-251554-491

نشریه حفاظت منابع آب و خاك، سال ششم، شماره اول، پاییز 1395
تأثیر کم آبیاري ،آبیاري موضعی و پلیمر سوپرجاذب بر عملکرد و اجزاي عملکرد ذرت هیبرید سینگل
کراس 703
فیاض آقایاري1*، فاطمه خلیلی2 و محمدرضا اردکانی3
1*) استادیار؛ گروه زراعت؛ دانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد کرج؛ کرج؛ ایران
Aghayari_ir@yahoo.com :نویسنده مسئول مکاتبات*
دانشجوي کارشناسی ارشد؛ گروه زراعت؛ دانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد کرج؛ کرج؛ ایران
استاد؛ گروه زراعت؛ دانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد کرج؛ کرج؛ ایران

16686854654

تاریخ دریافت: 27/01/1395 تاریخ پذیرش: 02/03/1395

چکیده
جهت بررسی کم آبیاري، آبیاري موضعی و پلیمر سوپر جاذب بر عملکرد و اجزاي عملکرد ذرت، آزمایشی به صورت فاکتوریل اسپلیت پلات در قالب طرح بلوكهاي کامل تصادفی در چهار تکرار در سال زراعی 93-1392 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج اجرا گردید. کمآبیاري در سه سطح شامل آبیاري بر اساس 100، 75 و50 درصد نیاز آبی گیاه و روشهاي آبیاري جویچهاي در دو سطح شامل آبیاري تمام جویچهاي و جویچهاي موضعی (یک در میان ثابت) به صورت فاکتوریل در کرتهاي اصلی و کاربرد پلیمر سوپرجاذب در دو سطح شامل عدم مصرف سوپر جاذب و مصرف سوپرجاذب به میزان 30 کیلوگرم در هکتار در کرتهاي فرعی قرار گرفت. عملکرد دانه در روش آبیاري جویچهاي موضعی نسبت به روش تمام جویچهاي در شرایط آبیاري با 100 درصد نیاز آبی، به طور معنیداري و به میزان 5/38 درصد کاهش یافت. در صورتی که اختلاف عملکرد دانه در بین دو روش آبیاري موضعی و تمام جویچهاي در شرایط آبیاري با 75 و 50 درصد نیاز آبی معنیدار نبود .مصرف سوپرجاذب باعث صرفه جویی در آب آبیاري به میزان 4/13 درصد در طول دوره رشد گردید. با توجه به کاهش 26 درصدي مقدار آب آبیاري در طول دوره رشد در روش آبیاري موضعی، میتوان براي حصول عملکرد دانه ذرت در شرایط آبیاري با 75 و 50 درصد نیاز آبی از روش آبیاري موضعی به جاي روش تمام جویچهاي در منطقه مورد مطالعه استفاده کرد. همچنین در کنار روش آبیاري موضعی، براي بالاتر بردن بهرهوري آب میتوان از سوپر جاذب نیز بهره گرفت.

کلید واژه ها: آبیاري جویچه اي یک در میان؛ تنش خشکی؛ ذرت؛ محدودیت منابع آب

مقدمه
67884298170587

سال

ششم
/
شماره

1
/

پاییز

سال

ششم

/

شماره

1

/

پاییز

کمبود منابع آب شیرین از یک طرف و افزایش جمعیت از طرف دیگر نیاز به استفاده مؤثرتر از آب براي افزایش عملکرد را اجتناب ناپذیر می سازد (Debaeke and 2004Aboudrare, ). رسیدن به کشاورزي پایدار نیازمند استفاده بهینه از منابع آب موجود است. میزان محصول، که مهم ترین هدف کشاورزي آبی است، تا حد زیادي تابع حجم آب مصرفی است و عدم کاهش معنیدار آن در نتیجه اعمال تنش رطوبتی، حائز اهمیت بسیار است (رزاقی و همکاران ،1392). اعمال تنش رطوبتی در حالت کمآبیاري معمولی میتواند موجبات کاهش میزان محصول و بسیاري از اجزاي عملکرد را فراهم آورد (کاراندیش و همکاران ،1392). آبیاري یک در میان جویچه اي یکی از گزینههاي مدیریتی جهت صرفهجویی در مصرف آب و یکی از را هکارهاي اساسی افزایش سطح زیر کشت و بهینهسازي کارآیی مصرف آب در اراضی فاریاب محسوب میشود (شینی دشتگل و همکاران، 1385). نتایج بسیاري از مطالعات حاکی از آن است که اعمال تنش رطوبتی به صورت کمآبیاري معمولی در گیاه ذرت به کاهش عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک (سپهري و همکاران ،1381 ؛ مجیدیان و غدیري ،1381 و Westgate 1994et al., ) و کاهش وزن هزار دانه و تعداد کل دانه بلال (مجیدیان و همکاران ،1387؛ 2003 Cheong et al.,
؛ 1995Zinselmeier et al., ؛ 2002Xiong et al., ) منتج میشود. ربانی و امام (1390) گزارش کردند که تنش خشکی موجب کاهش ارتفاع بوته، طول بلال، اجزاي بلال (مثل تعداد دانه و ردیف در بلال)، وزن هزار دانه، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و شاخص برداشت گردید. بر اساس تحقیقات Sepaskhah و Khajehabdollahi (2005) بر روي آبیاري جویچهاي یک در میان ذرت با دورهاي 4، 7 و 10 روز معمولی و یک در میان معلوم شد آبیاري جویچه اي 4 روز یک در میان نسبت به آبیاري جویچهاي 7 روز معمولی آب کمتري مصرف نموده و در عملکرد محصول نیز کاهش چندانی رخ نداده است. Davids وHugh (2003) در بررسیهاي خود نتیجه گرفتند که تنش خشکی ملایم و شدید عملکرد دانه ذرت را به ترتیب 63 و 85 درصد کاهش داد .Eck (1986) عملکرد دانه ذرت را در شرایط آبیاري مطلوب، تنش ملایم و شدید خشکی (به ترتیب آبیاري پس از تخلیه 30 ،40 و50 درصد ظرفیت زراعی خاك) مورد مطالعه قرارداده و گزارش کرد، تنش خشکی شدید عملکرد دانه را در مقایسه با شرایط مطلوب ،40 درصد کاهش داد. مجیدیان و غدیري( 1381) نتیجه گرفتند، با آبیاري در سطحی معادل50 و 75 درصد نیاز آبی گیاه، عملکرد دانه ذرت به ترتیب 63 و 41 درصد کاهش یافت .Kashiani و همکاران( 2011) درنتیجه تحقیق خود اعلام داشتند بیشترین اجزاي عملکرد ذرت در تیمار جوي و پشتهاي معمولی و کمترین آنها در تیمار آبیاري جوي و پشته اي یک در میان، در تمام دوره رشد گیاه حاصل شد. خرمگاه و همکاران( 1387) گزارش کردند کمآبیاري از طریق کاهش معنیداري که در سطح برگ و وزن بیولوژیکی اندامهاي گیاه ذرت ایجاد می نماید، باعث تأثیر بر اجزاي عملکرد و عملکرد اقتصادي میشود. در ضمن آبیاري جویچه اي متغیر نسبت به آبیاري جویچه اي ثابت داراي عملکرد بیشتري می باشد.
4455408277267

سال

ششم
/
شماره

1
/

سال

ششم

/



قیمت: تومان

دسته بندی : منابع آب خاک

دیدگاهتان را بنویسید