فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 6، شماره 4، تابستان 1395
5292162-117737

تاثیر تمرینات ثبات مرکزی بر کاهش کمردرد و تغییرات اولتراسونیک عضله
مولتیفیدوس زنان سالمند مبتلا به کمر درد مزمن
مهسا رستگارمقدممنصوری1*، امیرحسین حقیقی2، رویا عسکری3
دانشجوی دکترای گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار
دانشیار گروه فیزیولوژی ورزشی- دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی- دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار
استادیار گروه فیزیولوژی ورزشی- دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی- دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار
15918006

تاریخ دریافت: 31/7/49 تاریخ بازبینی: 18/01/94تاریخ پذیرش: 25/21/94چکیده
زمین ه و ه دف: رون د افزای ش س ن ب ا ضع ف عضلان ی و همچنی ن ب روز درده ای عضلانی-اس کلتی ت وام اس ت. ه دف مطالع هی حاض ر بررس ی تاثی ر تمرین ات ثب ات مرک زی ب ر می زان تغیی رات اولتراس ونیک عضل ه مولتیفی دوس و می زان کم ردرد مزم ن زن ان س المند بود.
0900001

پژوهشـی

مقـاله
62

پژوهشـی

مقـاله

62

م واد و روشه ا: در ای ن مطالع ه 29 زن س المند) 4/3±69 س ال( مبت لا ب ه کم ردرد مزم ن ب ر اس اس محاس بهی )مقادی ر ت وان آزم ون( تع داد آزمودن ی م ورد نی از ب ه دو گ روه تمرین ات ثب ات مرک زی) 9 زن( و کنت رل) 20 زن( تقس یم ش دند. فعالی ت ورزش ی ب ه م دت 10 هفت ه) 3 روز/هفت ه( و دربردارن ده هش ت ن وع از تمرین ات ثب ات مرک زی ب ود. مش خصات اولتراس ونیک عضل ه مولتیفی دوس )مه ره چه ارم کم ری( ه ر دو گ روه در پی ش و پ س از 10 هفت ه مداخل ه بررس ی و س طح مقط ع، ب ردار عرض ی و ب ردار طول ی عضل ه ثب ت گردی د. همچنی ن، وضعی ت درد آزمودنیه ا در س ه ب ازه زمان ی )پی ش از مداخل ه، وس ط دوره، پ س از مداخل ه( توس ط مقی اس آنال وگ دی داری م ورد ارزیاب ی ق رار گرف ت یافتههــا: اج رای 10 هفت ه تمرین ات ثب ات مرک زی باع ث افزای ش معن ادار دو ب ردار طول ی و عرض ی عضل ه مولتیفی دوس ش د) 05/0p>(.
همچنی ن 10 هفت ه تمرین ات ثب ات مرک زی باع ث افزای ش معن ادار س طح مقط ع ش ده ب ود) 31/1±98/1-، 63/3- ت ا 59/0- = فاصل ه اطمین ان( از طرف ی، می زان درد آزمودنیه ا در گ روه تمرین ات ثب ات مرک زی در دو هفت ه پنج م و ده م نس بت ب ه ش روع مداخل ه ب ه ط ور معن اداری کاه ش یاف ت) 05/0p>(.
نتیجهگی ری: انج ام تمرین ات ثب ات مرک زی ن ه تنه ا ب ا افزای ش س طح مقط ع عضل ه مولتیفی دوس ت وام ب ود بلک ه کم ردرد مزم ن زن ان س المند را نی ز کاه ش داده ب ود. همچنی ن، انج ام حداق ل 5 هفت ه تمرین ات ثب ات مرک زی باع ث کاه ش معن ادار کم ردرد مزم ن میش ود.
واژههای كلیدی: کمردرد مزمن، اولتراسوند، زنان سالمند
مقدمه

نویسـنده مسـئول: مهسـا رسـتگارمقدممنصوری، دانشـجوی دکترای گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشـکده تربیت بدنی و علوم ورزشـی، دانشگاه حکیم سـبزواری، توحید شهر، سبزوار
[email protected] :پست الکترونیک
س المندی ب ه عن وان ی ک فراین د زیس تی و ن ه ی ک بیم اری ، پدیــدهای طبیعــی بــوده و بــر تمامــی جنبههــای زیســتی و روان ی اف راد تأثی ر میگ ذارد)1(. مطالع ات بس یاری ب ه بررس ی
تغییــرات عضلانــی ناشــی از افزایــش ســن پرداختهانــد)1-6( و رابطــه معکوســی بیــن ســالمندی و انــدازه )تــوده( عضــلات بخ ش مرک زی ب دن )ش کم و پش ت( )7(، و رابط ه مس تقیمی بی ن افزای ش س ن ب ا افزای ش رون د آتروف ی، ضع ف عضلان ی نش ان داده ش ده اس ت. کم ردرد ب ه عل ت ضع ف و آتروف ی عض لات بخ ش مرک زی ب دن نظی ر عضل ه مولتیفی دوس ایجاد ش ده7), 8(، ب ه گونهای ی ک ه کاه ش ت وده عضلان ی ط ی رون د س المندی ی ک عام ل غی ر مس تقیم ام ا بس یار تاثیرگ ذار در ایجــاد درد )نظیــر کمــردرد( اســت2), 7, 9-11(. میــزان شــیوع کم ردرد ح دود 12-33 درص د گ زارش ش ده و 60-80 درص د مش اغل اداری 25 ت ا 60 س ال کم ردرد را تجربه کردهان د10), 21(.
در بی ن عض لات کم ر، تغیی رات و آتروف ی عضل ه مولتیفی دوس در رون د کم ردرد حائ ز اهمی ت اس ت)31(. عضل ه مولتیفی دوس کــه در مــردان و زنــان میانســال بــه ترتیــب 87/7 و 55/5 س انتیمتر مرب ع اس ت، ه ر دو وظیف ه پایدارس ازی و حرک ت ســتون فقــرات را بــر عهــده دارد)31(. راههــای متعــددی نظیــر انج ام فعالی ت ورزش ی)41( و افزای ش آمادگ ی عضلانی-اس کلتی بــرای مقابلــه بــا تغییــرات تــوده عضلانــی مطــرح شــدهاند)3(. چان گ و هم کاران) 2013( در مطالع ه خ ود ک ه تاثی ر تمرینات ثب ات مرک زی را ب ر س طح مقط ع عضل ه مولتیفی دوس اف راد میانس ال مبت لا ب ه کم ردرد مزم ن بررس ی ک رده و تمرین ات ثب ات مرک زی ب ر س طح کمثب ات نظی ر ت وپ باع ث افزای ش بیشتــر در ســطح مقطــع عضلــه مولتیفیــدوس و کاهــش بارزت ر درد ش ده اس ت )11(. از طرف ی، در مطالع ه اینانی و س لکر 2013)( تمرینــات ثبــات مرکــزی نســبت بــه تمرینــات رایــج اج را ش ده باع ث کاه ش معن ادار درد و بهب ود عملک رد کم ر اف راد میانس ال مبت لا ب ه کم ردرد مزم ن ش ده ب ود)51(. اج رای تمرین ات قدرت ی- مقاومت ی از طری ق تحری ک س نتز پروتئی ن عضلانــی روش مناســبی بــرای مقابلــه بــا تحلیــل عضلانــی- ســالمندی بــه حســاب آمــده)61( و تمرینــات ثبــات مرکــزی از همانقباض ی عض لات ش کم و مولتیفی دوس س ود جس ته9), 11(، باع ث افزای ش ق درت عض لات مرک زی ب دن، بهب ود سیس تم عصبی-عضلان ی، افزای ش پای داری مرک زی، و در نتیج ه افزایش ق درت و توانمن دی ف ردی میش وند)71(. کاه ش ت وده و س طح مقط ع عضلان ی در س المندی جبرانناپذی ر نخواه د ب ود و ب ا کیفی ت س المندی فع ال مرتب ط و قاب ل کنت رل اس ت3), 61(. ب ا وج ود اطلاع ات منتش ر ش ده از تحلی ل عضلانی-س المندی و همچنی ن مش کلات متعاق ب آن نظی ر کم ردرد ک ه ب ه ص ورت بیماریهــای ثانویــه بــروز میکننــد، مطالعــات بیشتــری جه ت بررس ی نق ش عض لات مرک زی ب ر می زان اس تحکام سیس تم عضلانی-اس کلتی و کنت رل کم ردرد افراد س المند نیاز اس ت)61(. همچنی ن ب ه عل ت ش یوع ب الای کم ر درد در بی ن س المندان و معرف ی تمری ن ورزش ی ب ه عن وان روش ی درمان ی جه ت مقابل ه ب ا پی ری عضلان ی، و ع دم اج رای مطالعهای ی در ای ن زمین ه، م ا ب ر آن ش دیم ت ا تاثی ر تمرین ات ثب ات مرکزی را ب ر مشـخصات اولتراس ونیک عضل ه مولتیفی دوس و می زان درد زن ان س المند مبت لا ب ه کم ردرد مزم ن بررس ی نمایی م .
مواد و روشها
روش تحقیــق حاضــر از نــوع نیمــه تجربــی و جامعــه آمــاری ش امل زن ان س المند ب الای 55 س ال) 4/3 ± 69 س ال( مبت لا ب ه کم ر درد مزم ن ب ود. اف راد ش رکت کنن ده از بی ن زن ان س المند مراجع ه کنن ده ب ه کلینیکه ای دانش گاهی منطق ه 3 ش هر ته ران و ب ا رعای ت معیاره ای لازم توس ط متخص ص ط ب فیزیک ی معاین ه13), 81( و براس اس معیاره ای ورود نظی ر ســن بــالای 55 ســال، ابتــلا بــه کمــردرد بیــش از ســه مــاه ،نمایــه تــوده بــدن 25-27 متــر مربــع)31( و معیارهــای خــروج نظیــر جراحــی کمــر، ابتــلا بــه بیماریهــای ناتــوان کننــده ،ســرطان و اســکولیوز بــالای 10 درجــه)81( انتخــاب شــدند .کلی ه آزمودنیه ا رضایتنام ه کتب ی را نی ز دریاف ت و کام ل کردن د2), 3(. حج م نمون ه ب ر اس اس محاس بهی)05/0=α )5 % ش انس وج ود خط ای ن وع اول( ،80/0=ت وان آزم ون )ت وان08 درص د(، و براس اس نتای ج بدس ت آم ده از مطالع ات پیش ین محاســبه گشــت و تعــداد آزمودنــی مــورد نیــاز در گروههــا تعیی ن شـد. تعیی ن حج م نمون ه ب ر اس اس س طح مقط ع عضلــه مولتیفیــدوس ) ســانتیمتر مربــع( و نمــرات مقیــاس آنال وگ بص ری آزمودنیه ا پ س از هش ت هفت ه تمری ن ب رای گ روه تجرب ی و کنت رل محاس به ش د)11(. ب ر طب ق محاس بات و ب ا ت وان 80 درص د تع داد 8 آزمودن ی ب رای گ روه تمری ن و تع داد 17 آزمودن ی ب رای گ روه کنت رل ارزیاب ی ش د ک ه در ای ن مطالع ه تع داد 9 آزمودن ی در گ روه تمری ن و 20 آزمودن یدر گ روه کنت رل ق رار داده ش دند. نتای ج پایان ی ارائ ه ش ده در

ش کل 1. تمرین ات ثب ات مرک زی. ال ف: قای ق ی ا انقب اض عض لات پش تی-بدون تکی ه دادن ب ه صندل ی، ب: تنف س عمی ق ت وام ب ا کش ش عضل ه س ینهایی ب ه هم راه انقب اض عض لات پش تی- ب دون تکی ه دادن ب ه صندل ی، پ: انقب اض ایزومتری ک در عض لات بازکنن ده کم ر، ت: دراز و نشس ت اص لاح ش ده، ث: حرک ت پ ل، ج: اکستنش ن کم ری در وضعی ت دم ر )خوابی ده ب ه ش کم(، چ: فلکش ن ش انه و تقوی ت اس تاتیک عض لات پایدارکنن ده س تون فق رات، ح: فلک ش ران.
بردارن ده 26 آزمودنـی) 6 تـن گ روه تمری ن و 20 ت ن گ روهکنت رل( ب وده ب ه طوریک ه 3 آزمودن ی گ روه تمری ن بن ا ب هدلایــل شــخصی و عــدم پاســخگویی بــه تماسهــای پیگیــریتلفن ی از مطالع ه خ ارج ش دند. مش خصات اولتراس ونیک عضله مولتیفی دوس توس ط اولتراس وند و می زان درد توس ط مقی اس آنال وگ بص ری ب ه ترتی ب در دو )پی ش و از 10 هفت ه مداخل ه(
و س ه مرحل ه )پی ش از مداخل ه، اواس ط دوره )هفت ه پنج م( ،پــس از مداخلــه( اندازهگیــری شــد. تمرینــات ثبــات مرکــزی بـه م دت 10 هفت ه اج را ش د و در بردارن ده گ روه عض لات مرک زی ب دن ب ود)9-11(. ای ن تمرین ات جه ت تقوی ت عض لات مرک زی ب دن ب ه ش کل زی ر ارائ ه ش ده ب ود9), 11, 91(. )ش کل 1( ب ه منظ ور رعای ت اص ل اضاف ه ب ار و رعای ت اص ل س ازگاری تدریج ی از ترابان د )ش رکت هایژنی ک، س اخت کش ور امری کا( ،وزن ه آزاد، اس فیگ مانومت ر )اس مارت پ لاس، س اخت کش ور ژاپــن(، و وزن بــدن فــرد اســتفاده گردیــد و در زمــان ایجــاد ســازگاری نســبی )محاســبه شــده بــر اســاس میــزان درک فشــار کمتــر از 8 در مقیــاس بــورگ 6-20 امتیــازی(، شــدت تمری ن افزای ش یاف ت. جه ت افزای ش ش دت تمرین ات )ال ف ،ب، ح( از درج ات مختل ف کش ش ترابان د اس تفاده ش د)02(. ص د درص د کش ش ترابان د مع ادل دو براب ر ط ول اولی ه آن )رن گ برن زه( مع ادل 08/1 کیلوگ رم فش ار( اس ت )ش رکت هایژنی ک ،س اخت کش ور امری کا(. س ایر تمرین ات ارائـه ش ده بـه ج ز تمری ن پ توس ط وزن ه آزاد اج را ش د)71( و ب رای محاس بهی ب ار تمرین ی، ابت دا می زان ی ک تک رار بیش ینه ب ا اس تفاده از فرم ول وات ن و هم کاران 1994)( محاس به و س پس 25، 50، و 75 درص د ق درت بیش ینه ه ر ف رد ب ه ص ورت جداگان ه تعیین گش ت)12(. تمری ن پ ب ا اس تفاده از اس فیگ مانومت ر اج را ش د .در ای ن تمری ن از آزمودن ی خواس ته ش د ت ا کم ر خ ود را ب ا حداکث ر ق درت ب ه کاف اس فیگ مانومت ر بفش ارد ک ه مع ادل ق درت بیش ینه عض لات کم ر ق رارداده شـد. س پس مقادی ر 25، 50، و 75 درص د ق درت بیش ینه حرک ت پ محاس به ش د .در دو هفت ه اول جه ت س ازگاری و تقوی ت عضل ه مولتیفیدوس تمری ن ب ا فش اری مع ادل 5 میلیمت ر جی وه اج را گش ت .
س طح مقط ع عضل ه مولتیفی دوس ب ه عل ت عمق ی قرارگرفتن مه ره پنج م کم ری، در س طح ب الای مه ره چه ارم کم ری بررس ی ش د)81(. در این مطالعه، از دس تگاه س ونوگرافی )اس تات مایل ب 50، س اخت کش ور ایتالی ا( جهت بررس ی تغییر س طح مقط ع عضل ه مولتیفی دوس اس تفاده ش د2), 6(. آزمودنیه ا در وضعیت ی کام لا راح ت ب ه ص ورت دم ر ب ر روی تخ ت ق رار گرفتن د و متخص ص اولتراس وند مطاب ق ب ا مطالع ات13), 22( ابتدا پ روب )بایوس ند س یای 123، س اخت کش ور امری کا( را عم ود ب ر مح ور س اجیتال مرک زی ق رار داد و پ س از یافت ن مه رهی چه ارم کم ری پ روب را ب دون برداش تن از روی ب دن ف رد ب ا چرخ ش 90 درج ه ب ه ص ورت م وازی ب ا مح ور افق ی ق رار داد)31(. )ش کل 2(

شــکل 2. ســطح مقطــع عرضــی عضلــه مولتیفیــدوس توســط اولتراس وند در س طح مه ره چه ارم کم ری .M: مولتیفی دوس ،SP:
زایــده شــوکی.
ســطح مقطــع عضلــه مولتیفیــدوس از طریــق دنبــال کــردن لب ه داخل ی عضل ه توس ط پ روب محاس به گش ت)31(. پ س از مش اهده عضل ه مولتیفی دوس در س طح مه ره چه ارم کم ری ب ردار عرض ی )نم ای جانب ی( و طول ی )نم ای قدامی-خلف ی( بهمنظ ور بررس ی ش کل عضل ه )ب ردار طول ی تقس یم ب ر ب ردار عرض ی( اندازهگی ری ش د)31،32(. در بررس ی درج ه همس نجی س طح مقط ع و ش کل عضل ه مولتیفی دوس، اخت لاف بی ن دو عضل ه راس ت و چ پ از طری ق فرم ول محاس به و ب ه ص ورت درصــد اختــلاف گــزارش شــد) 100) -100× کوچکتریــن/ بزرگتریــن( = درصــد اختــلاف(. همچنیــن درصــد اختــلاف ش کل و س طح مقط ع عضل ه مولتیفی دوس در دو مرحل ه پی ش و پــس از مداخلــه نیــز محاســبه گشــت. میانگیــن، انحــراف اســتاندارد، و دامنــه 95 درصــد )انحــراف اســتاندارد 69/1 ± میانگیــن( بــرای بررســی همســنجی ســطح مقطــع و شــکل عضل ه مولتیفی دوس محاس به گش ت. می زان درد آزمودنیه ا در ط ی س ه مرحل ه در پی ش مداخل ه، هفت ه پنج م، و پای ان مداخلــه توســط پرسشــنامه مقیــاس آنالــوگ دیــداری مــورد ارزیاب ی ق رار گرف ت)11(.
تجزی ه و تحلی ل آم اری: جه ت بررس ی نرم ال ب ودن دادهه ای قــد، وزن، و نمایــه تــوده بــدن آزمودنیهــا از آزمــون شــاپیروفرانش یا و جه ت بررس ی یکس انی واریانسه ا از آزم ون ل وندر مرحلــه پیــش آزمــون اســتفاده شــد. بــه منظــور آنالیــز دادهه ای بهدس ت آم ده از مش خصات عضل ه مولتیفی دوس ازروش آم اری ت ی مس تقل و ت ی وابس ته و ب رای بررس ی می زاندرد از روش آم اری اندازهگی ری مک رر ب ا پی ش ف رض ع دم معن اداری آزم ون کروی ت اس تفاده ش د. بهدلی ل مش ابه ب ودن اعــداد بهدســت آمــده از عضلــه مولتیفیــدوس راســت و چــپ میانگی ن آنه ا گ زارش ش ده اس ت. دادهه ا ب ه ص ورت انحراف اس تاندارد±میانگین و فاصل ه اطمین ان دامن ه پایی ن و دامنه بالا ارائ ه ش دهاند. در ای ن مطالع ه از ن رم اف زار اس تتا نس خه 21 )س اخت کش ور امری کا( جه ت تجزی ه و تحلی ل آم اری و ب رای بررس ی عضل ه مولتیفی دوس از ن رم اف زار ایمجج ی )س اخت کش ور امری کا( نس خه 48/1 اس تفاده ش د .
یافتهها
ویژگیهــای دموگرافیــک: آزمودنیهــای شــرکتکننده در مطالعــه دارای میانگیــن وزن 38/10±63/235 کیلوگــرم ،میانگی ن ق د 0/054±57/1 مت ر، و میانگی ن نمای ه ت وده ب دن 49/3±45/25 کیلوگــرم/ مترمربــع، چربــی بــدن 9/6±8/33 درص د، س ابقه کم ردرد 5/8±8/10 س ال در پی ش از اج رای مداخلــه بودنــد کــه بــا اســتفاده از آزمــودن لــون، یکســانی واریانــس آزمودنیهــای دو گــروه در پیــش از مداخلــه تاییــد شــد. در بررســی ویژگیهــای آنتروپومتریکــی، نمایــه تــوده بــدن در پــس از مداخلــه تنهــا در گــروه تمریــن تغییــر غیــر معنــادار داشــت) 05/0P>( )گــروه تمریــن 8/4±6/25 بــه 9/3±1/26 و در گ روه کنت رل 52/3±58/25 ب ه 34/2±95/52 بــه ترتیــب در پیــش و پــس از 10 هفتــه( .
بررسـی عضله مولتیفیدوس: مقایسـه درون گروهی و بین گروهی: در بررسـی درون گروهـی میزان میانگین بـردار طولی ) میلیمتر( در گروه تمرین افزایش معناداری را در پاسخ به مداخله نشان داد4/34)±18/5-، 57/9- ت ا 27/6-= فاصل ه اطمین ان(. همچنی ن در بررس ی بی ن گروه ی نی ز می زان میانگی ن ب ردار طول ی در گ روه تمری ن نس بت ب ه کنت رل افزای ش معن ادار 28/32 درصــد را نشــان داد)300/0=p( )جــدول 1(. در بررســی درون گروه ی می زان میانگی ن ب ردار عرض ی ) میلیمت ر( در گ روه تمری ن افزای ش معن اداری را در پاس خ ب ه مداخل ه نش ان داد 3/98)±87/5-، 40/10- تــا 69/1- = فاصلــه اطمینــان(. ایــن افزای ش معن ادار در بررس ی بی ن گروه ی میانگین ب ردار عرضی در گ روه تمری ن نس بت ب ه کنت رل ب ه مق دار 74/95 درص د مش اهده ش د) 230/0 = p( )ج دول 1(. در بررس ی تغیی رات س طح مقط ع، نتای ج حاک ی از افزای ش معن ادار میانگین س طح مقطــع ) ســانتیمتر مربــع( در پاســخ بــه 10 هفتــه مداخلــهورزشــی بــود) 31/1±98/1-، 63/3- تــا 59/0-=فاصلــه اطمینــان(. همچنیــن در بررســی بیــن گروهــی نیــز میــزان میانگی ن س طح مقط ع در گ روه تمری ن نس بت ب ه کنت رل افزای ش معن ادار 40/90 درصد را نش ان داد) 100/0=p( )جدول 1(. مداخل ه ورزش ی تاثی ری ب ر ش کل و درص د اختلاف ش کل
)محاســبه شــده بــر اســاس مولتیفیــدوس راســت و چــپ( و درص د اخت لاف س طح مقط ع عضل ه مولتیفی دوس )محاس به ش ده ب ر اس اس مولتیفی دوس راس ت و چ پ( نداش ت )س طح معنــاداری درصــد اختــلاف شــکل راســت بــه چــپ و درصــد اخت لاف س طح مقط ع راس ت ب ه چ پ ب ه ترتی ب 862/0=p و 457/0=p( )ج دول 1(. در بررس ی درص د اخت لاف بی ن ش کل عضل ه مولتیفی دوس در دو مرحل ه پی ش از تمری ن ب ه پ س از تمریــن) 100) -100×کوچک-ترین/ بزرگتریــن( = درصــد اخت لاف(، افزای ش معن اداری نش ان داده ش د )افزای ش 47/31 درص دی در گ روه تمری ن و افزای ش 34/3 درص دی در گ روه کنت رل ،00/4±39/01، 31/2 ت ا 65/18 = فاصل ه اطمین ان(. از طرف ی چنی ن افزای ش معن اداری نی ز در س طح مقط ع عضل ه مولتیفی دوس نش ان داده ش د )افزای ش 35/70 درص د در گ روه تمری ن و افزای ش 59/5 درص د در گ روه کنت رل ،1000/0 = p( )ج دول 1(.
مقی اس آنال وگ دی داری: می زان درد در بررس ی درون گروه ی و در پاس خ ب ه زمانه ای تمری ن )پی ش، هفت ه پنج م، پ س از 10 هفت ه( ب ه ط ور معن اداری کاه ش یافت ه ب ود) 1000/0 = p و 050/81= F(. همچنیــن میــزان درد در بیــن گروههــا و در مراحــل مختلــف نیــز کاهــش معنــاداری را نشــان داد )زمان×گــروه( )1000/0 = p و 097/02 = F(. تغییــرات درد در بررس ی بی ن گروه ی نی ز کاه ش معن اداری را نش ان داده * سطح معناداری پذیرفته شده در 05/0˂P.
بــود) 1000/0 = p و 849/654 = F(. در بررســی جزئی تــر تاثی ر زم ان ب ر می زان درد، کم ردرد گ روه تمرین ات ثب ات مرک زی در پی ش تمری ن نس بت ب ه هفت ه پنج م ب ه ط ور
جدول 1. تغییرات درون گروهی و بین گروهی عضله مولتیفیدوس در گروه تمرینات ثبات مرکزی) 6 زن( و کنترل) 20 زن(
95درصد فاصله اطمینان برای اختلافات بین گروهی 95درصد فاصله اطمینان برای اختلافات درون گروهی پس آزمون )انحراف
استاندارد±میانگین( پیش آزمون)انحراف استاندارد±میانگین( گروه متغیر
سطح
معناداری مقدار t اختلاف میانگین سطح
معناداری مقدار t اختلاف میانگین *0/003 3/25 5/16 ± 1/58 *0/033 -2/92 -5/18 ± 4/34 21/35 ± 1/65 16/16 ± 3/38 تمرین میانگین بردار طولی
) میلیمتر(
0/128 -1/59 -6/80 ± 1/91 16/19 ± 3/73 15/51 ± 3/21 کنترل *0/032 2/27 5/53± 2/44 *0/015 -3/61 -5/87 ± 3/98 31/44 ± 3/57 25/56 ± 4/78 تمرین میانگین بردار
عرضی) میلیمتر(
0/182 -1/38 -0/25 ± 0/83 25/90 ± 5/59 25/64 ± 5/54 کنترل *0/001 3/70 1/80±0/49 *0/014 -3/68 -1/98 ± 1/31 5/42 ± 0/44 3/44 ± 0/97 تمرین میانگین سطح مقطع ) سانتیمتر مربع(
0/106 -1/69 -0/19 ±0/51 3/61 ± 1/15 3/42 ± 0/99 کنترل 0/27 1/126 0/05±0/05 0/192 -1/50 -0/047±0/09 0/69 ± 0/09 0/64 ± 0/09 تمرین میانگین شکل
0/192 -1/507 -0/014±0/05 0/63 ± 0/1 0/62 ± 0/08 کنترل *0/008 2/89 10/39±4/00 – – 13/74 ± 9/87 – – تمرین درصد اختلاف شکل قبل به بعد
– – 3/34 ± 8/23 – – کنترل *0/000 4/77 64/75±13/56 – – 70/35±56/54 – – تمرین درصد اختلاف سطح مقطع قبل به بعد
– – 5/59±15/18 – – کنترل معنــاداری کاهــش یافتــه بــود) 75/0±33/2، 50/0 تــا 16/4 =فاصلــه اطمینــان(. همچنیــن میــزان درد پیــش از تمریــننس بت ب ه پ س تمری ن نی ز ب ه ط ور معن اداری کاه ش یافت ه

شکل 3. تغییرات درد اندازهگیری شده در طی سه مرحله
ب ود) 75/0±33/3، 50/1 ت ا 61/5 = فاصل ه اطمین ان(. ب ا ای نحــال میــزان درد گــروه تمرینــات ثبــات مرکــزی در پــستمری ن نس بت ب ه هفت ه پنج م کاه ش معن اداری را نش انن داده ب ود) 75/0±00/1، 82/1- ت ا 28/3 = فاصل ه اطمین ان( .میــزان درد گــروه کنتــرل در هیــچ یــک از مراحــل کاهــش معن اداری را نش ان ن داد) 05/0P<(. در بررس ی تغیی رات درد در زمان×گــروه، میــزان درد مرحلــه پیــش تمریــن در گــروه تمرین ات ثب ات مرک زی نس بت ب ه مرحل ه دوم )هفت ه پنج م( و مرحلــه پایانــی )پــس از 10 هفتــه( گــروه کنتــرل تغییــر معن اداری را نش ان ن داد) 05/0P<(. می زان تغیی رات درد در هفت ه پنج م گ روه تمرین ات ثب ات مرک زی نس بت ب ه مرحله پی ش )پی ش از 10 هفت ه( گ روه کنت رل ب ه ط ور معن اداری کاه ش یافت ه ب ود) 60/0±22/2-، 60/4- ت ا 38/0- = فاصل ه اطمینــان(. همچنیــن، چنیــن کاهــش معنــاداری نیــز بیــن هفت ه پنج م گ روه تمرین ات ثب ات مرک زی ب ا هفت ه پایان ی )پ س از 10 هفت ه( گ روه کنت رل گ زارش ش د) 60/0±04/2،
24/4- تــا 56/0- = فاصلــه اطمینــان(. همچنیــن، میــزان درد در هفت ه پایان ی )پ س از 10 هفت ه( در گ روه تمرین ات ثبــات مرکــزی نس بت ب ه هفت ه اول )پیــش از 10 هفتــه( و هفت ه پنج م گ روه کنت رل کاه ش معن اداری یافت ه ب ود )ب ه ترتیــب 60/0±22/3-، 60/5- تــا 38/1- = فاصلــه اطمینــان و 60/0±12/3-، 69/4- تــا 28/1- = فاصلــه اطمینــان(. در بررســی تغییــرات درد بیــن گروهــی، میــزان درد در مرحلــه پی ش از تمری ن در گ روه تمرین ات ثب ات مرک زی و کنت رل تف اوت معن اداری ب ا یکدیگ ر نداش ت) 05/0P<(. می زان درد در هفت ه پنج م کاه ش معن اداری را در بی ن گ روه تمرین ات ثب ات مرک زی نس بت ب ه کنت رل نش ان داد) 60/0±21/2-، 96/3- ت ا 28/0- = فاصل ه اطمین ان(. همچنی ن، می زان درد در پای ان 10 هفت ه در گ روه تمرین ات ثب ات مرک زی نس بت ب ه کنت رل کاه ش معن اداری را نش ان داده ب ود) 60/0±04/3، 24/5- ت ا 56/1- = فاصل ه اطمین ان( )ش کل 3(.
می زان درد آزمودنیهـای گ روه تمرین ات ثب ات مرک زی ب ه طــور معنــاداری پــس از 5 هفتــه و در پاســخ بــه 10 هفتــه تمری ن کاه ش یاف ت) 50/0 P>(. † نمایانگ ر تف اوت معن ادار بی ن هفت ه پنج م و پ س آزم ون ب ا پی ش از آزم ون اس ت ،50/0 P>. * نمایانگــر 95 درصــد فاصلــه اطمینــان تفــاوت معن ادار هفت ه پنج م گ روه تمرین ات ثب ات مرک زی ب ا پی ش آزم ون و پ س آزم ون گـروه کنت رل اس ت. ** نمایانگ ر 59 درص د فاصل هی اطمین ان تف اوت معن ادار پ س آزم ون گ روه تمرینــات ثبــات مرکــزی بــا هفتــهی پنجــم و پیــش آزمــون گ روه کنت رل اس ت .†† نمایانگ ر 95 درص د فاصل هی اطمین ان تف اوت معن ادار بی ن گروه ی اس ت .
بحث
هــدف مطالعــه ی حاضــر بررســی تاثیــر 10 هفتــه تمرینــات ثب ات مرک زی ب ر تغیی رات اولتراس ونیک عضل ه مولتیفی دوس و میــزان کمــردرد مزمــن زنــان ســالمند بــود. ســالمندی ب ا آتروف ی، کاه ش ت وده و ق درت عضلان ی ت وام ب وده ب ه طوریک ه ابع اد مختل ف عضل ه از جمل ه ان دازه آن را تحـت تاثی ر ق رار میده د2), 41, 42(. فعالی ت ورزش ی و ب ه ط ور خ اص فعالی ت قدرت ی، ب رای مقابل ه ب ا ای ن رون د کاهش ی معرف ی و تایی د ش ده اس ت3), 9, 11(. در بررس ی نتای ج بهدس ت آم ده در مطالع ه حاض ر، دو ب ردار عرض ی و طول ی و س طح مقط ع عضل هی مولتیفی دوس در ه ر دو مقایس ه درون گروه ی و بین گروه ی افزای ش معن اداری یاف ت. ب ا ای ن ح ال، ش کل عضل ه مولتیفی دوس در پاس خ ب ه 10 هفت ه تمرین ات ثب ات مرک زی تغییــری را نشــان نــداده اســت کــه هــم راســتا بــا مطالعــه پیشــین اســت)31(. در بررســی و تشــریح تغییــرات عضلانــی ،موقعی ت آناتومیک ی عضل ه مولتیفی دوس ک ه توس ط زوای د عرض ی و ش وکی س تون فق رات مه ار گش ته، موث ر اس ت)31(. امــا، بــا بررســی دقیق تــر مقادیــر دو بــردار تشــکیلدهنده شــکل عضلــه نتایــج دیگــری حاصــل می شــود .
بردارهــای طولــی و عرضــی در پاســخ بــه تمرینــات ثبــات مرکــزی بــا درصــد مشــابهی از تغییــرات افزایــش یافتهانــد کــه تقســیم آن دو بــر یکدیگــر عــدد مشــابهی را بــا زمــان پیــش از تمریــن نشــان داده اســت، کــه نــه تنهــا مســتخرج کنن ده مفه وم تاثیرگ ذار ب ودن ای ن ن وع تمرین ات ب ر ه ر دو بــردار، تمرینــات ثبــات مرکــزی، تــوده و متعاقبــا قــدرت عضلانــی بــوده بلکــه نمایانگــر مشــابه بــودن پاســخ هــر دو عضلــه مولتیفیــدوس راســت و چــپ بــه تمریــن ورزشــی اس ت )ع دم تف اوت معن ادار در درص د اخت لاف ش کل عضل ه مولتیفیــدوس( .
بــر اســاس مطالعــه اســتوک و همــکاران) 2005(، عضلــه مولتیفیــدوس تنهــا در جهــت عرضــی هایپرتروفــی شــده)31( ام ا در مطالع ه حاض ر می زان افزای ش ب ردار طول ی نسـبت ب ه ب ردار عرض ی بیش ت ر ب وده ک ه ن ه تنه ا نش ان دهن ده آتروفــی عضلــه مولتیفیــدوس زنــان ســالمند مبتــلا بــه کمــردرد در پیــش از شــروع مداخلــه بــوده، بلکــه تاثیرگــذار بــودن تمرینــات ثبــات مرکــزی را در افزایــش ســطح مقطــع ایــن عضلــه تاییــد میکنــد. پیــری و ضعــف عضلانــی)52-72(، ناپای داری س تون فق رات، و مش کلات عروق ی دلای ل ابت لا ب ه کم ردرد)82-03( هس تند. تاثی ر مخ رب کم ر درد ب ر عض لات عمقــی کمــر28), 13( و پایین تــر بــودن ســطح مقطــع عضلــه مولتیفی دوس زن ان س المند مطالع ه حاض ر در پی ش از ش روع مداخلــه)



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید