فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 6، شماره 3، زمستان 1395
5292022-117734

بی حسی نخاعی برای عمل جراحی سزارین:
مقایسه بوپي واكایین هیپرباریک با ایزوباریک
هاشم جری نشین1، سعید مهربانی2، آیدا کارگر3، فریدون فکرت4*
استادیار بیهوشی، فلوشیپ بیهوشی قلب، مرکز تحقیقات بیهوشی، مراقبتهای ویژه و کنترل درد، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس
دانشجوی پزشکی، بیمارستان شریعتی، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس
دستیار بیهوشی، بیمارستان شریعتی، گروه بیهوشی و مراقبتهای ویژه، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس
متخصص بیهوشی، مرکز تحقیقات بیهوشی، مراقبتهای ویژه و کنترل درد، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس
1918005

تاریخ دریافت: 92/5/49 تاریخ بازبینی: 1/6/94تاریخ پذیرش: 27/7/94چکیده
زمینـه و هـدف: در بیحسـی نخاعـی باریسـیته محلولهـای مـورد اسـتفاده تفاوتهـای قابـل توجهـی در توزیـع و انتشـار داروی بیحسـی ایجـاد مینمایـد. هـدف از ایـن مطالعـه مقایسـه اثـرات بوپيواکاییـن هیپرباریـک و ایزوباریـک جهـت بیحسـی نخاعـی در عمـل جراحـی سـزارین بـود.
0900001

پژوهشـی

مقـاله
44

پژوهشـی

مقـاله

44

مـواد و روشهـا: ایـن کارآزمایـی بالینـی تصادفـی دوسـوکور در 60 بیمار حامله 18-40 سـاله بـا کلاس یک و دو انجمن بیهوشـی آمریکا انجام شـد . بیحسـی نخاعـی در گـروه اول بـا بوپيواکاییـن ایزوباریک و در گروه دوم بـا بوپيواکایین هیپرباریک انجام شـد. پارامترهای همودینامیک، درجه اشـباع اکسـیژن، سـطح بلـوک حسـی و حرکتـي، طول عمـل جراحی و مـدت بیدردی، میـزان مصرف افدریـن و عوارض بیحسـی نخاعی نیز ثبت شـد. برای بررسـی آمـاری از آزمـون تـی، آزمـون مجذور کای، آنـووای تکراری با نرمافزار SPSS اسـتفاده شـده و 05/0P> معنـیدار تلقی گردید .
یافتههـا: بیمـاران دو گـروه از نظـر دموگرافیکـی و طـول عمـل جراحـی تقریبا یکسـان بودنـد. از میان متغیرهـای اندازهگیری شـده فقـط طول مدت بـیدردی و میـزان تهـوع و اسـتفراغ بهطـور قابل توجهی در بیماران گروه ایزوباریک بیشـتر از گـروه هیپرباریک بود ) بهترتیـب 0/001P> و 100/0=P(.
میـان دو گـروه بـرای متغیرهای دیگـر تفاوت معنیداری یافت نشـد .
نتیجهگیـری: داروی بوپيواکاییـن ایزوباریـک جهـت بیحسـی نخاعـی هماننـد نـوع هیپرباریـک اثر بخشـی یکسـانی دارد و حتی از نظـر طول مدت بـیدردی موثرتـر اسـت اگرچـه میـزان تهوع و اسـتفراغ در اسـتفاده از آن بالاتر اسـت که بایسـتی مدنظر قـرار گیرد.
واژههای كلیدی: بیحسی نخاعی، بوپيواکایین، سزارین، هیپرباریک، ایزوباریک
مقدمه

نویسنده مسئول: فریدون فکرت، بندرعباس، بلوار جمهوری اسلامی، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بیمارستان شهید محمدی، مرکز تحقیقات بیهوشی و مراقبتهای ویژه و کنترل درد
[email protected] :پست الکترونیک
بیحسـی نخاعی شـایعترین روش بیهوشـی جهت عمـل جراحی سـزارین میباشـد بهدلیـل اینکـه بلـوک حرکتي و حسـی قرینه ،بـا کیفیـت بـالا و شـدیدی ایجـاد میکنـد و بهعلـت سـادگی ،شـروع اثـر سـریع و بلوک قـوی، قیمـت پایین و کمتریـن تماس مـادر و جنیـن بـا دارو نسـبت به روشهـای دیگر بیحسـی فواید بسـیاری دارد2)،1(.
بهدلیـل عـوارض نورولوژیک موقتی که گاهی بـا داروی لیدوکائین دیـده میشـود امـروزه شـایعترین دارویـی کـه جهـت بیحسـی نخاعـی در اعمـال مامایـی و زنان اسـتفاده میشـود بوپيواکایین اسـت که نسـبت بـه لیدوکائین طول اثـر بیشـتری دارد4)،3،2(.
تفـاوت در باریسـیته محلولهـای مورد اسـتفاده جهت بیحسـی نخاعـی بهنظـر میرسـد تفاوتهـای قابـل توجهـی در توزیـع و انتشـار داروی بیحسـی داخـل فضـای نخاعـی ایجـاد نمایـد کـه ایـن تفاوتهـا میتوانـد اثـرات مهمـی روی وسـعت، شـروع اثر و طـول مـدت بلوک بیحسـی و همچنین اثرات جانبـی و بیدردی پـس از عمل داشـته باشـد6)،5،4(.
مطالعـات متعـددی در ایـن زمینـه انجـام شـده کـه تعـدادی از آنهـا نشـان دادهانـد که باریسـیته دارو اثـری روی گسـترش آن در مایـع مغـزی نخاعـی در جمعیـت مامایـی نـدارد7)،5،4،3( کـه ایـن میتوانـد بهدلیـل اثـرات رحـم بـاردار روی صـاف کـردن سـتون فقـرات و از بیـن بـردن قـوس سـینهای باشـد. تعـدادی از مطالعـات دیگـر نشـان دادهانـد کـه داروی هیپوباریـک سـطح حسـی بالاتـری از داروی هیپرباریـک ایجـاد میکنـد وقتـی کـه بیحسـی در وضعیـت نشسـته انجـام شـود8)،6( مطالعاتـی دیگـر وجـود دارنـد کـه نشـان دادهاند کـه بـا بوپيواکاییـن هیپرباریک شـروع بلـوک حسـی جهـت انجـام عمـل سـزارین سـریعتر بوده و احتمـال تبدیـل بلـوک حسـی بـه بیهوشـی عمومی بـا این نوع دارو کمتـر اسـت5)،2،1( بههمیـن دلیل درصدد برآمدیـم مطالعهای طراحـی نماییـم کـه هـدف آن بررسـی مقایسـهای اثـرات داروی بوپيواکاییـن هیپرباریـک و ایزوباریـک در بیمـاران کاندیـد عمل جراحـی سـزارین انتخابـي تحـت بیحسـی نخاعـی بـود.
مواد و روشها
ایـن مطالعه بهصـورت یک کارآزمایـی بالینی آیندهنگر دوسـوکور پس از تایید کمیته پایاننامه دانشـکده پزشـکی در بیماران حامله 18-40 سـاله بـا سـن حاملگی بـالای 37 هفته و بـا کلاس یک و دو انجمن بیهوشـی آمریکا کاندید عمل جراحی سـزارین انتخابي کـه تمایـل بـه انجـام بیحسـی نخاعـی داشـتند در بیمارسـتان شـریعتی بندرعبـاس انجـام شـد. بیمـاران اورژانـس، بیمـاران بـا کلاس انجمـن بیهوشـی آمریکا بـالای 2، داشـتن ممنوعیت برای بیحسـی موضعي، سـابقه حساسـیت بـه داروی بیحـس کننده ، خانمهـای مبتـلا بـه پرهاکلامپسـی و اکلامپسـی، افـراد مبتـلا به بیمـاری زمینهای دریچهای قلب و پلاسـنتا پرویـا از مطالعه خارج شـدند. از همـه بیمـاران جهت شـرکت در مطالعـه رضایت کتبی آگاهانـه گرفته شـد. جهت محاسـبه حجم نمونه بـرای ایجاد یک قـدرت 8/0 جهـت تعیین تفاوت در گسـترش دارو برای بهدسـت آمـدن یک سـطح حسـی مطلوب جهـت جراحی تعـداد 60 بیمار نیـاز بـود. بیماران بهصـورت تصادفی سـاده یک در میـان به یکی از دو گـروه وارد شـدند. گـروه اول بوپيواکاییـن ایزوباریک و گروه دوم بوپيواکاییـن هیپرباریـک جهـت بیحسـی نخاعـی گرفتند .پـس از قرارگیـری بیمـار روی تخت اتاق عمـل و وصل پای شهای استاندارد شامل کاف فشـارخون غیرتهاجمی، الکتروکاردیوگرافی ، پالس اکسـیمتری، پارامترهـای همودینامیـک اولیـه بیمار شـامل فشـارخون سیسـتولی، دیاسـتولی، فشار متوسط شـریانی، ضربان قلـب و درجـه اشـباع اکسـیژن اندازهگیـری و ثبـت گردیـد. همه بیمـاران بهمیـزان 10 میلیلیتر/کیلوگـرم سـرم رینگـر دریافـت کرده سـپس در وضعیت نشسته و تحت روش غیرعفوني بیحسی نخاعی با سـوزن کوئینک شـماره 25 و روش خط وسـط از فضای بیـن مهـرهای کمـری سـوم و چهـارم، یـا چهـارم و پنجم توسـط یـک متخصص بیهوشـی بـا تجربه انجام شـد. پس از ورود سـوزن بـه فضـای نخاعـی و جریـان آزاد مایـع مغـزی نخاعـی، بیمـاران 5/2 میلیلیتـر) 5/12 میلیگـرم( بوپيواکاییـن 5/0% هیپربـار یـا ایزوبـار جهـت انجام بلـوک از طریق سـوزن دریافت کرده سـپس بیمـاران هـر دو گروه به آرامـی در وضعیت طاقبـاز و با جابهجایی مختصـر رحم به سـمت چپ قـرار گرفتنـد. از داروی بوپيواکایین )مارکائیـن هیپرباریـک 5/0% نخاعي، بوپيواکاییـن هیدروکلروید اسـتریل، شـرکت آسـترا زنـکا( اسـتفاده گردیـد. در ایـن مرحلـه محقـق دیگـر که نسـبت بـه گروههـا و تصادفیسـازی آنهـا آگاه نبـود و اطلاعـی نداشـت سـطح بلـوک حسـی، بلـوک حرکتـي و پارامترهـای همودینامیـک بیمـاران را ابتدا هـر 2 دقیقه )طی 01 دقیقـه اول(، و سـپس هـر 5 دقیقـه )طـی 20 دقیقـه(، و پـس از آن هـر 10 دقیقـه تـا انتهای عمـل ارزیابی و ثبت میکرد. سـطح بلوک حسـی با بررسـی و از دسـت دادن حس نسـبت به سـوزن و سـطح بلـوک حرکتـي را بـا حرکـت انـدام تحتانی و خـم کردن مفاصـل انـدام تحتانـي تعیین نمـوده، و با تثبیت بلوک در سـطح مهره سـینهای چهارم تا ششـم اجـازه عمل جراحی داده میشـد .همـه بیماران اکسـیژن کمکی با ماسـک صورتی بـا جریان 6 لیتر در دقیقـه حیـن عمـل جراحـی دریافت کـرده، و در صـورت افتفشـارخون )فشـار سیسـتولیک زیـر 90 میلیمتـر جیـوه یـا افتفشـار بیـش از 20% از سـطح اولیه( بـا افدرین وریـدی بهمیزان 5 میلیگـرم، و درصـورت وجـود بـرادی کاردی )ضربـان قلب کمتر از 60 در دقیقـه( بـا آتروپیـن بهمیـزان 1 میلیگـرم بهصـورت وریـدی درمـان میشـدند. همچنیـن پارامترهـای دیگـر شـامل طـول عمـل جراحـی )فاصلـه زمانـی بین شـروع برش پوسـت تا خاتمـه عمـل جراحـی( و طول مدت بـیدردی )فاصلـه بین انجام بیحسـی نخاعـی تا درخواسـت اول بیمـار برای مسـکن( و میزان مصـرف افدریـن و آتروپیـن و عـوارض بیحسـی نخاعـی شـامل تهـوع و اسـتفراغ، سـردرد، خـارش، کمـردرد و بیحسـی کامـل نخاعـی نیـز ثبـت و اندازهگیـری شـد. بیمارانی که دچار شکسـت بلـوک یـا بلـوک حسـی ناکامـل نیازمنـد داروی کمکـی شـدند و همچنیـن بیمارانـی که عمل جراحـی عارضهدار شـامل خونریزی زیـاد نیازمنـد تزریق خـون و یا هیسـترکتومی همزمـان گردیدنداز مطالعـه خـارج شـدند. اطلاعـات اولیـه همـه بیمـاران شـاملسـن، وزن، قـد و کلاس فیزیکـی ) طبقهبنـدی انجمـن بیهوشـیامریـکا( بیمـاران نیز ثبت شـده و دادهها توسـط یک پرسـشنامه دو قسـمتی محقـق سـاخته کـه قسـمت اول مربوط بـه اطلاعات دموگرافیـک بیمـاران و قسـمت دوم مربوط بـه یافتههای تحقیق بـود جمـعآوری گردیـد. اطلاعـات جمـعآوری شـده بـا اسـتفاده از نرمافزارهـای آمـاری 61 SPSS آنالیـز شـده و بـا اسـتفاده از آزمونهـای آمـاری تـی، مجـذور کای، آنـووای تکـراری تجزیـه و تحلیـل شـده و 05/0>P معنیدار تلقـی گردید.
یافتهها
بیمـاران دو گـروه از نظـر سـن، وزن و قـد اختـلاف معنـیداری نداشـتند )جـدول1(.
جدول 1: متغیرهای دموگرافیک بیماران دو گروه
عدد پی انحراف معیار میانگین گروه متغیرهای زمینهای
0/100 14/931 75/23 هیپرباریک وزن
8/088 70/03 ایزوباریک 0/791 4/976 29/83 هیپرباریک سن
4/703 29/50 ایزوباریک 0/052 5/151 163/77 هیپرباریک قد
11/905 159/07 ایزوباریک میانگیـن فشـارخون سیسـتولی در زمـان پایـه در گـروه هیپرباریـک برابـر 41/13±128/60 میلیمتـر جیـوه، در گـروه ایزوباریـک برابـر 29/16±128/73 میلیمتـر جیـوه بـود کـه تفـاوت معنیداری نداشـت. مقایسـه میانگین فشـارخون سیسـتولی در دو گروه بـه تفکیک هر زمـان، تفـاوت معنـیداری در دقایـق 4، 6، 51، 02، 52، 30، و 40 پـس از بلـوک بیـن دو گـروه نشـان داد اگرچـه اندازههای مکـرر بین دو گـروه در سـیر زمـان، تفاوت معنیداری در فشـارخون سیسـتولی نداشـت) 142/0=P( )نمـودار1(.

نمودار 1: میانگین فشارخون سیستولی در دو گروه در زمانهای مختلف
میانگین فشـارخون دیاسـتولی در زمان پایه در گـروه هیپرباریک بـه تفکیـک هـر زمـان، تفـاوت معنـیداری در زمانهـای 4، 01، برابـر 03/9±30/80 میلیمتـر جیـوه، در گـروه ایزوباریـک برابـر 15، 02، 52، 30، و 40 نشـان داد و همچنیـن اندازههـای مکـرر 18/12±27/85 میلیمتـر جیـوه بـود کـه اختـلاف معنـیداری بیـن دو گـروه در سـیر زمـان، تفـاوت معنـیداری در فشـارخون نداشـت. مقایسـه میانگیـن فشـارخون دیاسـتولی در دو گـروه دیاسـتولی داشـت) 530/0=P()نمـودار 2(.

نمودار 2: میانگین فشارخون دیاستولی در دو گروه در زمانهای مختلف

نمودار 3: میانگین تعداد ضربان قلب در دو گروه در زمانهای مختلف
میانگیـن فشـارخون متوسـط شـریانی در زمـان پایـه در گـروههیپرباریـک برابـر 18/12±83/94 میلیمتـر جیـوه، در گـروهایزوباریـک برابـر 94/12±23/97 میلیمتـر جیـوه بود کـه تقریبا یکسـان بود. مقایسـه میانگین فشـارخون متوسـط شـریانی در دو گـروه بـه تفکیـک هرزمـان، تفـاوت معنـیداری در زمانهـای 4، 15، 02، 25 و 30 نشـان داد اگرچـه اندازههـای مکـرر بیـن دو گـروه در سـیر زمـان، تفـاوت معنـیداری در فشـارخون متوسـط شـریانی نداشـت) 136/0= P(.
میانگیـن تعـداد ضربـان قلـب در زمان پایـه در گـروه هیپرباریکبرابـر 05/13±87/91 ضربـه در دقیقـه، در گـروه ایزوباریـک برابر94/17±67/89 ضربـه در دقیقـه بود. مقایسـه تعـداد ضربان قلبدر دو گـروه به تفکیـک هر زمان، تفاوت معنـیداری در هیچکدام از زمانهـا نداشـت و همچنیـن اندازههـای مکـرر بیـن دو گـروه در سـیر زمـان، تفـاوت معنـیداری در ضربان قلب وجود نداشـت )925/0=p()نمودار3(.
میانگیـن اشـباع اکسـیژن خـون شـریانی در زمـان پایـه در گروه هیپرباریـک برابـر 25/0±93/99 درصـد، در گـروه ایزوباریـک برابـر 25/0±93/99 درصـد بود. مقایسـه میانگین اکسـیژن خون شـریانی در دو گـروه بـه تفکیک هر زمـان، تفاوت معنـیداری در هیچکـدام از زمانهـا نداشـت) 079/0=P(.
شـیوع افت فشـار خـون و برادیـکاردی بیـن دو گـروه هیپرباریک و ایزوباریـک اختـلاف معنـیداری نشـان نداد. در بررسـی عوارض بیحسـی نخاعی بین دو گروه ،10 نفر از بیماران تهوع و اسـتفراغ داشـتند که همـه آنها در گـروه ایزوباریک بـود) 100/0=P( ولی تفـاوت معنـیداری بیـن دو گـروه در مـورد سـردرد، کمـردرد ،خـارش، بیحسـی نخاعـی کامل وجود نداشـت )جـدول2(.
میانگیـن مقـدار افدرین در گـروه هیپرباریک برابـر 66/7±67/41 میلیگـرم بـود و در گروه ایزوباریک برابـر 02/7±47/16 میلیگرم بـود. تفـاوت معنـیداری بین دو گـروه در میانگین مقـدار افدرین وجود نداشـت) 784/0=P(.
در تمـام افراد در هر دو گروه سـطح بلوک حسـی در سـطح مهره سـینههای چهـارم تـا ششـم بـود و تفـاوت معنـیداری بیـن دو گروه در سـطح بلوک حسـی وجود نداشـت. سـطح بلوک حرکتي در هـر دو گـروه در سـطح مهره کمـری اول و دوم بود که اختلاف معنـیداری بیـن دو گروه در سـطح بلوک حرکتي مشـاهده نشـد )294/0=P(.
طـول عمل جراحـی در گـروه هیپرباریـک 6/145±60/49 دقیقه و در گـروه ایزوباریـک 15/928±50/51 دقیقـه بـود کـه تقریبـا یکسـان بـوده و تفـاوت معنـیداری نداشـت) 906/0=P( امـا طـول مـدت بـیدردی در گـروه ایزوباریـک) 13/412±76/131 دقیقـه( بهطـور قابـل توجهـی نسـبت بـه گـروه هیپرباریـک 16/526)±114/00 دقیقـه( بیشـتر بـود) 0/001P>(.
بحث
در مطالعـه مـا در تمـام بیمـاران سـطح بلـوک حسـی در سـطح مهـرهای سـینهای چهـارم تـا ششـم بـود. تفـاوت معنـیداری در بیـن دو گـروه در سـطح بلوک حسـی وجـود نداشـت. در مطالعه گورمـوخ و همـکاران تفـاوت معنـیداری بیـن دو گروه در سـطح
جدول 2: توزیع فراوانی دو گروه برحسب شیوع افت فشار خون، برادیکاردی، تهوع و استفراغ، سردرد، خارش، کمردرد، بیحسی کامل نخاعی در دو گروه هیپرباریک و ایزوباریک
عدد پی هیپرباریک ایزوباریک )درصد( )فراواني( )درصد( )فراواني( 0/492 %43/3 13 %56/6 17 افت فشار خون
1/000 %3/3 1 %3/3 1 برادیکاردی
0/001 %33/3 10 %0/0 0 تهوع و استفراغ
1/000 %0/0 0 %3/3 1 سردرد
1/000 %0/0 0 %0/0 0 خارش
1/000 %0/0 0 %0/0 0 كمردرد
1/000 %10/0 3 %6/7 2 بیحسی كامل نخاعی
بلـوک حسـی وجود نداشـت)5( کـه از مطالعه ما حمایـت میکند .در مطالعـه ورکاتـرن و همـکاران نیـز سـطح بلـوک حسـی در دو گـروه هیپرباریـک و ایزوباریـک تفـاوت نداشـت)9( کـه بـا مطالعه ما تطابـق دارد .
در مطالعـه مـا تفـاوت معنـیداری بین دو گـروه در سـطح بلوک حرکتـي وجـود نداشـت کـه با نتایـج مطالعـه راجنـی و همکاران همخوانـی دارد)6( امـا بـا یافتـه مطالعـه گورمـوخ و همکارانش در تضـاد میباشـد)5( در راسـتای ایـن یافتـه مطالعـه مـا میتـوان به مطالعـه هالـوورت اشـاره کـرد کـه کاهش سـطح بلـوک حرکتي بـا افزایـش باریسـیتی فقـط بـرای بیمارانی کـه در وضعیـت پهلو در مقایسـه بـا وضعیت نشسـته بلوک نخاعي شـده بودنـد تفاوت آمـاری نشـان داده شـده بـود کـه در مطالعـه ما فقـط از وضعیت نشسـته اسـتفاده شـده بود)01(.
فشـارخون متوسـط شـریانی در دقایق 4، 51، 02، 25 و 30 پس از بلـوک اختـلاف معنیداری بیـن دو گروه نشـان داد اگرچه بررسـی ایـن پارامتـر در سـیر زمـان بیـن دو گـروه تفـاوت قابـل توجهـی نداشـت همچنین شـیوع افت فشـار خون در گروه هیپرباریک برابر 6/56%، گـروه ایزوباریـک برابر 3/43% بـود که اختلاف قابل توجهی نداشـت کـه این یافتهها با نتایـج مطالعاتمهمتتـی و همکاران)2(گورمـوخ و همـکاران)5( راجنـی و همـکاران)6( و یورتلو و همـکاران)3(تطابـق دارد امـا بـا یافتههـای مطالعـه ندیـم و همـکاران)4( در تضاد میباشـد. همچنیـن نتایج مطالعـه ورکاترن و همکاران)9( نیز نشـان داد کـه شـیوع افـت فشـار خـون در گـروه ایزوباریـک بهطـور قابل توجهـی بیشـتر از گـروه هیپرباریـک بـود) 21% در برابـر 6%( که با نتایـج مطالعـه مـا همخوانی نـدارد و شـاید این اختلاف تـا حدودی بتوانـد بهدلیـل مقدار متفـاوت داروی مورد اسـتفاده باشـد که ما در ایـن مطالعه از مقـدار بالاتری اسـتفاده نمودیم.
در مطالعـه مـا تعـداد ضربـان قلـب بیـن دو گـروه در سـیر زمان و بـه تفکیک هـر زمان تفـاوت معنیداری نداشـت. همچنین شـیوع برادیـکاردی در هـر دو گـروه یکسـان و برابـر 3/3% بـود. در مطالعه گورمـوخ و همـکاران نیز تفاوتـی در میانگین تعداد ضربـان قلب در دو گـروه دیـده نشـد)5( که با مطالعه مـا مطابقـت دارد اما یافتههای ایـن تحقیق بـا نتایج مطالعـات دیگـر)4-2( در تضاد میباشـد .
در ایـن مطالعـه تفاوتـی در میـزان مصـرف افدریـن بیـن دو گـروه مشـاهده نشـد که بـا نتایج مطالعات رافائـل و همکاران)01( و جسـور و همـکاران)21( و گورمـوخ و همکاران)5( و یورتلـو و همکاران)3( تطابق دارد و برخـلاف نتایـج مطالعـات لئـو و همـکاران)31( و ورکاتـرن و همـکاران)9( و داس نـوس و همـکاران)41( میباشـد.
همچنیـن در مطالعـه ما اختلافـی بین دو گـروه در مصرف آتروپین دیـده نشـد که با مطالعه گورمـوخ و همـکاران)5( همخوانی دارد.
در این مطالعه میانگین اشـباع اکسـیژن خون شـریانی بین دو گروه در سـیر زمانـی و به تفکیـک هر زمان تفاوت معنیداری نداشـت اما متاسـفانه نتوانستیم مطالعه مشـابهی در این خصوص پیدا کنیم.
میانگیــن طــول مــدت بــیدردی در گــروه هیپرباریــک برابــر 16/526±114/00 دقیقه و در گروها یزوباریک برابر 13/412±131/67دقیقـه بـود بهطـوری کـه در گـروه ایزوباریـک بهصـورت قابـل توجهـی بیشـتر از گـروه هیپرباریـک بـود) 0/001P>( کـه با نتایج مطالعـه جسـور و همـکاران)21( همخوانـی دارد. امـا مطالعـه یورتلـو و همـکاران)3( و رافائـل و همـکاران)11( نشـان داد که دو گـروه از نظر طـول مـدت بـیدردی تفاوتـی ندارند .
در یافتههـای مـا 10 نفر) 7/16%( بیماران تهوع و اسـتفراغ داشـتند کـه همـه مـوارد در گـروه ایزوباریـک بـود. تفـاوت معنـیداری بیندو گـروه در متغیـر تهـوع اسـتفراغ وجـود داشـت) 100/0= p(. درمطالعـه یورتلـو و همـکاران در گـروه هیپرباریـک 2/22% و گـروهایزوباریـک 7/41% بیمـاران تهـوع بـدون اسـتفراغ داشـتند)3( کـه ایـن اختـلاف معنـیدار بـود و از نتایـج مطالعه ما حمایـت میکند .مطالعـه ورکاترن و همکاران نیز در گروه هیپرباریـک 6/30% و گروه ایزوباریـک 08/52% بیمـاران تهوع و اسـتفراغ داشـتند)9( که با نتایج مطالعـه مـا همخوانی دارد. همچنیـن مطالعه راسـل و همکاران نیز نشـان داد کـه میزان تهـوع و اسـتفراغ در گروه هیپرباریـک 8/36% بهطـور قابـل توجهـی بیشـتر از گـروه ایزوباریـک 30% بـود که این یافتـه برخـلاف نتایـج ایـن مطالعـه و مطالعات دیگـر3)،9( میباشـد .بـر خـلاف تمامـی اینهـا در مطالعـه لوبـرت و همـکاران اختـلاف معنـیداری در فراوانـی تهوع و اسـتفراغ، افت فشـار خـون همزمان در بیـن گروههـای ایزوبار، هیپوبـار و هیپربار یافت نکـرده بودند)51(.
در ایـن مطالعـه شـیوع سـردرد بین دو گروه یکسـان بـود 7/1% که نتایـج ایـن مطالعـه با یافتههـای مطالعـات رافائـل و همـکاران)11( و ورکاتـرن و همـکاران)9( و برنـک و همـکاران)61( همخوانـی دارد.
در مطالعـه مـا در دو گـروه هیپرباریـک و ایزوباریک هیچ مـوردی از کمـردرد و خـارش گزارش نشـد. مطالعات دیگر از جهـت کمردرد و خارش بررسـی نشـده بودنـد و اطلاعاتی موجـود نبود .
در ایـن مطالعـه مـا تفـاوت معنـیداری بیـن دو گروه در بیحسـی نخاعـی کامـل وجـود نداشـت) 1000/0=p(. کـه بـا نتایـج مطالعه رافائـل و همـکاران)11( و جسـور و همـکاران)21( همخوانـی دارد.
امـا بـر خـلاف مطالعـه سـولاکوویچ و همکاران میباشـد که نشـان دادنـد بوپيواکاییـن ایزوبـار بـر هیپرباریـک در خصـوص عـوارض ، رضایتمنـدی و تغییـرات همودینامیـک ارجحیـت دارد. امـا ایـن تفـاوت شـاید بـه ایـن دلیل باشـد کـه مطالعـات آنـان در بیمـاران سـزارین نبـوده و سـطح بیحسـی مـورد نظرشـان نیز تا حـد مهره سـینهای ده بودهاسـت)71(.
عـلاوه بر ایـن، در بیماران غیرباردار قوس سـتون فقـرات با وضعیت طاقبـاز متفـاوت اسـت بهطوری کـه بالاترین نقطـه در مهره کمری سـوم و گودتریـن نقطـه در مهـره سـینهای پنجـم تـا ششـم ایجاد میشـود که در این وضعیت داروی بیحسـی تزریق شـده از سـطح
مهـره کمـری سـوم بهطـرف سـر حرکـت میکنـد ولـی در حالـت طاقبـاز در بیمـاران باردار بهعلت فشـار جنین بـا رحم بهطرف خلف سـتون فقـرات را صـاف میکنـد و بـه ایـن علـت در بیماران بـاردار افزایش باریسـیتی تغییری در سـطح بلـوک ایجاد نمیکنـد)01(. که ایـن هـم احتمالاً توجیه کننده عدم مشـاهده اختلاف سـطح بلوک در مطالعـه مـا که بـرروی بیمـاران باردار انجام شـده بود میباشـد.
نتیجهگیری
بـا توجـه به یافتههای حاصـل از این مطالعه به این نتیجه رسـیدیم کـه در مقایسـه دو گـروه بوپيواکاییـن هیپرباریـک و ایزوباریـک ،تفـاوت معنـیداری در طول مـدت بیدردی، تهوع و اسـتفراغ وجود دارد بهطوریکـه طـول مـدت بیدردی و میـزان تهوع و اسـتفراغ در گـروه ایزوباریـک بهصـورت قابل توجهـی بالاتر از گـروه هیپرباریک بـود. امـا دو گـروه از نظـر مشـخصات دموگرافیک )سـن، وزن و قد( و افـت فشـار خـون و برادیـکاردی، سـطح بلـوک حسـی و حرکتی مصـرف افدریـن و آتروپیـن، کمـردرد، خارش، سـردرد و بیحسـی کامـل نخاعـی تفـاوت معنـیداری نداشـتند. نتیجهگیـری نهایـی اینکـه داروی بوپیواکایین ایزوباریک جهت بیحسـی نخاعی همانند نـوع هیپرباریک اثربخشـی یکسـانی دارد و حتی از نظـر طول مدت بیدردی موثرتر اسـت اگرچه میزان تهوع و اسـتفراغ در اسـتفاده از آن بالاتـر اسـت که بایسـتی مدنظر قـرار گیرد.
محدودیتها
ایـن مطالعـه در یـک مرکـز و بـا حجم نمونه محـدودی انجام شـد . بهعـلاوه پارامترهایـی ماننـد سـرعت شـروع و تثبیـت بیحسـی سـنجیده نشـد و عـوارض بیحسـی نیـز تنها تـا زمـان ترخیص از ریـکاوری ثبـت و اندازهگیـری شـد.
پیشنهادها
لـذا پیشـنهاد میگردد که مطالعاتـی با حجم نمونه بـالا و با مقادیر مختلـف بوپيواکاییـن هیپرباریـک و ایزوباریـک و در چنـد مرکـز انجـام گیـرد تـا نتایج جامعتـر و قابـل اعتمادتری حاصل شـود و با توجـه بـه نتیجه طول مدت بیدردی بیشـتر و میـزان بالاتر تهوع و اسـتفراغ در گـروه ایزوباریک پیشـنهاد میگردد مطالعات بیشـتری در ایـن زمینـه انجـام گـردد. همچنیـن بهتر اسـت سـرعت شـروع بیحسـی در دو گروه نیز بررسـی شـده و بهعلاوه عوارض بیحسـی نخاعـی بویـژه کمردرد و سـردرد بهمدت طولانیتـری ارزیابی گردد.
تقدیر و تشکر
ایـن مقالـه منتـج از پایاننامـه دوره دکتـرای پزشـکی عمومـی میباشـد. در پایـان لازم میدانـم از تمامی بیمارانی که اجـازه دادندو در ایـن تحقیـق مشـارکت نمودند تشـکر ویژه داشـته باشـم و نیز نهایت تقدیر و تشـکر را داریم از دسـتیاران گروه بیهوشـی خصوصاً جناب آقای دکتر محمدهادی شـوروئی و پرسـنل هوشـبری و اتاق عمل بیمارسـتان شریعتی که بدون همکاریشـان اجرای این مطالعه میسـر نبـود. همچنیـن لازم اسـت از ریاسـت محتـرم بیمارسـتان زنـان و زایمـان دکتر علـی شـریعتی بندرعبـاس و معاونت محترم پژوهشـی دانشـگاه علوم پزشـکی هرمزگان بابت تامیـن منابع مالی لازم جهـت اجـرای طرح تشـکر نماییم.
of hyperbaric and isobaric bupivacaine spinal anesthesia on hemodynamics and heart rate variability.TurkJMedSci.2014;44(2):224-31.
3. Yurtlu BS, Hanci V, Okyay RD, Bostankolu SE,KayhanGE,HakimoğluS,etal.Effectsonhypotension incidence: hyperbaric, isobaric, and
References
Sia AT, Tan KH, Sng BL, Lim Y, Chan ES, Siddiqui FJ. Use of hyperbaric versus isobaric bupivacaine for spinal anaesthesia for cesarean section. Cochrane Database Syst Rev. 2013;31(5):CD005143.
ToptaşM,UzmanS,İşitemizİ,UludağYanaralT,Akkoçİ,BicanG.Acomparisonoftheeffects
of plain and hyperbaric bupivacaine provides satisfactoryanalgesiawithhemodynamicstability in cesarean section. Int J Obstet Anesth. 2008;17(3):217-22.
LeoS,SngBL,LimY,SiaAT:Arandomizedcomparisonoflowdosesofhyperbaricbupivacaineincombinedspinal-epiduralanesthesiaforcesareandelivery.AnesthAnalg.2009;109(5):1600-5.
dasNevesJF,MonteiroGA,deAlmeidaJR,BrunA,CazarinN,Sant’AnnaRS,etal.Spinalanesthesia for cesarean section: comparative study betweenisobaricandhyperbaricbupivacainewithmorphine.RevBrasAnestesiol.2003;53(5):573–8.
LoubertC,HallworthS,FernandoR,ColumbM,PatelN,SarangK,etal.DoestheBaricityof
BupivacaineInfluenceIntrathecalSpreadintheProlonged Sitting Position Before Elective Cesarean Delivery?AProspectiveRandomizedControlledStudy.AnesthAnalg.2011;113(4):811–7.
BrenckF,HartmannB,KatzerC,ObaidR,BrüggmannD,BensonM,etal.Hypotensionafterspinalanesthesiaforcesareansection:identificationof risk factors using an anesthesia information managementsystem.JClinMonitComput.2009;23(2):85–92.
SolakovicN.Levelofsensoryblockandbaricityofbupivacaine0.5%inspinalanesthesia.MedArch.
.06–851:)3(46;0102
combination of bupivacaine for spinal anesthesia in cesareansection.TurkJMedSci.2012;42(2):307313.
Solakovic N. Comparison of hemodynamic effects of hyperbaric and isobaric bupiracaine in spinal anesthesia.MedArch.2010;64(1):11-14.
PunshiGD,AfshanG.Spinalanesthesiaforcesarean section: plain vs hyperbaric bupiracaine. JPakMedAssoc.2012;62(8):807-811.
GuptaR,BograJ,SinghPK,SaxenaS,ChandraG,KushwahaJK.Comparativestudyofintrathecalhyperbaric versus isobaric ropivacaine: A randomizedcontroltrial.SaudiJAnaesth.2013;7(3):249-253.
MantouvalouM,RalliS,ArnaoutoglouH,TzirisG,PapadopoulosG.Spinalanesthesia:Comparisonofplain ropivacaine, bupivacaine and levobupivacaine forlowerabdominalsurgery.ActaAnaesthesiolBelg.2008;59(2):65-71.
MillerRD,CohenNH,ErikssonLEE,FleisherLA,Wiener-KronishJP,YoungWL.Miller’sAnesthesia.
8thEd.Philadelphia;ElsevierSaunders,2015:168999.
VercauterenMP,CoppejansHC,HoffmannVL,SaldienV,AdriaensenHA.Small-dosehyperbaricversus plain bupivacaine during spinal anesthesia forcesareansection.AnesthAnalg.1998May;86(5):989-93.
HallworthSP,FernandR,ColumbMO,andStocksGM.TheEffectofPostureandBaricityontheSpreadof Intrathecal Bupivacaine for Elective Cesarean Delivery,AnesthAnalg.2005;100(4):1159–65.
RofaeelA,LilkerS,FallahS,GoldszmidtE,Carvalho J. Intrathecal plain vs hyperbaric bupivacaineforlabouranalgesia:efficacyandsideeffects.CanJAnaesth.2007;54(1):15–20.
CesurM,AliciHA,ErdemAF,BorekciB,Silbir
F.Spinalanesthesiawithsequentialadministration
Spinal Anesthesia for cesarian section: A comparison between Hyperbaric and Isobaric Bupivacaine
Hashem Jarineshin1, Saeed Mehrabani2, Aida Kargar3, Fereydoon Fekrat*4
Assistant Professor of Anesthesiology, Cardiothoracic anesthesia fellowship, Anesthesiology- Critical Care and Pain Management
Research Center, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas.
Medical Student, Shariati Hospital, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas.
Resident of Anesthesiology, Shariati Hospital, Department of Anesthesiology and critical care, Hormozgan University of Medical
Sciences, Bandar Abbas.
Anesthesiologist, Anesthesiology-Critical Care and Pain Management Research Center, Hormozgan University of Medical Sciences,
Bandar Abbas.
ABStRAct

Aims and Background:Thebaricityofthesolutionsusedforspinalanesthesiasignificantlyaffectsthedistributionanddisseminationoflocalanestheticsintothespinalspace.Thepurposeofthisstudywastocomparethe effects of hyperbaric and isobaric bupivacaine for spinal anesthesia in cesarean section.
00Spring
3
2016
, Vol 6, NO
53

Spring



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید