تاثير نسبت سديم به گوگرد بر خواص رنگدانه اولترامارين

وحيده تاجر كجينه باف١٭، فرشته رضائيان2، مسعود رجبي3 و سعيد باغشاهي4
مربي دانشگاه آزاد اسلامي واحد تاكستان، گروه مواد، تاكستان، ايران
كارشناس ارشد دانشگاه بينالمللي امام خميني (ره)، گروه مواد، قزوين، ايران
استاديار دانشگاه بينالمللي امام خميني (ره)، گروه مواد، قزوين، ايران
استاديار دانشگاه بينالمللي امام خميني (ره)، گروه مواد، قزوين، ايران
٭ vtajer@yahoo.com
(تاريخ دريافت:03/08/1391، تاريخ پذيرش: 05/10/1391)

چكيده
سنتز رنگدانه اولترامارين سبز و آبي با تغيير نسبت گوگرد به سديم با استفاده از كائولن، گوگرد، هيدروكسيد سديم، سيليس و رزين بررسي شد.
خواص رنگدانه ها با استفاده از آناليزهاي فازي، طيف سنجي، رنگ سنجي، توزيع اندازه ذرات و ميكروسكوپ الكتروني برر سي گرديد. آناليز فازي، فاز اولترامارين را در نمونهها تاييد كرد. نتايج بدست آمده از طيف سنجي و رنگ سنجي مشخص كرد كه با افزايش قليائيت تركيب، رنگ نمونهها به آبي تيره گرايش پيدا ميكند و با كاهش مقدار گوگرد، تعداد راديكالهاي -2S افزايش يافته و رنگ سبز بر آبي غلبه مييابد. آناليز توزيع اندازه ذرات مشخص كرد اندازه ذرات رنگ دانه حدود 1 ميكرومتر است. دست يابي به رن گهاي متنوع در محدوده سبز-آبي با كنترل نسبت عوامل رنگ زا از نتايج مثبت پژوهش محسوب مي شود.

واژه هاي كليدي:
رنگدانه اولترامارين، نسبت سديم به گوگرد، طيف سنجي، مختصات رنگي، رنگ آبي

1- مقدمه
اولترامارين يك رنگدانه طبيعي است كه در قرون وسطي از سنگ لاجورد1 به عنوان منبع اصلي اين رنگدانه تامين مي شد. منابع محدود سنگ لاجورد در شهر بدخشان2 افغانستان قرار دارد كه به دليل كيفيت بالاي محصولات همچنان مورد توجه است [1-3]. اين رنگدانه معدني يك مينرال خالص است و رنگ آبي آن ناشي از گروه سودالايت مينرال هاي فلدسپار است كه مهم ترين آن ها 2٣Na8Al6Si6O24SO44 ،Na8Al6Si6O24Cl،
است. گروه سودالايتي (Ca,Na)4-8 Al6Si6O24(SO4,S)5
مينرال ها بهصورت يك شبكه تتراهدرال آلـومينا سيليكاتي هستند كه داخل قفس هاي هشت وجهي قرار گرفته اند، كه به قفسهاي β يا سودالايتي معروفند (شكل 1).

شكل (1): ساختار اولترامارين شامل مواضع گوگرد و سديم در شبكه آلومينوسيليكات [2] كاتيون هايي مانند 2+Na+ ،K+ ،Ca و آنيون هايي مثل -Cl- ،OH،
شيميايي به صورت [Na8-Y[Al6-YSi6+YO24Sx در مي آيد [2].
سنگ لاجورد حاوي ديگر مينرال هاي سودالايتي مثل پيريت (2(FeS، كلسيت (3(CaCO، ولاستونيت (3(CaSiO، دولوميت
(2(3(CaMg(CO و غيره نيز است [1]. منابع محدود و كمياب اين ماده معدني و سختي استخراج و تقاضاي بالا سبب شد، محققان موفق به سنتز رنگهاي مختلف آن شوند.
51817197328

82 فصلنامه علمي پژوهشي فرآيند هاي نوين درمهندسي مواد / سال هشتم/ شماره اول/ بهار 1393

2-4SO و -Sn يا حتي مولكول هاي خنثاي آب مي توانند داخل اين زئوليت نسبت به كائولن، تا حدودي موفق به سنتز اين رنگ دانه قفس ها قرار گيرند، به طوريكه با جايگزيني سديم، تركيب با رنگ هاي زرد و سبز شده اند.
عامل ايجاد اين رنگ ها گروههاي گوگرد مانند-3S و -2S و -4S هستند اين راديكالهاي گوگرد به ترتيب عوامل ايجاد رنگ آبي و زرد و قرمز هستند [4] و طي يك فرايند سنتزي با برقراري واكنش بين اين گروههاي آنيوني گوگرد و كاتيون هاي سديم و نفوذ آن ها درون شبكه آلومينوسيليكاتي رس، رنگدانه هاي متنوع ايجاد ميشوند. براي دستيابي به رنگهاي متنوع اولترامارين، تلاش هايي با استفاده از رسهاي ديگر مانند زئوليت صورت گرفته است، كه با توجه به هندسه و اندازه متفاوت ساختار اما در كار تحقيقاتي حاضر، سعي شده است با استفاده از مواد اوليه مانند كائولن، سيليس، رزين و نسبت هاي مختلف هيدروكسيد سديم و گوگرد، از طريق تغيير نسبت سديم به گوگرد و به دنبال آن كنترل درصد راديكالهاي -3S و -2S در ساختار به رنگ هاي مختلف در محدوده سبز- آبي دست يافت.

2- مواد و روش انجام آزمايشها
مواد اوليه مورد استفاده در اين پژوهش شامل گوگرد (جرم مولي gr/mol 06/32، كد 20100، محصول شركت قطران شيمي)، هيدروكسيد سديم (جرم مولي gr/mol 40، كد 106467، محصول شركت Merck)، سيليس (جرم مولي gr/mol
1/60، خلوص 99%، محصول شركت سيليس همدان) و صمغ عربي (جرم مولي gr/mol 350000) به عنوان رزين بودند. آناليز شيميايي كائولن WBB در جدول 1 آورده شده است.
جدول( 1): آناليز شيميايي كائولن WBB (درصد وزني)
L.O.I S P2O5 MnO TiO2 MgO K2O Na2O CaO Fe2O3 Al2O3 SiO2
0/87 0/002 0/052 0/004 0/041 0/38 3/49 0/03 0/12 1/09 3/49 57/3
مواد اوليه پس از توزين با تركيب هايي مطابق جدول 2 توسط شدند. براي فعال كردن، كائولن مورد استفاده قبل از اختلاط به آسياب ماهواره اي مدل PM200، به مدت 2 ساعت آسياب مدت 2 ساعت در دماي °C550 كلسينه شد. دماي
جدول (2): آميز تركيب ها و نسبت سديم به گوگرد در هر يك از نمونهها
نسبت سديم به گوگرد رزين سيليس هيدروكسيد سديم گوگرد متاكائولن نمونه
0/48 6 8 22 26 38 1
0/57 6 8 24 24 38 2
0/68 6 8 26 22 38 3
0/71 6 8 27 21 38 4
0/80 6 8 28 20 38 5
كلسيناسيون بر اساس آناليز حرارتي انجام شده (شكل 2) تعيين شد.

شكل( 2): آناليز حرارتي كائولن براي تعيين دماي تشكيل متاكائولن

نمونه ها بعد از عمليات آسيِاب و هموژنسازي در بوته هاي آلومينايي قرار داده شده و در آن ها با خمير كائولن كاملاً محكم شد. تمامي نمونه ها به مدت 9 ساعت در دماي °C750 در كوره مدل FILL1320 سنتز شدند و بعد از خروج از كوره، آسياب شده و با آب گرم توسط صفحه داغ شسته و در دماي °C100 خشك شدند.
آناليز حرارتي كائولن تحت اتمسفر نيتروژن توسط دستگاه
(Perkin Elmer) DTA-TG، آناليز فازي نمونه ها با دستگاه Jeol JDX-8030) XRD )، تعيين گروههاي عاملي با دستگاه طيف سنجي (Tensor27 Bruker) FTIR، پهناي باند جذب و رنگ سنجي CIELab با دستگاه اسپكتروفوتومتر (SP64)، توزيع اندازه ذرات توسط دستگاه (Nano ZS (red badge) DLSZEN 3600) و تصوير ميكروسكوپ الكتروني با دستگاه SEM
.انجام شد (Cam Scan MV2300)
نتايج و بحث
آناليز فازي

شكل 3 آناليز فازي نمونه هاي 2 تا 5 را نشان مي دهد، آناليز فازي بر روي نمونه 1 به دليل عدم تشكيل رنگ آبي، انجام نشد.
از مقايسه نمونهها مشخص مي شود با افزايش درصد هيدروكسيد سديم و كاهش گوگرد تعداد پيك هاي فرعي كاهش و شدت پيك هاي اصلي افزايش يافته است. از طرفي حضور فاز نفلين در نمونه 2 و حذف اين فاز در نمونه هاي 3 تا 5 نشان مي دهد تحت اين شرايط تغيير فاز از نفلين به سديم آلومينوسيليكات و لازوريت نزديك شده است. ظاهراً به دليل عدم شست وشوي نمونه قبل از انجام آناليز، فاز فرعي 4Na2SO در همه نمونهها حضور دارد، اما چون شدت اين فاز با بهبود نسبت سديم به گوگرد كاهش يافته است، به نظر ميرسد حضور بيش تر آن در نمونه 2 به دليل عدم تناسب بين گوگرد و سديم است و در نمونه هاي 3 تا 5 اين فاز تا حدودي حذف شده است.

آناليز طيف سنجي FTIR
آناليز طيف سنجي نمونه هاي 2 تا 5 در شكل 4 نشان داده شده است. آناليز طيف سنجي همه نمونه ها در حدود 1-cm3500 پيك
748284-3646856

شكل( 3): آناليز فازي نمونه هاي: الف) 2، ب) 3، ج) 4 و د) 5، (Ne: نفلين و L: لازوريت)

اندازه بلوركها، كرنش شبكه و مشخصات بلورشناسي فاز لازوريت تشكيل شده در نمونه ها در جدول 3 ارائه شده است.
جدول (3): اندازه بلورك ها، كرنش شبكه و مشخصات بلورشناسي فاز لازوريت تشكيل شده در نمونه ها
ساختار كريستالي زاويه (°) پارامتر شبكه (°A) كرنش شبكه (%) اندازه كريستاليت (بلورك) (nm)
گاما بتا آلفا c b a اورتورومبيك 90 90 90 4/30 8/66 18/55 0/323 46/4 نمونه 1
اورتورومبيك 90 90 90 8/67 9/09 9/45 0/398 45/9 نمونه 2
اورتورومبيك 90 90 90 6/42 9/02 11/42 0/481 37/6 نمونه 3
تتراگونال 90 90 90 8/98 7/31 7/31 0/397 45/9 نمونه 4
تتراگونال 90 90 90 7/26 9/07 9/07 0/402 45/9 نمونه 5
پهني نشان ميدهد كه مربوط به گروه عاملي هيدروكسيد ناشي از آب سطحي است [5]. همچنين پيك جذبي در محدوده 1-cm 1000-1150 مربوط به آنيون هاي سولفات است [4-6].
طيف نمونه 3 در 527 و 1-cm580 دو پيك نشان ميدهد. سانچو [7] در بررسي طيف مربوط به رنگ دانه اولترامارين، اين دو پيك را به فركانسهاي حاصل از راديكال -3S نسبت داده است كه منشا رنگ آبي هستند. اين دو پيك در طيف مربوط به نمونه هاي ديگر ديده نميشوند. ظاهراً در نمونه 5 به علت غلبه راديكال هاي -2S و در نمونه 2 به دليل تشكيل رن گدانه اولترامارين با شدت ك متر، اين پيك ها ظاهر نشده اند.
پيك هاي جذب شده در محدوده 1-cm400-800 مربوط به ساختار سودالايت هستند كه در هر 4 نمونه ديده مي شود [5 -8،6]. در نمونه 5، يك پيك در حدود 1-cm2340 وجود دارد كه اسميت [1] در بررسي هاي خود اين پيك را به 6+S نسبت داده است. اين پيك در نمودار ساير نمونهها ديده نميشود. طبق بررسي هاي كووالاك [6]، راديكال هاي گوگرد در اثر شكافتن پلي سولفيدها به صورت زير ايجاد مي شوند:

FTIR شكل (4): آناليز طيف سنجي نمونه هاي: الف) 2، ب) 3، ج) 4 و د) 5

همان طور كه ذكر شد هر قدر مقدار گوگرد كم تر باشد، رنگدانه به سمت سبز ميل پيدا ميكند. بر اين اساس به نظر مي رسد هرچه مقدار گوگرد موجود در تركيب كم تر باشد، n مقدار كوچكتري خواهد داشت، در نتيجه در نمونه 5 به دليل دارا بودن گوگرد كم تر، راديكالهايي با تعداد اتم كم تر مثل -2S و 6+S بيش تر از راديكالهاي بزرگ تر مثل -3S ايجاد مي شوند.

3-3- رنگ و آناليز اسپكتروفوتومتري رنگ نمونه 1 طوسي بود كه احتمالاً به دليل پايين بودن نسبت سديم به گوگرد و قليائيت كم بود (نسبت سديم به گوگرد 48/0)، عوامل رنگ زا در آن تشكيل نشده بود. رنگ حاصل از سنتز نمونههاي 2 تا 5 در شكل 5 نمايش داده شده است. چنانچه در اين شكل مشخص است رنگ نمونه هاي سنتز شده با افزايش نسبت سديم به گوگرد، به ترتيب آبي كمرنگ، آبي پررنگ، سبز- آبي و سبز است. در واقع با افزايش درصد هيدروكسيد سديم، ابتدا شدت رنگ آبي افزايش يافته و سپس با كاهش درصد گوگرد به سمت رنگ سبز گرايش يافته است.

اما در نمونه 2 با افزايش درصد سديم و بهينه شدن نسبت سديم به گوگرد، راديكال هاي -3S تشكيل شده با كاتيونهاي سديم موجود، تركيب شده و سبب ايجاد رنگ آبي شده اند. در نمونه 3 با افزايش بيشتر قليائيت تركيب، شدت رنگ آبي افزايش مي-يابد.
چنانچه ذكر شد، راديكال هاي -3S و-2S به ترتيب عوامل ايجاد رنگ آبي و زرد هستند [3،1،6-9،7 -10] و همچنين در يك كار پژوهشي كه توسط بوت [9] انجام شد، مشخص شد كه هرچه مقدار گوگرد كمتر باشد، رنگدانه به سمت سبز ميل پيدا مي كند. به همين دليل در نمونه 2 و 3 به دليل وجود درصد بالاتر گوگرد نسبت به ساير نمونهها و با استناد به نتايج طيفسنجي در قسمت بعد، راديكال هاي -3S بيش تر از راديكال هاي -2S تشكيل شده اند و رنگ آبي در اين نمونهها نسبت به ساير نمونهها غالب است، اما شدت رنگ آبي در نمونه 3، بيش از نمونه 2 است كه علت آن بالاتر بودن قليائيت نمونه 3 نسبت به نمونه 2 است.
968504-2412827

شكل( 5): رنگ نمونه هاي : الف) 2، ب) 3، ج) 4 و د) 5
ظاهراً شدت رنگ آبي به قليائيت تركيب و درصد مناسب سديم بستگي دارد، اما مقدار گوگرد موجود و متعاقباً راديكالهاي -3S عوامل موثر در ايجاد رنگ آبي هستند. به طوريكه با مقايسه نمونه 3 و 4 به نظر مي رسد كه كاهش گوگرد در نمونه 4 نسبت به نمونه 3، منجر به افزايش درصد راديكالهاي -2S شده و بين راديكالهاي -3S و -2S تعادل برقرار مي شود كه اين امر سبب ظاهر شدن رنگ سبز- آبي مي شود و نهايتاً در نمونه 5 با كاهش بيش تر درصد گوگرد موجود در تركيب، مقدار راديكال هاي -2S به راديكالهاي -3S غلبه كرده و رنگ سبز كاملاً بروز مي كند.
طيف هاي انعكاسي نمونه ها در شكل 6 آورد شده است.
همان طور كه مشاهده مي شود. همگي در ناحيه nm600 پيك جذبي دارند (6% انعكاس) كه اين پيك مربوط به رنگ آبي و ناشي از راديكالهاي -3S است [1،3،6،11]. ظاهراً نمونه 4 و 5 به دليل دارا بودن راديكال هاي -2S و ايجاد رنگ سبز در آن ها، پيك هاي ضعيف تري در اين ناحيه دارند و نمونه هاي 2 و 3 به دليل وجود تعداد راديكالهاي -3S بيشتر نسبت به ساير نمونهها، پهن ترين پيك را در اين ناحيه دارند.
پيك واقع در nm400 حاصل از راديكال هاي -2S و مربوط به رنگ زرد است و در محدوده بنفش و فرابنفش جذب نور دارد.
اين پيك در نمونه 4 و5 بالاترين جذب را دارد. در نمونه 5 پيك واقع در nm600 جذب كم تري نسبت به پيك واقع در nm400 دارد كه به نظر مي رسد، دليل آن حضور درصد بالاتر راديكال هاي -2S نسبت به -3S در اين نمونه است. اما در نمونه 4 همان طور كه در نتايج مربوط به مختصات رنگي نيز پيداست راديكال هاي -2S و -3S در تعادل هستند و در نتيجه پيكهاي آن در 400 و nm600 تقريباً جذب يكساني دارند.
3-4- آزمون مختصات رنگي (CIElab)
h° -a*/-b* c* b* a* L* نمونه
239/43 0/59 26/11 -22/48 -13/28 41/08 2
241/03 0/55 15/93 -13/93 -7/71 36/ 3
216/85 1/26 28/46 -18/07 -22/78 45/19 4
204/19 2/22 17/13 -7/02 -15/63 49/74 5
براي تعيين مختصات رنگي رنگدانه از آناليز CIElab استفاده شد. فضاي رنگي CIElab در يك مختصات سهبعدي معرفي مي-شود كه محور عمودي آن (L*) درصد بازتاب نوري رنگدانه را از كمترين حالت در صفر (سياه) تا بيشترين حالت در 100 (سفيد) نشان ميدهد. دو محور ديگر آن *a و *b بدون واحد بوده كه مثبت بودن *a بر غالب بودن طيف رنگ قرمز، و منفي بودن آن بر چيرگي طيف رنگي سبز اشاره دارد. همچنين مثبت و
تاثير نسبت سديم به گوگرد بر خواص رنگدانه اولترامارين 87

216408-2221780

شكل( 6): طيف انعكاسي نمونه هاي 2 تا 5

منفي بودن پارامتر *b نيز به ترتيب بر چيرگي دو طيف زرد و آبي در نمونه دلالت خواهند داشت. بنابراين با استفاده از مقادير اين آناليز، مختصات رنگي نمونهها بطور كمي قابل مقايسه خواهند بود.
جدول 3 و شكل 7 به ترتيب مختصات رنگي نمونهها و محل آن ها را در فضا رنگ CIELab نشان ميدهند. چون نمونه 1 فاقد رنگ مورد نظر بود، تحت آزمون CIElab قرار نگرفت.
همان طور كه در شكل 7 و جدول 3 مشخص است نمونه 3 كه بالاترين شدت رنگ آبي را دارد، نسبت به ساير نمونهها مقدار -a*/-b* كم تري دارد و اين نكته قابل توجه است كه نمونه هاي 2 و 3 هر دو، -b* بيش تري نسبت به -a* دارند كه تاييدي بر غالب بودن رنگ آبي در آن هاست، اما همان طور كه مشخص است اختلاف بيشتر بين -a* و -b* در نمونه 3 نسبت به نمونه 2 بيان گر بالاتر بودن خلوص رنگ آبي در نمونه 3 است.
در نمونه 4، مشاهده ميشود مقدار عددي -b* و-a* تقريباً به هم نزديك شده و نسبت -a*/-b* حدود 2/1 مي شود كه بيان گر ايجاد تعادل بين راديكال هاي -3S و -2S و ايجاد رنگ سبزآبي است، اما در نمونه 5، نسبت -a*/-b* حدود 22/2 شده كه بيش ترين مقدار را دارد و نشان دهنده غالب بودن شيد سبز در
30480197328

88 فصلنامه علمي پژوهشي فرآيند هاي نوين درمهندسي مواد / سال هشتم/ شماره اول/ بهار 1393
شكل( 7): مختصات ( -a* و(-b* نمونه هاي الف) 2، ب) 3، ج) 4 و د) 5 در فضاي رنگ CIElab

اين نمونه و تشكيل راديكال هاي -2S بيش تر نسبت به ساير نمونه هاست.
نتايج نشان داد راديكال هاي گوگرد كه عامل ايجاد تنوع رنگي در اولترامارين هستند، با استفاده از نسبتهاي مناسب سديم و گوگرد در تركيب قابل كنترل هستند و از اين طريق مي توان به رنگ هاي متنوعي در محدوده سبز آبي دست يافت. همچنين شدت رنگ آبي به قليائيت تركيب بستگي دارد و با افزايش درصد سديم، افزايش مي يابد.

3-5- بررسي مورفولوژي
شكل 8 تصوير ميكروسكوپ الكتروني نمونه 2 و 5 را نشان مي دهد.

شكل (8): تصوير ميكروسكوپ الكتروني نمونه هاي 2 و 5
تاثير نسبت سديم به گوگرد بر خواص رنگدانه اولترامارين 89

دستگاههاي فراوري شوند. همان طور كه مشاهده ميشود اندازه ذرات رنگدانه ها در حدود يك ميكرون است.
3-6- توزيع اندازه ذرات
شكل 9 نمودار توزيع ذرات نمونه 2 را نشان مي دهد. ميانگين اندازه قطر به دست آمده ذرات نمونه، 1070 نانومتر (حدود 1 ميكرومتر) است كه با تصاوير ميكروسكوپ الكتروني همخواني دارد. با توجه به اين كه اندازه متوسط ذرات رنگدانه اولترامارين تجاري در محدوده 5-7/0 ميكرومتر تغيير مي كند [4]، نمونه ها مناسب هستند. البته بديهي است كه با آسياب كردن ميتوان به دانهبندي ريزتر نيز دست يافت. همان طور كه در تصوير ديده مي شود ذرات در اثر انرژي سطحي زيادي كه بر اثر ريزدانگي ايجاد شده، به يكديگر چسبيده اند و تشكيل آگلومره داده اند. ساختار اولترامارين به صورت يك شبكه مكعبي است [2]، اما از آنجاكه نمونه ها بعد از سنتز تحت عمليات آسياب و شستو شو قرار گرفتهاند، شكل مكعبي دانه ها تا حدودي تغيير يافته و از ساختار اوليه خارج شده است. با انجام عمليات آسياب، انتظار مي رفت شكل نمونه ها به سمت كروي ميل پيدا كند، اما همان طوركه در تصوير ميكروسكوپ الكتروني نمونه قابل مشاهده است، ذرات تا حدودي گوشهدار هستند كه اين دليلي بر سختي بالاي رنگدانه اولترامارين است، به دليل همين سختي بالا، ذرات اولترامارين ميتوانند باعث سايش
شكل( 9): توزيع اندازه ذرات نمونه 2
4- نتيجهگيري
سنتز اولترامارينهاي سبز و آبي با كنترل نسبت سديم به گوگرد با استفاده از كائولن در دماي Co750 صورت گرفت. نتايج نشان داد مقدار راديكال هاي گوگرد به عنوان عامل ايجاد كننده طيفهاي مختلف رنگي در اولترامارين، با بهينه كردن نسبت سديم به گوگرد قابل كنترل است. بر اساس نتايج با كاهش مقدار گوگرد، راديكال هاي -2S افزايش يافته و طيف رنگي به سبز و با افزايش گوگرد طيف رنگي به آبي تمايل پيدا ميكند.
همچنين مشاهده شد كه شدت رنگ آبي به ميزان قليائيت تركيب وابسته بوده و با افزايش درصد سديم، افزايش مييابد. آناليز توزيع اندازه ذرات مشخص كرد رنگ دانه حاصله داراي ذراتي در حدود 1 ميكرومتر است. دست يابي به رنگ هاي متنوع در محدوده سبز-آبي با كنترل نسبت عوامل رنگزا از نتايج مثبت اين پژوهش محسوب مي شود.

5-قدرداني و تشكر نويسندگان مقاله از دانشگاه آزاد اسلامي، واحد تاكستان، براي تامين منابع مالي انجام اين پژوهش قدرداني مي نمايند.

6-مراجع

G.D. Smith, R.J. Klinshaw, “The presence of trapped carbon dioxide in lapis lazuli and its potential use in geo sourcing natural ultramarine pigments”, Journal of Cultural Heritage, Vol.
10, pp. 415-421, 2008.

G. Baxbaum, G Pfaff,” Industrial inorganic pigment”, 3rd ed., Wiley-VCH, 2005.

S. Kowalak, A. Jankowska & S. Zeidler, “Ultramarine analogs synthesized from cancrinite”, Microporous and Mesoporous Materials, Vol. 93, pp. 111-118, 2006.

A. A. Landman, D. de Waal, “Flay ash as a potential starting reagent for the synthesis of ultramarine blue”, Materials Research Bulletin, Vol. 39, pp. 655-661, 2003.

E.C. Pascual, R.S. Puche, A.G. Herrero & J. Romero de paz, “Cluster ordering in synthetic ultramarine pigments”, Microporous And Mesoporous Materials, Vol. 116, pp. 344-351, 2008.

S. Kowalak, A. Jankowska & A.B. Wieckowski, “Sulfur radicals embedded in various cages of ultramarine analogs prepared from zeolites”, Journal of Solid State Chemistry, Vol. 180, pp.
.7002 ,4211-9111

J.P. Sancho, O.J. Restrepo, P. Garcia & J. Ayala, “Ultramarine blue from Asturian hard kaolins”, Clay Pigment Science, Vol. 41, pp. 133-142, 2008.

A. Jankowska, S. Kowalak & S. Zeidler, “Synthesis of ultramarine analogs from erionite”, Microporous and Mesoporous
Materials, Vol. 110, pp. 570-578, 2007.

D.G. Booth, S.E. Danna & M.T. Weller, “The effect of the cation composition on the synthesis and properties of ultramarine blue”, Journal of

771197328

90 فصلنامه علمي پژوهشي فرآيند هاي نوين درمهندسي مواد / سال هشتم/ شماره اول/ بهار 1393
Dyes and Pigments, Vol. 58, pp. 73-82, 2003.

J. Fabian, N. Komiha, R. Linguerri & P. Rosmus, “The absorption wavelengths of sulfur chromophores of ultramarines calculated by time dependent density functional theory”, Journal of Molecular Structure, Vol. 801, pp.
63-69, 2006.

“Elemental sulfur”, Chemistry department, University of Washington, Seattle Washington 98195, and Inorganic material research Division, Lawrence Berkeley laboratory, University of California Berkeley, 1975.

.1 Lapis lazuli
.2 Badakhshan
.3 Sodalite
.4 Nosean 5. Hauyne



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید