستاری مراقبت ویژه نوزادان، دانشگاه علوم پزشکی اصفهانپست الترونیک: [email protected]
مقدمه
ام روزه بخ ش مهم ی از مناب ع م ادی و معن وی محقق ان جهان ص رف مطالع ه ابع اد مختل ف س لامت ش یرخواران و ک ودکان میش ود. ای ن کنج کاوی ب ه دلی ل آس یبپذیر ب ودن آنه ا و نقش ی اس ت ک ه در آیندهس ازی کش ور دارن د. تامی ن س لامت آن ان درواق ع تأمی ن س لامت جامع ه میباش د)1( در ای ن بی ن ن وزادان در دورهی ن وزادی ک ه ب ه چه ار هفت ه اول عم ر اطلاق میش ود و زم ان بس یار آس یبپذیری ب رای آنهاس ت بهس ر میبرنــد، زیــرا در مرحلــهی تطابــق فیزیولوژیــك خــود بــا نیازهــای خــارج رحمــی قــرار دارنــد )2( در ایــن دوره تعــدادی از نــوزادان در معــرض بیمــاری و خطــر مــرگ و میــر بالاتــر قــرار دارنــد کــه بــه آنهــا نــوزاد پرخطــر میگوینــد. ایــن ن وزادان میتوانن د، نـارس، دارای وزن تول د پایی ن ی ا ه ر دو باش ند. بهدلی ل اینک ه اکث ر ن وزادان پذیرششـده در بخ ش مراقبته ای وی ژه ن وزادان را ن وزادان ن ارس تش کیل میدهن د ،مشــکلات نــوزادان پرخطــر بهطــور عمــده بــه ایــن نــوزادان مربــوط میشــود)3(. هــر ســال در جهــان تقریبــا 25 میلیــون نــوزاد بــا وزن کــم متولــد میشــوند)4(. معیــار نارســی، ســن حاملگ ی اس ت. ن وزاد ک موزن ب ه ن وزاد ب ا وزن تول د از 0051 گ رم ت ا 2500 گ رم گفت ه میش ود)5( و ای ن در حال ی اس ت ک ه عل ل عم ده م رگ و می ر ن وزادی بیماریهای ی اس ت ک ه منج ر ب ه تول د ن ارس ی ا ک موزن میش ود)2(. در ای ران طب ق مطالعــهای کــه توســط ابراهیمــی و همــکاران در ســال 7831 بهط ور مقطع ی انج ام ش د، می زان ب روز نارس ی 8/4% و ب روز ن وزادان ک موزن 6/7% ب رآورد ش د)6(. ن وزادان نارس بس تری در بخ ش مراقبته ای وی ژه در براب ر طی ف وس یعی از تحریکات و اس ترسهای م داوم، آس یبپذیر هس تند، درصورت ی ک ه ن وزاد تح ت حمایته ای تنفس ی، دیس ترس و درد ناش ی از انج ام اقدام ات مختل ف درمان ی قرار داش ته باش د، آرامس ازی ن وزاد و جلوگی ری از مب ارزهی او ب ا دس تگاه لازم میش ود. در گذش ته تص ور ب ر ای ن ب ود ک ه ن وزاد درد را احس اس نمیکن د و ب ه همی ن دلی ل ه م اقدام ی ب رای کاه ش درد ن وزادان و درم ان آن انجــام نمیشــد چــرا کــه تصــور میشــد فیبرهــای بــدونمیلیــن درد در نــوزادان قــادر بــه انتقــال تحریــك دردنــاکنیس تند، بررس ی عین ی درد در ن وزادان غیرممک ن اس ت و ازطرف ی ضددرده ا و بیهوش ی ب رای ن وزادان خطرن اک اس ت .ولــی بــرای اولیــن بــار در 1987 مشــخص شــد کــه نــوزادان ق ادر ب ه احس اس درد میباش ند و درد آنه ا قاب ل اندازهگی ری اس ت)7( و ب ه دنب ال آن مطالع ات زی ادی ثاب ت کردهان د ک ه نــوزادان درد را احســاس میکننــد)8( و درد تســک ین نیافتــه در آنهــا میتوانــد بــه اثــرات زیــانآور کوتــاه و طولانــی مدتــی منج ر ش ود)9(. ع وارض کوت اه م دت ش امل تغیی ر در چرخ ه خــواب و بیــداری، اختــلال در حــالات رفتــاری تــا بیــش از 22 سـاعت پ س از اقـدام دردن اک، خاموش ی نس بت ب ه درد بع دی، قط ع گری ه و ب ه خ واب رفت ن و ع وارض بلندم دت آن ، تغیی ر در رفتاره ای ش یرخوار در آین ده و اخت لال در رش د و تکامــل او میباشــد)7(. همچنیــن عــوارض دردهــای درمــان نشــده شــامل افزایــش ضربــان قلــب و فشــارخون و اکســیژن باندشــده بــا هموگلوبیــن میباشــد و پاســخهای رفتــاری بــه درد نی ز ش امل گری ه ک ردن، تغیی ر در ح رکات ب دن از حال ت شــل و آرام بــه فلکســیون و اکستانســیون و تغییــر در حــالات چه ره ب ه ص ورت جم ع ک ردن عض لات ص ورت میباش د)01(.
طبــق سیاســت تدویــن شــدهی ک میتــهی جنیــن و نــوزاد آکادم ی اطف ال امری کا، می زان م رگ و می ر نوزادان ی ک ه در معــرض دردهــای شــدید و طولانــی مــدت قــرار میگیرنــد ،افزای ش مییاب د و نی ز کودکان ی ک ه در ن وزادی درد را تجرب ه ک ردهانــد، در آینــده نســبت بــه اقدامــات دردنــاک بعــدی پاس خهای متفاوت ی خواهن د داش ت)11( ب ر ای ن اس اس کنت رل درد نقــش بســیار مهمــی در پیشگیــری از اثــرات ناخواســته جســمی و روانــی دارد)21(، بدیــن ترتیــب دخالــت پرســتاران بــرای درمــان درد و پیشگیــری از عــوارض ک وتاهمــدت و بلندم دت آن ب رای نوزادان ی ک ه در مع رض درده ای ش دید و تک رار ش ونده ق رار دارن د، بس یار مه م و حیات ی اس ت. از نظ ر اخلاق ی نی ز وظیف ه پرس تار اس ت ک ه درد را در ن وزادی ک ه در مع رض درد ق رار گرفت ه اس ت و ق ادر ب ه ف رار از آن نیس ت تشــخیص داده و بــرای کاهــش آن تــلاش کنــد. پرســتاران در بهتریــن موقعیــت بــرای بررســی و تشــخیص، درمــان و پیشگیــری درد در بیمارســتان میباشــند زیــرا نســبت بــه ســایرین بــه بیمــار نزدیكترنــد)01(، بنابرایــن بهعلــت عــوارض احتمالــی درمانهــای دارویــی در نــوزادان)31( بهویــژه نــوزادان ن ارس لازم اس ت جه ت کنت رل درده ای ناش ی از فرآینده ای تش خیصی و درمان ی ک وتاهم دت، روشه ای غیرداروی ی ایم ن جایگزی ن روشه ای داروی ی گردن د14)و51(. مطالعات اخیر نش ان دادهانــد کــه مداخــلات غیردارویــی ســاده همچــون مکیــدن غیر تغذیــهای16)و71(، گلوکــز خوراکــی)81(، تمــاس پوســتی بــا م ادر)91( ش یردهی از پس تان)12،02،31( و تحری کات چندحس ی)22( میتواننــد بهطــور موثــر از طریــق دخالــت سیســتمهای مختلــف لامســه، تعادلــی- حرکتــی، چشــایی و یــا بویایــی پاســخهای درد را در نــوزاد حیــن رویههــای دردنــاک کاهــش دهن د)9( و نی ز روشه ای غیرداروی ی دیگ ری نظی ر کاه ش نور و صــدای محیــط و انجــام حمایتهــای رفتــاری میتوانــد بــه کاه ش بیق راری و کاه ش نی از ب ه داروه ای مس کن کم ك کنــد)11(. همچنیــن عــلاوه بــر تمرینــات مراقبتــی پرســنل و والدیــن، در نــوزادان نــارس روش مکیــدن غیرتغذیــهای بــرای کاه ش پاس خ ب ه درد و اس ترس میتوان د موث ر باش د)32( ک ه ب ا گذاش تن پس تانك داخ ل ده ان ن وزاد س بب عم ل مکی دن بــدون دریافــت شــیر میشــود23)و61(. تأثیــر مکانیکــی عمــل مکی دن طب ق تئ وری کنت رل دریچ های، جلوگی ری از انتق ال ایمپال س درد ب ه مغ ز میباش د. براس اس ای ن تئ وری اگ ر درد ب ه وس یله مغ ز تش خیص داده نش ود ی ا انتق ال س یگنال آن به مغ ز متوق ف ش ود، نتای ج منف ی درد را بهدنب ال نخواهد داش ت 23)و 01(، ع لاوه ب ر ای ن اخی راً مطالعات ی ب ر روی تأثی ر مکی دن غیرتغذی های هم راه ب ا س وکروز ب ر روی درد انج ام ش ده ک ه تأثیــر اســتفاده همزمــان آنهــا چشــمگیرتر بــوده اســت)01(. س وکروز ی ك دیس اکارید )گلوک ز+ فروکت ور( ب ا طعم ش یرین اس ت ک ه از طری ق تأثی ر ب ر رس ـپتورهای چش ایی در ن وک زبــان باعــث آزاد شــدن مخدرهــای داخلــی میگــردد ولــی از طری ق تزری ق مؤث ر نمیباش د24)و01(. ح ال باتوج ه ب ه اینک ه ب ا م روری ب ر مطالع ات گذش ته تاثی ر تس کیندهندگی ش یر م ادر ب ه اثب ات رس یده اس ت )12،02،31( این س وال ب رای محققین مط رح اس ت ک ه آی ا در چنی ن نوزادان ی ک ه ب ه دلایل ش رایط وی ژهای ک ه دارن د و ای ن ک ه در حی ن رگگی ری وخونگی ریشــریانی یــا وریــدی شــیردهی توســط مــادر امکانپذیــر نمیباشــد آیــا اســتفاده از روش مکیــدن غیرتغذیــهای همــراه بــا ســوکروز میتوانــد تاثیــری در آرامســازی و تســکین درد ناشــی از رگگیــری وخونگیــری شــریانی یــا وریــدی داشــته باش د، بنابرای ن مطالع های ب ا ه دف تأثی ر مکی دن غیرتغذیهای هم راه ب ا س وکروز ب ر ش اخصهای قلبی-تنفس ی و رفتاره ای درد ناشــی از رگگیــری و خونگیــری در نــوزادان نــارس تحــت مراقبــت ویــژه در بخــش مراقبتهــای ویــژه نــوزادان انج ام گردی د. امی د اس ت ای ن مطالع ه ب ا معرف ی روش موث ر جه ت تس کین درد و آلام، راه کار مفی دی در راس تای اعت لای مراقب ت از ن وزادان ن ارس در بخشه ای مراقب ت وی ژه ن وزادان و کاهــش عــوارض و ناتوانیهــای آنــان باشــد.
مواد و روشها
ایــن مطالعــه بهصــورت نیمــه تجربــی جهــت بررســی تاثیــر متغی ر مس تقل”مکیدن غیرتغذی های هم راه ب ا س وکروز” ب ر متغیرهــای وابســته” شــاخصهای قلبی-تنفســی و رفتارهــای درد” در دو گــروه مکیــدن غیرتغذیــهای همــراه بــا ســوکروز و گــروه شــاهد و بهصــورت ســه مرحلــهای در بخــش مراقبــت ویــژه نــوزادان بیمارســتان الزهــرا)س( وابســته بــه دانشــگاه علــوم پزشــکی اصفهــان در ســال 1392-93 انجــام گردیــد . نمونههــای پژوهــش را 52 نــوزاد نــارس کمتــر از 37 هفتــه حاملگ ی تش کیل دادن د ک ه از جمعی ت م ورد مطالع ه یعن ی کلی ه ن وزادان ن ارس تح ت مراقب ت وی ژه بس تری در بخ ش مراقبته ای وی ژه ن وزادان انتخ اب ش دند، در محاس به تع داد نمون ه ب ا اس تفاده ازفرم ول مقایس ه میانگی ن متغی ری بی ن دو گــروه تعــداد 25 نفــر در هــر گــروه بهدســت آمــد کــه بــا احتمــال 20% ریــزش بــرای پیشگیــری از پاییــن آمــدن اعتب ار مطالع ه، ابت دا 31 نمون ه انتخ اب ش د و در ه ر گ روه 5 ن وزاد بهدلای ل انص راف والدی ن ی ا بدح ال ش دن و ی ا انج ام خونگیــری از پاشــنه پــا بهجــای خونگیــری شــریانی از مطالع ه خ ارج ش دند و بررس ی نهای ی روی 26 ن وزاد در ه ر گ روه ص ورت گرف ت، نمونهگی ری در ای ن پژوه ش بهص ورت آس ان تداوم ی ک ه ب ا اس تفاده از نمونهه ای در دس ترس ت ا
زمــان دســتیابی بــه حجــم نمونــه مــورد نظــر انجــام شــد ،ســپس نمونههــا بــا تخصیــص تصادفــی در دو گــروه مســاوی ق رار گرفتن د بدی ن ص ورت ک ه ب رای ه ر نمون ه انتخ اب ش ده بهط ور تصادف ی، دو گ روه م ورد مطالع ه ب ه گروهه ای ال ف )گ روه مکی دن غی ر تغذی های هم راه ب ا س وکروز(، ب )گ روه ش اهد( نامگ ذاری ش ده س پس بهترتی ب نمون ه ش ماره 1 در گ روه ال ف، نمون ه ش ماره 2 در گ روه ب و نمون ه ش ماره 3 در گ روه ال ف و ب ه همی ن ترتی ب در دو گ روه ق رار میگرفتن د .و ایــن کار تــا تکمیــل حجــم نمونــه ادامــه یافــت. معیارهــای ورود ب ه مطالع ه ش امل: 1( س ن زم ان تول د ب ر اس اس پرون ده پزشــکی کمتــر از 37 هفتــه ،2( عــدم دریافــت تغذیــه در فاصلــه زمانــی کمتــر از 1 ســاعت قبــل از انجــام رگگیــری و خونگیــری ،3( عــدم دریافــت داروهــای آرامبخــش 2 ســاعت قبــل از رگگیــری وخونگیــری ،4( عــدم اعتیــاد مــادر بــه مــواد مخــدر در دوران حاملگــی ،5( هوشــیاری کامــل نــوزاد ،6( داشــتن توانایــی مکیــدن و پاســخ بــه تحریــك دردنــاک،
7( داشــتن رفلکــس مکیــدن، داشــتن نیــاز بــه رگگیــری و خونگی ری از وری د ی ا ش ریان ،8( نداش تن دیاب ت: زی را ام کان اس تفاده از س وکروز ب ه دلی ل افزای ش قن د خ ون وجود ن دارد ،9( ع دم ابت لا ب ه انتروکولی ت نک روزان: زی را در ای ن ص ورت روده بای د خال ی باش د و س وکروز خوراک ی ب رای ای ن ن وزادان ممنوعی ت اس تفاده دارد،10( ع دم انج ام اق دام دردن اک دیگ ر 30 دقیق ه قب ل از رگگی ری و خونگی ری: ب رای اجتن اب از تأثی ر خس تگی ب ر ق درت مکی دن ن وزاد و وضعی ت قلب ی-
تنفس ی او ،11( آرام ب ودن ن وزاد: در ص ورت گری ه ن وزاد قبل از اج رای اق دام، ابت دا ن وزاد آرام و س پس وارد مطالع ه میش د،12( ملیــت ایرانــی نــوزاد، و معیارهــای خــروج از مطالعــه شــامل: 1( انصــراف از تمایــل بــه ادامــه شــرکت در پژوهــش توس ط والدی ن ،2( بدح ال ش دن ن وزاد در حی ن رگگی ری و خونگیــری: کــه در ایــن صــورت از رگگیــری و خونگیــری خــارج میشــد. باتوجــه بــه هــدف پژوهــش ابــزار گــردآوری دادههــا در ایــن مطالعــه شــامل پرســشنامه، چــك لیســت و پایــش مراقبــت ویــژه و پالساک ســیمتری و دســتگاهکاف فشــارخون بــوده کــه پرســشنامه شــامل 16 ســوال درم ورد مش خصات دموگرافی ك ف ردی و خانوادگ ی واحده ای
مــورد پژوهــش ازجملــه ســن نــوزاد بــه روز، دمــای بــدن ن وزاد، جن س، وزن، زم ان تول د و وزن فعل ی، ن وع بیم اری ، اکســیژندرمانی و رگگیــری و خونگیــری، رتبــه تولــد و ســن جنینــی و ســن، شــغل و تحصیــلات والدیــن بــوده کــه جهــت تکمیــل اطلاعــات از پرونــده نــوزاد، وزنــه، مشــاهده و پرســش از والدیــن اســتفاده شــد، همچنیــن تعــداد ضربــان قلــب نــوزاد و میــزان اشــباع اکســیژن شــریانی از طریــق دســتگاه پالس اکســیمتری و پایــش مراقبــت ویــژه و تعــداد تنفــس نــوزاد از طریــق شــمارش تعــداد حــرکات تنفســی و فش ارخون ن وزاد ب ا بس تن کاف از طری ق پای ش مراقب ت وی ژه اندازهگی ری و ثب ت گردی د و س نجش رفت ار درد نی ز ب ا اب زار )نمــره درد نــوزادان( کــه مقیــاس اندازهگیــری درد نــوزادان و شــیرخوران اســت در نــوزادان تــرم و پرهتــرم کــه قــادر بــه بیــان کلامــی وجــود درد یــا شــدت آن نمیباشــند انجــام گرفت ه ش د، ای ن اب زار درد چندبع دی ب وده و به وس یله ش ش ویژگ ی رفت اری ک ه ش امل حال ت ص ورت دارای نم ره صف ر و 1 )در حالــت ریلکــس نمــره صفــر و در حالــت اخمکــرده نمــره 1(، گریــه نــوزاد دارای نمــره صفــر ،1 و 2 )در حالــت ع دم گری ه نم ره صف ر، نال ه ک ردن نم ره 1 و گری ه ش دید نمــره 2(، الگــوی تنفســی دارای نمــره صفــر و 1 )در حالــت ریلک س نم ره صف ر و تغیی ر در تنف س نم ره 1( تح رک بازوها دارای نمــره صفــر و 1 )حالــت ریلکــس نمــره صفــر و جمــع کــردن یــا بازکــردن بــازو نمــره 1( تحــرک پاهــا دارای نمــره صف ر و 1 )حال ت ریلک س ی ا درازکش یده نم ره صف ر و جم ع ک ردن ی ا بازک ردن پاه ا نم ره 1( و وارس ی وضیعت هوش یاری دارای نم ره صف ر و 1 )حال ت خ واب ی ا بی داری نم ره صف ر و جیــغ و فریادکــردن نمــره 1( میباشــد درد ناشــی از انجــام ی ك فرآین د را بررس ی میکن د. نم ره کام ل میتوان د بی ن صفــر و هفــت باشــد کــه نمــره ســه یــا بیشــتر نشــاندهنده وج ود درد میباش د، ای ن اب زار اس تاندارد )نم ره درد ن وزادان( قبــلاً در مطالعــات بســیاری بــرای اندازهگیــری درد ناشــی از انج ام ی ك اق دام دردن اک در ن وزادان ت رم و پ ره ترم اس تفاده ش ده اس ت)52،01( و ترجم ه ش ده آن نی ز در کت ب مرج ع ب ه ثب ت رس یده اس ت)62(. پژوهش گر ب رای پایای ی تعیی ن نم ره درد نــوزادان در حیــن انجــام رگگیــری و خونگیــری بــرای تع داد 8 نمون ه حض ور داش ت و ب ا مش اهده واکن ش ن وزادان ،نس بت ب ه کام ل ک ردن چ ك لیس ت اق دام نم وده ک ه ب ا همســان بــودن نمــرات بهدســت آمــده توســط پژوهشــگر بــا نم رات داده ش ده توس ط مش اهدهگر فیل م، پایای ی ای ن اب زار تأییــد شــده اســت. دســتگاه پالس اکســیمتری دارای روایــی بــوده و جهــت پایایــی ابــزار در مــورد همــه نمونههــا از یــك دســتگاه پالساک ســیمتر و پــروب انگشــتی اســتفاده شــده و از دس تگاه پای ش ش رکت پوین دگان راه س عادت م دل )س ی-ئ ی1254( س اخت کش ور ای ران و از دس تگاه پالساکس یمتر م دل س ورآفرینش و پ روب انگش تی م دل دلفی ن مخص وص ن وزادان اس تفاده ش ده ک ه در کلی ه واحده ای م ورد پژوه ش یکس ان ب وده اس ت. در ش روع مطالع ه جه ت کالیب ره ک ردن دســتگاه پالس اکســیمتر مــورد نظــر را بــا پالس اکســیمتر دیگ ری بهط ور همزم ان ب ه دو دس ت بیم ار متص ل ک رده و ب ه م دت 5 دقیق ه ه ر دو دس تگاه را م ورد مش اهده ق رار داده و در صورتــی کــه پارامترهــای اندازهگیــری شــده دو دســتگاه یکس ان بودن د دس تگاه م ورد نظ ر پای ا ب وده ک ه البت ه جه ت اطمینــان از صحــت عملکــرد دســتگاه در طــول نمونهگیــری نیــز هــر دو هفتــه ی كبــار اعتمــاد دســتگاه بــه همیــن روش مــورد ســنجش قرارگرفتــه شــد، همچنیــن بــرای پایایــی دس تگاه فش ار س نج، پژوهش گر فشارس نج مانیتورین گ را ب ه ی ك دس ت بیم ار و فشارس نج دس تی را ب ه دس ت دیگ ر بیمار بســته و بهطــور همزمــان فشــارخون را اندازهگیــری نمــوده و پ س از 5 دقیق ه ج ای فشارس نج دس تی و مانیتورین گ را از دس ت بیم ار بازک رده و ب ر روی دس ت دیگ ر بس ته و مج دداً فش ارخون را اندازهگی ری نم وده و در صورت ی ک ه فش ارخون اندازهگیــری شــده از هــر دو دســتگاه یکســان بــود دســتگاه فش ار خ ون مانیتورین گ م ورد نظ ر پای ا ب وده و جه ت صحت عملکــرد دســتگاه در طــول نمونهگیــری هــر هفتــه ی كبــار اعتمــاد دســتگاه بــه همیــن روش ســنجیده شــد. پژوهشــگر بــا دریافــت معرفینامــه از دانشــکده پرســتاری مامایــی و بــا کســب اجــازه از معاونــت پژوهشــی دانشــگاه و دریافــت کــداخ لاق) 291117( و بی ان اه داف و جل ب موافق ت مس ئولین بخــش مراقبتهــای ویــژه نــوزادان جهــت نمونهگیــری پــس از توضیــح روش انجــام کار و اهــداف پژوهــش بــرای والدیــن واحدهــای مــورد پژوهــش، از ایشــان رضایتنامــه کتبــی آگاهانــه کســب نمــوده و پــس از اطمینــان از واجــد شــرایط بــودن نــوزاد براســاس معیارهــای ورود بــه مطالعــه و بــا در نظ ر گرفت ن مش کلات و محدودیته ای ای ن مطالع ه ک ه در پایــان مقالــه بــه آن اشــاره شــده اســت، نســبت بــه تکمیــل پرســشنامه مشــخصات دموگرافیــك نــوزاد اقــدام نمــوده ،ســپس دســتگاه پالساک ســیمتری را از مانیتــور کنــار تخــت ج دا ک رده و ب ه مانیت ور مراقب ت وی ژه وص ل نم وده وکاف فشارس نج را ب ر ب ازوی ن وزاد بس ته، س پس هم کار پژوهش گر شــروع بــه انجــام رگگیــری و خونگیــری از شــریان نمــوده و پژوهشــگر بــا تخصیــص تصادفــی نمونههــا در دو گــروه مطالع ه ب ه انج ام رگگیـری وخونگی ری در گ روه مکی دن غیرتغذی های هم راه ب ا س وکروز؛ ب ا پس تانکی آغش ته ب ه نی م میلیلیتــر ســوکروز 24% پنــج دقیقــه قبــل از انجــام اقــدام دردنــاک رگگیــری و خونگیــری مبــادرت نمــوده )ایــن زمــان و حتــی کمتــر از آن برطبــق تحقیقــات انجــام شــده بــرای آزاد کــردن مخدرهــا از طریــق حــس چشــایی کافــی ب وده( و س ر پس تانك را در تم ام مراح ل انج ام رگگی ری و خونگی ری از ش ریان و پن ج دقیق ه پ س از آن داخ ل ده ان ن وزاد نگهداش ته حت ی وقت ی ک ه ن وزاد آن را نمیمکی د)01(، و در گ روه ش اهد هی چ مداخل های انج ام نش د و ن وزادان فق ط مراقبته ای روتی ن را دریاف ت نمودن د، ش اخصهای قلب ی-
تنفســی نــوزاد: میــزان فشــارخون در زمانهــای پنــج دقیقــه قب ل، بلافاصل ه قب ل، حی ن، بلافاصل ه بع د و پن ج دقیق ه بع د از انجــام اقــدام رگگیــری و خونگیــری از شــریان، میــزان اش باع اکس یژن ش ریانی و تع داد ضرب ان قل ب ه ر 30 ثانی ه بــا اســتفاده از دســتگاه پایــش مخصــوص نــوزادان و تعــداد تنفــس هــر یــك دقیقــه اندازهگیــری و ثبــت گردیــد و در همی ن فواص ل نمرهده ی می زان درد ن وزادان نی ز ه ر ی ك دقیق ه براس اس مقی اس )نم ره درد ن وزادان( توس ط ی ك ف رد مج رب ن اآگاه ب ه روش مداخل ه انج ام گرف ت بدی ن ص ورتک ه ب ا بررس ی فیلمه ای ضب ط ش ده توس ط هم کاران دیگ ر در سراس ر ط ول انج ام رگگی ری و خونگی ری ک ه از چه ره و ب دن ن وزاد تهی ه ش ده ب ود و هم راه ب ا ذک ر و ضب ط می زان اش باع اکس یژن ش ریانی و فش ارخون، تع داد ضرب ان قل ب در زمانهــای فوقالذکــر بــود، مــورد ســنجش قرارگرفتــه و در چــك لیســتهای مربوطــه ثبــت گردیــد. پژوهشــگر جهــت رگگی ری ی ا خونگی ری از ش ریان و ایج اد ش رایط یکس ان از ی ك پرس تار مج رب ثاب ت و باتجرب ه ک ه مه ارت کاف ی در رگگی ری ن وزادان داش ت هماهن گ گردی د و در ش یفتهای ایش ان در بخ ش حض ور یاف ت و نس بت ب ه انج ام رگگی ری و خونگی ری اق دام نم ود، مراح ل انج ام رگگی ری ب ه وس یله ی ك پرس تار باتجرب ه پ س از آمادهک ردن وس ایل و شستش وی دســتها صــورت گرفــت. در پایــان نتایــج بهدســت آمــده از ه ر گ روه توس ط ف رد ن اآگاه نس بت ب ه روش مداخل ه م ورد تجزی ه و تحلی ل واق ع ش د، بدی ن ص ورت ک ه ابت دا میانگی ن
نتایــج ثبــت شــده هــر 30 ثانیــهای میــزان اشــباع اکســیژن شــریانی و تعــداد ضربــان قلــب، و نیــز نتایــج ثبــت شــده هــر یــك دقیقــهای تعــداد تنفــس و نمرهدهــی میــزان درد ن وزادان ک ه در ط ول م دت زمانه ای مختل ف “پن ج دقیق ه قب ل، حی ن و پن ج دقیق ه بع د” انج ام اق دام ب ه رگگی ری و خونگیــری در نــوزادان نــارس تحــت مراقبــت ویــژه در دو گــروه مداخلــه و شــاهد بهدســت آمــده بهطــور جداگانــه محاســبه شــده و ســپس بــا آزمونهــای آمــاری تجزیــه و تحلی ل گردی ده اس ت. در ای ن مطالع ه دادهه ا در مجم وع از ن وع کم ی )گسس ته و پیوس ته( و کیف ی )اس می و رتب های( بودن د و تجزی ه و تحلی ل آنه ا ب ا اس تفاده از نرماف زار SPSS 15 و روشه ای آم ار توصیف ی و اس تنباطی )میانگی ن، انحراف معی ار، آنالی ز واریان س ب ا تک رار مش اهدات و ت ی مسـتقل( ص ورت گرف ت و ب رای مقایس ه متغیره ای دموگرافی ك بین دو گ روه ازآزمونه ای مج ذور کای و ت ی مس تقل اس تفاده ش د.
یافتهها
ر طب ق مندرج ات جدوله ای ش ماره 1 و 2 نتایـج آم اری آزمونه ای ت ی مس تقل و مج ذور کای ب ا 05/0P< در م وردبرخــی مشــخصات دموگرافیــك نمونههــای پژوهــش )ســنجنین ی ب ا درنظرگرفت ن تاری خ آخری ن قاعدگ ی م ادر، جن س ،رتب ه تول د، ن وع بیم اری، ن وع مداخل ه، اکس یژن درمان ی، وزن موق ع تول د، وزن فعل ی، دم ای ب دن و س ن ن وزادان، همچنی ن س ن و ش غل و می زان تحصی لات والدی ن( در دو گ روه مداخل ه و ش اهد تف اوت معن یدار نش ان ن داده ک ه بیانگ ر همس انی مش خصات دموگرافی ك دو گ روه ب ا یکدیگ ر میباش د. نتای ج آزم ون آنالی ز واریان س ب ا مش اهدات تک راری نش ان داد ک ه بی ن میانگی ن نم ره درد براس اس مقی اس )نم ره درد ن وزادان( در زمانه ای مختل ف “پن ج دقیق ه قب ل، حی ن و پن ج دقیق ه بعــد” انجــام رگگیــری وخونگیــری بــا 0/001P> در هــر دو گ روه )مکی دن غیرتغذی های هم راه ب ا س وکروز و ش اهد( تف اوت معن ادار وج ود دارد. ب ه ع لاوه در مقایس ه بی ن گروهه ا نتای ج آزم ون ت ی مس تقل تف اوت میانگی ن نم ره درد براس اس مقی اس )نم ره درد ن وزادان( بی ن دو گ روه ب ا یکدیگ ر را پن ج دقیقــه قبــل از انجــام رگگیــری و خونگیــری بــا 05/0P< معن ادار نش ان نمیده د ولیک ن در حی ن و نی ز پن ج دقیق ه بعــد از انجــام رگگیــری و خونگیــری بــا 05/0P> تفــاوت بیــن گروهــی را معنــادار نشــان میدهــد )جــدول شــماره 3(. همچنی ن نتای ج آزم ون آنالی ز واریان س ب ا مش اهدات تک راری نشــان داد کــه بیــن میانگیــن شــاخصهای قلبی-تنفســی )تع داد ضرب ان قل ب و تنف س، می زان اش باع اکس یژن ش ریانی و فش ارخون( 5 دقیق ه قب ل، حی ن و 5 دقیق ه بع د از انج ام رگگی ری و خونگی ری ب ا 05/0P< در ه ر دو گ روه )مکی دن غیرتغذی های هم راه ب ا س وکروز و گ روه ش اهد( بهج ز تع داد ضرب ان قل ب در گ روه ش اهد تف اوت معن ادار وج ود ن دارد. از طرف ی دیگ ر نتای ج آزم ون ت ی مس تقل نی ز تف اوت میانگی ن شــاخصهای قلبی-تنفســی )تعــداد ضربــان قلــب و تنفــس ،می زان اش باع اکس یژن ش ریانی و فش ارخون( را بی ن دو گ روه بــا یکدیگــر هــم 5 دقیقــه قبــل، هــم در حیــن و همچنیــن 5 دقیقــه بعــد از انجــام رگگیــری و خونگیــری بــا 05/0P< معن ادار نش ان ن داد )ج داول ش ماره 4 و5(.
نتایج آماری مجذور کای مشخصات دموگرافیک
Pv χ2 0/68 0/756 جنس
0/77 3/3 رتبه تولد
0/39 16/89 نوع بیماری
0/22 2/99 نوع مداخله
0/07 14/46 اکسیژن درمانی
0/9 1/04 شغل پدر
0/66 4/13 شغل مادر
0/94 4/22 تحصیلات پدر
0/54 10/93 تحصیلات مادر
دول 1: مقایس ه میانگی ن برخ ی مش خصات دموگرافی ك )س ن جنین ی، وزن موق ع تول د، وزن فعل ی، دم ای ب دن و س ن ن وزادان و س ن والدی ن( در دو گ روه )مکی دن غیرتغذی های هم راه ب ا س وکروز و ش اهد(

ج دول 2: نتای ج آم اری مقایس ه توزی ع برخ ی مش خصات دموگرافی ك )جن س، رتب ه تول د، ن وع بیم اری، ن وع مداخل ه، اکس یژن درمان ی، ش غل و می زان تحصی لات والدی ن( در دو گ روه )مکی دن غیرتغذی های هم راه ب ا س وکروز و ش اهد(
ج دول 3: مقایس ه میانگی ن نم ره درد در م دت زمانه ای مختل ف “5 دقیق ه قب ل، حی ن و 5 دقیق ه بع د” انج ام رگگی ری و خونگی ری در ن وزادان ن ارس تح ت مراقب ت وی ژه در دو گ روه )مکی دن غیرتغذی های هم راه ب ا س وکروز و ش اهد(
زمان انجام رگگیریپنج دقیقه قبل از انجام و خونگیری رگگیری وخونگیری
گروهمیانگینانحراف معیار
مکیدن غیرتغذیهای
0/580/33
همراه با سوکروز
شاهد59/083/0
ج دول 4: مقایس ه میانگی ن ش اخصهای قلبی-تنفس ی )میانگی ن تع داد تنف س، ضرب ان قل ب و می زان اش باع اکس یژن ش ریانی( در م دت زمانه ای مختل ف “5 دقیق ه قب ل، حی ن و 5 دقیق ه بع د” انج ام رگگی ری و خونگی ری در ن وزادان ن ارس تح ت مراقب ت وی ژه در دو گ روه
)مکی دن غیرتغذی های هم راه ب ا س وکروز و ش اهد(
آزمون تی مستقل شاهد مکیدن ‌غیرتغذیهایهمراه با سوکروز گروه
زمان انجام ‌رگگیری و
عدد پی t انحراف معیار میانگین انحراف معیار میانگین ‌خونگیری ‌شاخصهای قلبی-تنفسی
0/55 0/600 19/48 58/25 12/4 61/8 5 دقیقه قبل میانگین تعداد تنفس
0/54 0/609 25/46 62/18 14/37 61/5 حین 0/96 0/044 18/3 58/67 14/75 62/65 5 دقیقه بعد f=0/42 f=0/72 f=0/66 f=0/41 آزمون آنالیز واریانس
با مشاهدات تکراری 0/97 0/033 21/7 150/3 16/3 150/5 5 دقیقه قبل میانگین تعداد
ضربان قلب
0/75 -0/613 30/5 161/8 18/3 159/6 حین 0/24 -1/991 22/6 159/3 22/6 151/8 5 دقیقه بعد f=0/034 f=3/74 f=0/06 f=3/58 آزمون آنالیز واریانس با مشاهدات تکراری 0/79 0/0273 4/24 92/8 3/99 93/1 5 دقیقه قبل میانگین اشباع اکسیژن شریانی
0/60 0/527 9/24 90/53 5/64 91/65 حین 0/53 -0/836 11/75 94/93 4/01 93/4 5 دقیقه بعد f=0/26 f=1/33 f=0/07 f=3/001 آزمون آنالیز واریانس با مشاهدات تکراری آزمون تی مستقل623/1- =p=0/19t
-6270-74364



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید